Әңгімелер

Әңгіме, әдебиетте — оқиғаны қара сөзбен баяндайтын шағын көркем шығарма жанры.

Әңгіменің жанрлық ерекшеліктері оқиғаны баяндау тәсілі, композициялық, сюжеттік құрылысы, көркемдік жүйесі арқылы айқындалады. Әңгіменің көлемі шағын, кейіпкерлер саны аз, сюжет ұйытқысын құрайтын оқиғаның басталуы, шарықтау шегі мен шешімі болады. Онда адам, оның өмірі мен тағдыры, аса маңызды деген оқиға жинақы беріледі. Мұнда бір айтылған жайларға қайта оралуға, тәптіштеп баяндауға, ұзақ суреттеуге орын жоқ. Әңгіме жанры аз сурет арқылы көп жайды аңғарта білетін айрықша көркемдік шеберлікті талап етеді.

Оқиға көбіне бірінші жақтан баяндалып, әңгімешінің оқиғаға тікелей қатыстылығын көрсетеді. Б. Майлин, Ж. Аймауытов, М. Әуезов, Ғ. Мүсірепов тағы басқа. Әңгімелері — қазақ әдебиетіндегі осы жанрда жазылған үздік шығармалар. Қазіргі әңгіменің бастаулары халық ауыз әдебиетінде жатыр. Сонау көне заманнан-ақ халық өзінің тұрмыс-салты, күнделікті тіршілігі жайлы ауызша әңгімелер туғызып отырған. Мұндай әңгімелер бір рет қана айтылып қоймай, әр жерде, жиын болған кезде айтылған да, ондағы оқиға бірте-бірте тұрақты сюжетке айналған. Сөйтіп, ауыз әдебиетіндегі дәстүрлі жанрға айналған. Жеке адамның басынан өткен оқиға ретінде айтылатын мұндай әңгімелерді халықаралық фольклортануда меморат деп атайды.

БОЙДАҚ ЖІГІТТІҢ БӨЛМЕСІНДЕ ТҮНЕП ШЫҚҚАН АРУ…

Это важно!

Қараңғы түсіп, түн жамылған кез… Есіктің қағылған үнін естіп, жігіт есікті ашты. Кенет түсінбестен მаყыстап жіберіп: «Сен кімсің» – მеმі. Ол: «Мен стყმентпін, мұнმа мұғалімმеріммен келген еმім. Бірақ олар мені жалғыз тастап кетті. Ал мен қалай қайтყმы білмеймін» — მеп жаყап берმі.

Әңгімелер
Толық

Исламға қарсы кітап жазамын деп мұсылман болды

Это важно!

Голландияның бір кездері әсіре оңшыл Азаттық Партиясының (PVV) депутаты әрі екінші адамы болған Йорам ван Клаверен (Joram van Klaveren) Исламға қарсы кітап жазамын деп, мұсылман болды. Голландияның баспасөз беттерінде жарық көрген хабарларда Голландияның бұрынғы саясаткері, 39 жастағы Йорам ван Клавереннің Ислам дініне қарсы кітап жазу барысында Исламды зерттеп жүріп, дінге деген көзқарасы түбегейлі өзгерген.

Әңгімелер
Толық

Бауыржан Момышұлының Кубаға сапары

Это важно!

Бірде мәскеулік «Знамя» журналының тілшілері Куба революциясының көшбасшысы Фидель Кастродан сұхбат алып отырып, совет еліндегі қандай даңқты батырларды білесіз деп сұрапты. Ол біраз ойланып, Василий Чапаев пен Бауыржан Момышұлының аттарын атайды.

Журналистер айтпай ма:
– Бауыржан Момышұлы тірі адам ғой!
– Қалай?! Сапта жүрген кісі ме?!
– Әлбетте. Ол – запастағы офицер. Бірақ қатардан....

Әңгімелер
Толық

Тот басқан пышақ

Это важно!

