👈 қаріп өлшемі 👉

Бөлім: «Анекдот, әзілдер»

Анекдот (грек. anekdotos — жарияланбаған) — қысқа, күлдіргі әңгіме, халықтың фольклор жанры. Басты ерекшеліктері — баяндаудың шындыққа жанасымдылығынан гөрі, тапқырлық танытып, әдейі әзілдеп айту шеберлігі. Анекдот көбінесе нақты адамдар туралы айтылады. Олар екі сипатты, екі ниетті болып келеді. Бір тобы қоғам мүшелерінің жағымды бейнесін, моральдық, психологиялық биік қасиеттерін паш ету мақсатымен шығарылады. Олар ақыл-парасатпен айтылады, күлдіре отырып, қоғамдағы теріс құбылыстар мен адам бойындағы жағымсыз қылықтарды әжуалап, әңгімеге көңілді сипат береді. Мұның мысалы Қожанасыр, Алдаркөсе, Жиренше, Тазша бала есімдерімен байланысты анекдоттар. Екінші топтағы анекдоттар арам ниетпен, жат пікірмен, тарихи адамдарды кекету-мұқату мақсатымен, олардың рөлін, халыққа еткен еңбегін төмендету, халық сүйіспеншілігін, жастардың ықылас-еліктеуін әлсірету үшін айтылады. Оларда әлгі адамдар тұқыртылып, кездейсоқ ауызға ілінген етіліп көрсетіледі. Мұндай зиянды, астарлы анекдотттар өзіндік пікір қалыптастыруға жетпеген, саяси жағынан аңғырт, қоғамдағы азаматтық орнын түсінбейтін адамдарды теріс түсінікте қалдырып, дұрыс жолдан тайғызады.
Білгім келген сұрақ:— Социализм деген не?— Бұл — капитализмге апаратын ұзақ жол. 
— Білесің бе, сен маған Пушкинді есіме түсіресің.— Е-е, мен де ақынмын, оның үстіне шашым бұйра дегендей...— Жоқ, атып тастағым келеді... 
Әкімшілікке біреу телефон соғады.— Алло, әкімшілік пе?— Иә.— Менің әкім болғым келеді.— Не айтып тұрсыз? Сіз жынданғансыз ба?— Сонда есі дұрыстарға..
Екі жігіт әңгімесінен:— Бернард Шоуды білесің бе?— Білмеймін, бірақ мынауың да Бауыржан-шоу, Шымкент-шоу деген сияқты бірдеме шығар... 
Бір байдың әйелі күтуші қызды жұмысынан босатып жібереді. Әлгі қыз есіктен шығып бара жатып, босағадағы жатқан екі итке біраз тиын-тебен тастап..
Бүгінгі әңгіме:— Мұнайдың бағасы тым арзандап кетті.— Бірақ бензин өте қымбат қой.— Бізде бензинді мұнайдан жасамайтын шығар...Әйтпесе арзан болар..
Баласы мен анасы:— Шеше, неге әкеміздің басында шашы өте аз?— Себебі ол көп ойлайтын ақылды адам.— А-а! Ал сенің шашың неге көп?— Көп сөйлемей..
Бастық көмекшісіне:— Мен саған бір сағаттық баяндама жаз деп едім ғой. Ал мен оны екі сағат оқыдым.— Өзіңіз ғой, көшірмесін бірге алып кеткен... 
Түн ортасында екі аруақ қорғанды аралап жүреді. Бір кезде есік шиқылдап ашылғандай болады. Бірі екіншісінің артына тығылып қалады.— Сен не, — дейді..
Бұқаралық әміріне елші болып бір жас жігіт барыпты. Әмір жас жігіттің келгеніне қатты ренжіп:— Ақ патшаның адалы жоқ па? Елші қылып маған сақалсыз..
Әскерге барғанда дейін ұйқым тыныш болатын. Әскерде жүргенде ұйқыдан маза кетті. Себебі өзім тыныштықты күзеттім. Әскерден кейін алаңсыз ұйықтай..
Құрылысшы мен тапсырыс беруші әңгімелесіп тұр.— Қабырғаны өте жұқа қылып қалапсыздар.— Жұқа емес, оның сыртынан әлі тұсқағаз жапсырамыз ғой. 
Шешелеріміз кішкене күнімізде бәрімізді де оймақтай шағын қасықтармен тамақтандырғаны есіңізде шығар? Ал енді ойлап көріңізші: қытайлар асты екі..
— Маам! Маа-мааа!— Не болды сонша айқайлап! Мен қонақ бөлмедемін, бері келші, не керек өзіңе? Дұрыстап айтшы.Бүкіл бөлмелерді аралап келген баласы:—..
Үш жаңа қазақ балаларын айтып мақтанып отырса керек:
— Ұлым өзіме тартқан іскер. Жылжымайтын мүлікпен айналысады. Ісі оңға басып тұр. Өткенде досына Париждегі пәтерін сыйға берді.— Менің де ұлым іскер...
Бір куни бир қазақ бауырсақ орысша тусинбейтин және орыс қасқыр қазақша тусынбейтын болыпты. Сосын қасқыр келіп колобок колобок я тебя сьем депти..
Бір күні бір псих алдадым алдадым деп жүргенде қасына бір адам келіп кімді алдадың десе таксистқа ақшасының беріп отыр май қашып кеттім депті
Жақсы көретін адал ісіңізді жасаңыз және сол адал ісіңізді жақсы көріп жасаңыз, адал деген сөзді тек колбаса іздеген кезде ғана қолданбай, кез келген..
Өзімнің бозбала кезім есіме түссе зәрем ұшады (бірақ қазір олай емес әрине). Өзімнің жазған кітаптарым маған сол кезде бұйырғанда көп нәрсе болмаған..
Әкеден естіген ақылым күнделік жаз, сосын ол күнделігің 20-30 жылда әсемделіп, көркемделіп, сенің жеке өмірлік кітабың болады. Мен оған «оны онсызда..
Тоғызыншы тоқалына да ұрын барып жүргенде Қожекем мені... тойст, астынан тастамайтын. Жарықтықтың қайыненесі де бір қалжыңбас кісі екен. Бірде..
—  Марат Нұрқалиев
Ебін тапты
Көшеге шығып, шам түбінде тоқтаған әлгі бейтаныс мысқылдай мырс етті.– Тә-әк, – деді ол, – көрейік енді, бұл не қылған кәкір-шүкір екенін.Ол..
—  Марат Нұрқалиев
Дәрігердің қабылдауында
Жиырма минуттан кейін тіс дәрігері Яков Шишман бейтаныс кісіні қабылдады.– Сізді ас үйге қамап қоюға тура келгеніне қиылып кешірім сұрай мын, – деді..
—  Марат Нұрқалиев
Аяқ астынан арандау
Төртінші қабатқа көтерілген соң тоқтай қалды. Қалтасын олай-бұлай қарап, сіріңке алды да, шырт еткізіп тұтатты. Сарғыш келте жалын жез тақташаға..
—  Марат Нұрқалиев
Айласын асырды
Алматылық сықақшы Рафаэль Соколовскийдің тал бойында үшкіріп тастағандай үш мін бар. Біріншісі: өзі арагідік кітап жазып қояды. Екіншісі: өзгелердің..
—  Марат Нұрқалиев

Біз cookie файлдарын пайдаланамыз!
Біздің сайтты пайдалануды жалғастыра отырып, сіз сайттың дұрыс жұмыс істеуін қамтамасыз ететін cookie файлдарын өңдеуге келісім бересіз. Cookie файл деген не?
Жақсы