Бөлім: «Жаңылтпаштар»

Жаңылтпаш — қазақ ауыз әдебиетінің шағын жанры. Жаңылпаш ойын-сауыққа жиналған жұртты күлдіру; жас ұрпақтың тілін ұстартып, әр түрлі сөзді шапшаң айтуға үйрету мақсатымен пайда болған. Жаңылпаштың сөздері адамды жаңылдыратындай қиын, көбінесе, ұяң және қатаң дауыссыз дыбыстардан құралады, қара сөз немесе өлең түрінде болады. Жаңылпаш ойын-сауықтарда ән білмейтін, жатқа тақпақ айта алмайтын жастарға жаза ретінде де қолданылған. Мұндай ұятты жағдайға қалмас үшін әр жас жігіт пен қыз ән-жыр үйренуге талпынған. Қазіргі кезде Жаңылпаш жаңа мазмұнға ие болып, түрі мен мазмұны жағынан молыға түсті. Жас ұрпақты достыққа, бірлікке, адамгершілікке, ізгі қасиеттерге тәрбиелеудің маңызды құралына айналды. “Қамаштан көріп қалашты, Қалашқа Жарас таласты, Бөлінсін десең қалаш тең, таласпа Жарас Қамашпен” сияқты тәрбиелік мәні зор Жаңылпаштар бала бақшалар мен мектептерде жиі қолданылады.
Жаңбыр жауып келеді, қар аралас,Насыбайдың ішінде күл аралас.Бір топ қатын келеді қыз аралас,Ойпаң жерге шөп шығар көде аралас. Омартаға балалар..
Мақтасы мол мақташы,Мақтанышы - мақтасы.Мәртебесін марқайтып,Мақташыны мақташы?
Щётканы Сёма сатып алды.Серёжа мен Лёва оны тартып алды.
Циркте ойнар аюдыЦиркаш десем, күлесің."Ц" әріпінен басталғанЦемент сөзін білесің.
Айлар өтеді,Күндер жылжиды.Жылдар кетеді,Уақыт сырғиды.
Айранның қаймағынАсасам да тоймадым.
Алманы алып ектім,Өрікті теріп ектім.Алма еккенде барып ектім,Өрік еккенде келіп ектім.
Андыз жапырағынАң ба таптап, шығарған әлем-тапырығын?
Анам апалаң-сапалақ,Алаңғасар балаға қатал-ақ.
Арлан қасқыр арпалысса, Арсалақтайды.Арып-ашып қырды шарлап құр салақтайды.
Арықтың бойындаАрықша АқбалаАсыға кірісті ойынға.
Аша ағаштан ашамайдыАйшықтап неге қашамайды?
Аша мұрт шаяндыАсауға балықтар таянды.
Атырапқа сары күз кеп,Ағаш жапырақтары саудырап,Аунады топыраққа қаудырап.
Аюбарам ырғайдыАю ғана жырғайды.
Аяғыш ағасы бардың -Аясы кең жағасы бар.
Аяз Ата аязданып келе ме,Аяздың өзін маздатып келе ме?
Аялдап ғарышқа, Аяқ асты жолықтым да Барысқа,Ауыздықтап қосылдым жарысқа.
Аяңшыл аттарменАяңдасатындар алаңдаАттарды аяңдаттыртсыншы.
Ара, ара, аралар,Ара алысқа бара алар,Бала арадан бал алар,Балды жалар балалар.
Ақ мақта ақ қарда аппақ па?Ақ қар ақ мақтадан аппақ па?
Ала бие құлындады,Қара бие құлындамады.Әжем соны ырымдады,Атам оны ырымдамады.
Аталар,Әжелер,Ағалар,Әпкелер,Апалар,Балалар -Әр әулеттеБар олар.

Біз cookie файлдарын пайдаланамыз!
Біздің сайтты пайдалануды жалғастыра отырып, сіз сайттың дұрыс жұмыс істеуін қамтамасыз ететін cookie файлдарын өңдеуге келісім бересіз.
Жақсы