👈 қаріп өлшемі 👉

Бөлім: «Жұмбақтар»

Жұмбақ – адамның ой-өрісін, алғырлығын, білімін сынау мақсатында нақты бір зат немесе құбылыс тұспалдап сипатталатын шағын әдеби жанр.
Жұмбақ жанры дүние жүзі халықтары әдебиетінің көпшілігінде бар. Бұл жанрға Аристотель “Жұмбақ – жақсы жымдасқан метафора” деп анықтама берген. Жұмбақ әдебиеттің ежелгі үлгілерінде, ауыз әдебиетінде жиі кездесетіндіктен оны ғылымда “фольклорлық жанр”, “халықтық поэзияның шағын түрі” деп санау орын алған. Алайда, қазіргі заман әдебиеті өкілдерінің, әсіресе, балалар әдебиеті авторларының шығарм-ғында Жұмбақтар топтамасы жиі кездеседі. Сондықтан оны тек фольклорлық жанр аясында шектеуге болмайды.
Жауып жаңбыр,Жер сабыр,Шөп,жапырақ соладыБұл қай кезде болады?                            (Күз)
Күн ысып,Жеміс-жидек пісіп,Ел пішенін орады,     Бұл қай кезде болады?
Күн ұзарып қар еріп,Су сайларға толады,Бұл қай кезде болады?
Суда мұз бар,Жерде қар барБоран боп соғадыБұл қай кезде болады?                          (Қыс)
Судан алады, Суға салса өледі. 3 әріп тауып беріңіздерші өтініш.
Мектептiң алтын орағы,Зейiндiлер одағы.Жақсы көрер бар бала,Зерекке дос ол дағы.     (Бестiк)
Жақсыменен тең көрген,Ата-ана да жөн көрген.Орындықпын төңкерген.   (Төрттiк)
Жалғас жатқан қос шеңбер,Бұйiрiнде қақпасы.Көрсең де оны дос сендер,Жақсы, жаман ортасы.    (Үштiк)
Қабат-қабат қатталған,Асыл сөзбен апталған.Парағы бар сөйлейтiн,Ол қазына өлмейтiн.    (Кiтап)
Сансыз ойлар бетiнде,Сайрап жатыр бар тiлде.Қажетпiн мен әр күнде,Өшпейдi бiр әрпiм де.    (Қағаз)
Төрт қырлы, өзi аппақ,Тақтадағы iзi аппақ.   (Бор)
Қаласы бар, елi жоқ,Даласы бар, шөбi жоқ.Мұхиты бар, суы жоқ,Орманы бар, нуы жоқ.Шыңдары да теп-тегiс,Кең жазықтан әр түстi,Шығыс пенен батысты –Бар..
Жайнаған бақтың әншісіТамсанған оған сан кісіСайраудан бір талдайдыӘнші құс бал таңдайлыЖауабы - Бұлбұл
Кесе,шыны, пиялаОларсыз шай құя ма?Қасықсыз тамақ жемейміз,Бәрінің атын не дейміз? (ыдыс)
Толқыннан толқын құшады,Торғай болып ұшады.(Ұшпабалық)
—  Кеңесжан Шалқарұлы
Қабат-қабат киімі,Доп сияқты бүйірі.(Капуста)
—  Кеңесжан Шалқарұлы
Қызықтырды көзімді,Қызуында ыстық күн.Қып-қызыл боп көрінді,Тұмсығындай күшіктің.(Итмұрын)
—  Кеңесжан Шалқарұлы
Қиыны ғой қиынның,Алу үшін түйірін.Бұжыр-бұжыр жаралған,Бүйрегіндей сиырдың.(Бүлдірген)
—  Кеңесжан Шалқарұлы
Өзі азулы, тырнақты,Жейді шөпті, қияқты.Айтсам егер бейнелеп,Ақ аюдың көлеңкесі сияқты.(Қара аю)
—  Кеңесжан Шалқарұлы
Биік-биік биіктен,Айқайыңмен сүйікті ең.(Азаншы)
—  Кеңесжан Шалқарұлы
Тісі қатты,Сілекейі тəтті.(Ара)
—  Кеңесжан Шалқарұлы
Бір топ жиде ішінде,Бір шоқ қызыл гүл өскен.(Қырғауыл)
—  Кеңесжан Шалқарұлы
Аяқтары қолдарымдай,Айғыздалған жолдырын-ай!(Кесірткі)
—  Кеңесжан Шалқарұлы
Торғын болып толқыды,Тотықұс боп шалқыды.(Сағым)
—  Кеңесжан Шалқарұлы
Тау, даланы тұмшалап,Көміп кетіп барады.Күреңітіп күн санап,Көлкіп кетіп барады.(Тұман)
—  Кеңесжан Шалқарұлы

Біз cookie файлдарын пайдаланамыз!
Біздің сайтты пайдалануды жалғастыра отырып, сіз сайттың дұрыс жұмыс істеуін қамтамасыз ететін cookie файлдарын өңдеуге келісім бересіз. Cookie файл деген не?
Жақсы