Бір адамның өмір сүруге деген құлшынысы кеміп, бүкіл жолы жабылып, түңілердей болады. Өзін ешкімге керек еместей сезінгеннен өткен азап бар ма? Үйіндегі жылтыраған заттың бәрін сатып жіберген. Содан күнделікті нан-суын тауып іше алмайтындай төменге түсіп, шың басынан шыңырау құзға құлдырап, түпте мас күйде бұлдырап жатқанда көзіне керует астындағы ескі қобдиша түсті. "Әй, мынау менің бір кездегі қобдишам емес пе? Осының ішінде не бар екен? Сатуға тұратын бір зат табылса жақсы" деп жорғалап барып, керует астына қолын созып, шаң басып, мың қабат сүмелекпен баттасқан көне....

Әңгімелер
Толық

Қасым-Жомарт Тоқаевтың ата-әжесін жалмаған зұлмат

Это важно!

Қазақ халқының  басына түскен ашаршылық нәубеті ел президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың да отбасын айналып өтпеген. Әкесі Кемел Тоқаев ашаршылық пен соғыстың азабын бала кезінен тартқан. Нәубет тұсында отбасынан, соғыста аса қамқор ағасы –  Қасымнан айрылған.

Әңгімелер
Толық

Қасым Қайсенов Жерді сатпау туралы

Это важно!

..О, ағайын, жер өзіміз қолымыздан өсірген мал емес, қолымыздан жасаған бұйым емес қой! Жер - өзімізді дүниеге әкелген анамыз, өзіміз бауырында жүрген баспанамыз. Жерді сату деген - өзіңді тапқан анаңды сату.

Әңгімелер
Толық

Мұхтар Әуезовты абақтыдан арашалап қалған Тұрар Рысқұлов

Это важно!

Кезінде Сталиннан қаймықпай, елінің мүддесі үшін қызмет еткен тұлғаның қазақ тарихында алар орны да ерекше. Әсіресе, оның мыңдаған қазақты аштықтан құтқарып қалғанын ел аңыз ғып айтады. Белгілі Халық жазушысы Шерхан Мұртаза ол туралы “Қызыл жебе” атты роман жазып, Тұрарға кітаппен ескерткіш қойды. Өзінің “Бір кем дүние” атты кітабында жазушы: “Тұрар Рысқұлов 1938 жылы атылды деп жазылатын. Қабiрi Москва түбiндегi Бутова....

Әңгімелер
Толық

ОРМАНДАҒЫ АЩЫ ҮН

1941 жылдың күзгі мизам шуағы елескен тымырсық мезгілі. Шөп қурап басы тұқылдана салбырағанымен төңіректегі тоғай өңін бере қоймаған. Белоруссия майданы 2-ші соққы әскер девизиясының 5 -ші полк жаяу әскерін бөліп белгісіз қалың жынысты орман алаңқайына қазықтай қадады. Полк құрамында кеңес үкіметінің жығындағы әмбе нәсілдің түр-түрлісі құжынаған. Соғысты көзбен емес , құлақпен естіген 1500 дей кәрі -жасы аралас сарбаздар иық тіресіп етіктеріне шалынып жүргендері бір айдың жүзі . Төбедегі көкті гүрілдей тіле ұшқан жойғыш ұшақтың гүрілі демесең , майдан....

Әңгімелер
Толық

Әзіл-оспақты, қалжың, күлкілі

Алыстағы ауылға газеттен тілші келіп, шопаннан:
- Айтыңызшы, бір қой қанша жүн береді? - деп сұрайды.
- Қайсысы, ақ қой ма, әлде қара қой ма? - дейді шопан.
- Мысалы, қара қой?
- Ә-ә, қара қой 3 келі жүн береді.
-  Ал ақ қой ше?
- Ол да 3 келі.
- Әр қойдан қанша....

Әңгімелер
Толық
Біз cookie файлдарын пайдаланамыз!
Біздің сайтты пайдалануды жалғастыра отырып, сіз сайттың дұрыс жұмыс істеуін қамтамасыз ететін cookie файлдарын өңдеуге келісім бересіз. Cookie файл деген не?
Жақсы