Бөлім: «Жұмбақтар»

Жұмбақ – адамның ой-өрісін, алғырлығын, білімін сынау мақсатында нақты бір зат немесе құбылыс тұспалдап сипатталатын шағын әдеби жанр.
Жұмбақ жанры дүние жүзі халықтары әдебиетінің көпшілігінде бар. Бұл жанрға Аристотель “Жұмбақ – жақсы жымдасқан метафора” деп анықтама берген. Жұмбақ әдебиеттің ежелгі үлгілерінде, ауыз әдебиетінде жиі кездесетіндіктен оны ғылымда “фольклорлық жанр”, “халықтық поэзияның шағын түрі” деп санау орын алған. Алайда, қазіргі заман әдебиеті өкілдерінің, әсіресе, балалар әдебиеті авторларының шығарм-ғында Жұмбақтар топтамасы жиі кездеседі. Сондықтан оны тек фольклорлық жанр аясында шектеуге болмайды.
Табанға қанжар байладым,Бетінде айна ойнадым.(Коньки)
АяғымдаБасы қайқы қос сырық.Таяғым даҚуады оны састырып.(Шаңғы)
Мінсем,Төменге зу етем,Өрлесем,Оны өзім сүйретем.(Шана)
Бала біткен соғады,Жеңіл шарды домалақ.ҰрсаңҰшып жоғары,Жерге түсер домалап.(Доп)
Қос әйнектен қарасаң,Көз алдында тұрады.Алыстағы орасан.(Дүрбі)
Таба алмай оң менен солыңды,Адассаң қапылыста.Дәл сілтер көрсетіп жолыңды,Шығысқа,Батысқа.(Компас)
Өңкей сығай екі топта,Таласып жүр бір допқа.(Футболшы)
Нысанаға қадап,Атып жатыр садақ.(Садақшы)
Қолдарымен бір допты,Он екі ойыншы соқты.(Волейболшы)
Аяққа тағып шаңғысын,Аспанға ұшып қарғысын.(Слаломшы)
Найза лақтырып алысқа,Түсетіндер сайысқа.(Найза лақтырушы)
Екі мықты «мен» дескен,Бір - бірімен белдескен.(Палуан)
Мұз айдында тайғанақ,Жарысқандар сырғанап.(Конькиші)
Күштілер бар не бар,Көтерген ауыр темір.(Штангашы)
Қайықта жалғыз ескек,Онымен қалай еспек?(Байдаркашы)
Мұзды алаң.Билеп жүр екі адам.(Мұзда билеу, фигуристер)
Өрмелеп биік шыңға,Түсетіндер сынға.(Альпинист)
Қолындағы семсермен,Қарсыласын еңсерген.(Фехтовальщик)
Атпен қуып жеткен,Қашқан қызды өпкен.(Қыз қуу)
Сенген екеу күшіне,Итерісіп жатадыКіріп шеңбер ішіне.(Сумошы)
Айдын суда жалтыр,Құлаштап жүзіп малтыр.(Жүзгіш)
Шеберлік көрсетіп жүргендер,Ағаш атқа мінгендер.(Гимнастшы)
Қарсылас екі топ,Суда ойнап жүр доп.(Ватерполшы)
Мініп алып арғымақ,Кедергілерден қарғымақ.(Ат спортшысы)
Допты алып қолға,Дәл түсірген торға.(Баскетболшы)

Біз cookie файлдарын пайдаланамыз!
Біздің сайтты пайдалануды жалғастыра отырып, сіз сайттың дұрыс жұмыс істеуін қамтамасыз ететін cookie файлдарын өңдеуге келісім бересіз.
Жақсы