Бөлім: «Өлеңдер»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
КЕЛІНШЕКТАУ
Көгінде жүзген кемел күн, Қаратау сенде ер жеттім. Падишасындай әлемнің, Көркіңе қатты шөлдеппін.Жаттатушы еді ұрандай, Самалың жібек ән құрап...
© Оралбек Бек
КӨКТЕУ
Бұл өмірде ештеңе де таңсық емес білгенге,Бақ келмейді екі қолын жеңге тығып жүргенге!Жалғыздықты көргің келсе, қашық емес ол тіпті, -Ойланарсың..
© Оралбек Бек
ҚАЖЫР
Көп күттірген үмітімнен кірпі шықты тікенді,Ит-құстарға бәрін аттым, қолқасына құрт...енді.Жалғыз жортқан жолаушының "шаңы" әрине, болмайды...Бетке..
© Оралбек Бек
ҚЫЖЫЛ
Жалғыздықтың күйін кешу оңай емес, қарағым,Бұның өзі саяққа тән айтылмайтын дара мұң!Жұртта қалған қара қазан секілді бір бүк түскен,Кеуде шіркін..
© Оралбек Бек
АРЫҚ ТАЗАЛАЙЫҚ
Ай, екпінді сырласым,Сөзді бағып тұра тұр.Жөніміз бар екеуміз,Жеке сұхбат құратын.Құрдас болдың тамаша,Мұңдас болдың тамаша.Табылады..
© Оралбек Бек
Мағжан рухы
Сонау заман ақынды еңіреткен,Киім емес, кигенін кебін еткен.Ыза кернеп, ызғарға кегі кеткен,Кек қайтарар жастарға сеніп өткен.Қаншама жыл арада..
© Зейнолла Әкімжанов
Ғұлама
Облыстағы тұңғыш қазақ профессоры Қайырбек ОразовқаҒұламалық жарасқан,Сірә, қандай,Білімпаз деп халайық құп алардай.Даласындай дарқан кең ойлар..
© Зейнолла Әкімжанов
Сен ақынды қорлама, қорламашы
Сен ақынды қорлама,Қорламашы,Ақын деген - тағдырдың өр баласы,Өлтірсең де болады өрде басы,Жатпайтұғын жалғанда жерде басы!Сен ақынды..
© Зейнолла Әкімжанов
Көктемді "Қыз!" дейікші, "Көктем" демей
Таңсық боп көрмегендей көптен мерей,Тәнтіміз наурыз-айға жеткенде кей.Көз алдың қызыл гүлдей келбетті кез -Көктемді "Қыз!" дейікші "Көктем"..
© Зейнолла Әкімжанов
Әке
Жаздың маған он жылдан соң тілектер,Айтшы, тола ма енді жүректегі тесіктер?Керек едің жанымда бала болып жүргенде,Енді кеш қой, жараларды жазар уақыт..
© Мақсатқызы Еркеназ
Суаткөлде
Көзіңмен көріп тұрсаң бүгінгіні,Түседі еске жастық бұлыңғыры.Ауылдың жігіттері баладай-ақҚуып жүр су ішінде бірін-бірі.Жарасты күлкі қандай..
© Зейнолла Әкімжанов
Ауылым, Аяулым
"Суаткөл" мен "Ілияның" арасындаКөп үй болған, енді жоқ! Нанасың ба?Соны көріп, көңлім құлазыды,Күйге түстім амалсыз, шарасыз да..Ауыл еді-ау бір..
© Зейнолла Әкімжанов
Балташы Құрман
Мезгіл алға өрлеген,Жұтып өткен жылдарды.Аталарды көрмегенБүгінгілер құр қалды.Байлық, мансап іздеуменБолмаушы еді жұрт әлек.Сол шалдарды біз..
© Зейнолла Әкімжанов
Аяулы аға, сағынам
(Марқұм, әйгілі әнші Рақым Бисаринге)"Сүйікті інім! Мына дерт келіп жабысты. Ажал алмай тынбас, тегі. "Өзекті жанға - бір өлім!" дейді ғой...Ажалдан..
© Зейнолла Әкімжанов
Сенің әніңді естісем...
Рақым БисарингеӨмір өкініш не деген,Бұл күнді көрмедің.Биыл жетпіске келер ең,Әніңнің керіп өрнегің.Қияға қанат сермедің,Сәніңе ел-жұрт..
© Зейнолла Әкімжанов
Әбәжан мен Биби*
Әбәжан айтты Бибиге-Құмар едің құйма үйге.Ал, балалар, сый болды-Құй секіргін, құй биле!Демеп солай Бибиді,Биби соқты құйма үйді.Құйма үйді де..
© Зейнолла Әкімжанов
Тәбәрік
Нәби Әкімжанұлының рухынаМен бүгін өткен жайлы өлең өрем,Сырласам кейде осылай көнеменен.Ақын ба өзі жыр туып жүрегінен,Бесікке оны бөбектей..
© Зейнолла Әкімжанов
"Рамазан шоғы"
Бұдан бұрын қанша заман өтпеген,Бабалар да соны көрген көппенен.Ормандары қаулап өскен өңірдің,Бір мүйісін біздің қазақ "Шоқ" деген.Ұйыса өсіп я..
© Зейнолла Әкімжанов
Сағынышы мендей ме екен баршаның?
Туған жердің төсін өскен аймалай,Жылдар қайда, күндер қайда жайдары ай?Сығалатқан киіз үйдің түндігін,Түнгі аспанмен сырластырған жайлау-ай!Қою..
© Зейнолла Әкімжанов
Қос қияр
Қол бұлғар бүгін алыстан,Балалық күнім-жансаям.Бір ұрлық қылдым,Арыстан,Жанымда және бар Саян.Ауылдың Саян - қонағы,Арыстан деген - ал іні.Ағаның..
© Зейнолла Әкімжанов
Өмір деген...
(Алғашқы ұстазым Сапа Әлмырзаұлына)Түсінік енетұғын санаға әрең,Мен онда кішкене бір қара бала ем..."Жүрекке сәуле қонар самаламенАдам болар!" деп..
© Зейнолла Әкімжанов
Шалдар кетсе, шындықты кім айтады?
Көңіл-кенен, қиял-көп, арманы-бай,Арттарында ақық сөз қалған ұдай,Кеукілдесіп қалатын амандассам-Азайып барасыңдар, шалдарым-ай!Ақ тілегін жаныма..
© Зейнолла Әкімжанов
Дала
Жерұйық боп көнеден қалған аңыз,Сардаламнан ардақты бар ма Анамыз?Атамыздың арманы әлдилеген Алтын бесік емес пе сардаламыз?Сол далада туғанмын..
© Зейнолла Әкімжанов
Теріскейім
Қазақты сүйсемдағы тегіс, бейім,Өзіме өзгешесің Теріскейім!Туған жер қасиетін қадірлемей, Қалайша тәңір ісін теріс дейін.Көтерер азамат боп туды..
© Зейнолла Әкімжанов
Абайға ғана жүгінем
"Биік мансап - биік жартас,Ерінбей еңбектеп жылан да шығады,Екпіндеп ұшып қыран да шығады..." Абай 37-ші сөз.Кештім де ғұмыр әр шағын,Ізгілік, сені..
© Зейнолла Әкімжанов