Бөлім: «Тақпақтар»

Қоймады бірауық,Қыңырбай жылауық.Ешкімге көнбеді,Тәттіні көп жеді.Ас берсе, ішпеді,Қақсады тістері.Сондықтан жылауық,Тынбайды бірауық.

Көрші үйде бар еді,Айдос дейтін бір ұлан.Тамақ ішіп әуелі,Жуынатын соңынан.Құр жібермей бір күнді,Шығаратын шатақты.Содан да жұрт шіркінді,«Бала..

Кір басқан қуыршақ,Қайтеді жуынсақ?Айтқанды тыңдамайОтырсың,Бұл қалай?Әй-әй, әй, кір бала-ай!Әй-әй, әй, кір бала-ай!

Қарашы далаға,Реңі сары ала.Пісті алма албырап,Сарғайды бал құрақАспанда қаптағанБұлт тыным таппағанЖөңкіліп көшеді,Суық жел еседі.Алқаптан..

Ішіп болып тамақты,Кірісемін жұмысқа.Жуам кесе, табақты,Су құйып ап ыдысқа.Көмектесем үнемі,Анам ісі сонша көп.Ойлап ылғи жүремін,«Қолқанаты болсам»..

Кешкі күнҚонды тау басына.Төкті нұрҚұзар шың басына.Кешкі күнҚызыл доп сияқты.Оны кімИтеріп құлатты?Доп, доп, доп-домалақ,Кетті-ау таудан домалап.

Күндіз-түні жатпайды,Ешбір тыным таппайды.Кетпен алып егіндіСуарады, баптайды.Мол астықты «Асылы, –Дейді, елдің нәсібі».Ол орылып біткенше –Осы болар..

Өзенге кеп, жағаға,Шешіне сап бәрі де,Болат, Сағат, Тана да,Жүзіп барды әріге.Олар нағыз шортан ғой,Әттең-ай, мен қорқам ғой!

Күзетіп байтақ тұр елін,Асқардың дара шыңындай.Қалқан қып ұстап жүрегін,Қорғайды қарашығындай.

Халқым-ау деген қалпыңды,Жасырып жанға бөледім.Ахам-ай, ардақты атыңды,Атамай қалған жоқ едім.Табындым саған әрқашан,Оралар-ау деп нұр – күнмен.Дір..

Бүркіт ірі, қайратты,Сұлу әрі айбатты.Көтеріліп тым биік,Көзбен шолар аймақты.Тұмсықтары иілген,Жемін көрсе, шүйілген.Қолға да оны үйретіп,Ерлігіне..

Қырандарды таниық,Бірі олардың – ақиық.Иығында ағы бар,Ол жұлдыздай ағылар.Болат тұяқ, шеңгелді,Оған қай құс тең келді?!Өр Алтайдың құсы бұл,Қасқырға..

Балапан ғой бұл әлі,Бүркіт болып шығады.Балапан кез – ақ үрпек,Әрі әлсіз, әрі үркек.Жиі тамақтанады,Темірқанаттанады.

Шалып қалған құлағым,Қыран жайын сұрадым.Бастады атам әңгіме,Маңызды да, мәнді де.– Бар жігіттің сұлтаны,Бар жігіттің ұлтаны.Сұлтаны – Ер..

Бүркіт сұсты, сәнді келер,Көп ол жайлы әңгімелер.Ең ұзын он қауырсынынАтайды екен шалғы деп ел.Он қауырсын – он шалғысы,Көрік берер ең сәндісі.Қос..

Біліп бөтен адамды,Жақындаса, ұмтылар.Итті, құсты, ол малдыБүрмек болып жұлқынар.Жолатпайды қасына,Сақтық етпей бола ма?Сондықтан да басынаКигізеді..

Мақтайды, ешкім кемітпейді,Бүркіт маңғаз, желікпейді.Қауырсын талшық-түкті,Талшық-түгін еліб дейді.

Аңшы, бірақ бұл тіптенШықпайды аңға мылтықпен.Аң мен құсты бүркітшіАулайды ылғи бүркітпен.

Көрдім тұяқ салғанын,Бүріп түлкі алғанын.Ал атайды бүркіттің«Тегеурін» деп бармағын.Ол шеңгелін кең ашар,Қорқып аң, құс, төл қашар.Сығым – аты жоқ..

Ұзын сирақ тырнаны-ай,Құлап қалмай жүр қалай?!Біздің жалқау МаратқаСондай ұқсап тұрғаны-ай!Ұзын мойын тырнаны-ай,Тыриып-ақ тұрғаны-ай.Шынық..

Қимас әнге салады,Құстар қайтып барады.«Қош болыңдар!» дегендей,Қанаттарын қағады.Сау-саламат болыңдар,Жылы жаққа барыңдар.Жылы ұяға қоныңдар,Бейбіт..

Сендерге ешкім тимейді,Сендерді кім сүймейді?!Ақ ләйлектер, келіңдер,Бөпе әкеліп беріңдер!

Құс емес бір айбарлы,Көкек – тіп-тік айдарлы.Ол – жыл құсы,КөктемдеҚар кетіп, жер кепкенде,Жылы жақтан қайтады,Өз атын өзі айтады.

Кейде суға шүйіліп,Кейде биік заулайды.Көктен төмен құйылып,Көлден балық аулайды.Әне, ол өзін танытты,Көлге түсті қамысты.Әкетті іліп балықты,Балықшы..

Адам көрсе, қашады,Сонша неге сасады?!Жүреді ылғи далада,Оған кім жем шашады?!Жайлы жерді білмей ме,Тыныш өмір сүрмей ме?Ұқсайды ғой тауыққа,Біздің..