Бөлім: «Әңгімелер»
Әңгіме, әдебиетте — оқиғаны қара сөзбен баяндайтын шағын көркем шығарма жанры.
Әңгіменің жанрлық ерекшеліктері оқиғаны баяндау тәсілі, композициялық, сюжеттік құрылысы, көркемдік жүйесі арқылы айқындалады. Әңгіменің көлемі шағын, кейіпкерлер саны аз, сюжет ұйытқысын құрайтын оқиғаның басталуы, шарықтау шегі мен шешімі болады. Онда адам, оның өмірі мен тағдыры, аса маңызды деген оқиға жинақы беріледі. Мұнда бір айтылған жайларға қайта оралуға, тәптіштеп баяндауға, ұзақ суреттеуге орын жоқ. Әңгіме жанры аз сурет арқылы көп жайды аңғарта білетін айрықша көркемдік шеберлікті талап етеді.
КҮМІС ТИЫНДАР
Қыстың суреті бәрінен де ғажап, бірақ соны қасына барып өз қолыммен ұстап көрейін десем, менің аяқ киімім жоқ. Сондықтан әжемнің сүйретіп жүрген ескі..
© Қази Данабев
АЛҒАШҚЫ МАШИНА
Сол жылғы қыс мен үшін үлкен жаңалық ала келді. Аулымыздан тұңғыш рет машина көрдім. Тоқтаған соң, қорғалақтап қасына барғам - алқынып қалған..
© Қази Данабев
СӘТСІЗДІКТЕР
Біз қыстауға көштік. Үйде дауыл кезінде әжемді басып қалатын кебеже бар еді, соны көшкен кезде түйенің бір жағына қомдап, ішіне Бибанар екеумізді..
© Қази Данабев
ДҮЛЕЙ
Қарақұлақ сырттан жөнінде жұрттың аузынан жиі естимін. Қасқырды көрмесем де атынан-ақ қорқам, сонда да болса әжемнен қайталап сұраймын.
— Әже..
© Қази Данабев
— Әже..
ҚОРҚЫНЫШТЫ ТҮН
...Біз сол баяғы ескі жұртта отырмыз-ау... Үйіміз күтпеген жерден қуанышқа толды да, Бибінұр мен Бибанар мәз-мәйрам. Мен ес білгеннен бері біздің..
© Қази Данабев
АПАЛАРЫМ
Кіндіктен жалғыз емеспін, менің Бибінұр, Бибанар есімді апаларым болды. Бибанар екі жастай үлкен, айла-тәсілден құралақан емес, әлденеге таласа..
© Қази Данабев
ҚАҢЫРАҒАН ҚЫСТАУЛАР
Айналамызда ел көрінбейді, олар қайда кетті деп сұрап жүрген мен де жоқпын. Апамның атымды атап, оқта-текте шақыратыны бар.
— Сержан..
© Қази Данабев
— Сержан..
Көкек пен қазан
... Ең алдымен менің есіме иесіз даладағы қыстаулар оралады. Шіркін, сол қыстаулардың кірпіші алтыннан қаланса керек-ті, жылулығын әлі күнге дейін..
© Қази Данабев
Бір уыс жусан
Қарындасым дүниеден қайтқалы өң мен түстiң арасында жүргендей күй кешудемiн. Менiң еркiмнен тыс бiр күш әр iзiмдi аңдып, ту сыртымнан қадағалап..
© Тұрсын Жұртбай
ӨНЕР
Адамға түрлі-түсті бояуымен кемпірқосақтың көк- жиекте керіле қалғаны сияқты ғажайып көрініс күнде кезде- се бермес. Сол..
© Жүсіпбек Қорғасбек
Жансебіл
— Сарыөзекке баратын кім бар?.. Сарыөзекке баратын кім бар?..
Жер түбінен шыққандай құмығып естілген дауыс жолаушыларды еріксіз жалт қаратты...
© Жүсіпбек Қорғасбек
Жер түбінен шыққандай құмығып естілген дауыс жолаушыларды еріксіз жалт қаратты...
Мона Лиза
Жазушы Әлібек Асқаровқа арнаймын
Қабырғасына ұлылардың үні ұя сап қалған Ла Скаланың алдында тұрдым. Әйгілі театрды әлемнің әр қиырынан..
© Рахымжан Отарбаев
Қабырғасына ұлылардың үні ұя сап қалған Ла Скаланың алдында тұрдым. Әйгілі театрды әлемнің әр қиырынан..
Жалғыздық
Анам Шәменнің (Шәмсия) рухына
Күн көкжиектегі ұясын тастап шықты. Сынық сүйемдеп көтеріліп еңсесін тіктеді де, дүниенің бәріне мырзақол сахилықпен..
© Рахымжан Отарбаев
Күн көкжиектегі ұясын тастап шықты. Сынық сүйемдеп көтеріліп еңсесін тіктеді де, дүниенің бәріне мырзақол сахилықпен..
Біздің ауылдың амазонкалары
Теңіз тамағына төніп отырған үш үй еді. Иелері — тоқтасқан үш әйел. Бала біткен қалаға қашып құтылған. Малы түскір далаға қашып... Мал дегенде..
© Рахымжан Отарбаев
Аяқталмаған хикая
Ертеңгілік терезе желдеткішін ашып, жазу столыма отырдым. Ауа жаңғырып, сәуір самалы бойымды жадыратты. Ойым — біздің елде болған ертедегі бір..
© Рахымжан Отарбаев
Қара қыз...
Жанат үркек қыз. Дауыс көтерсең көздері бақырайып, ұзын кірпіктері дірілдеп, бидай өңі бір ағарып, бір бозарып кетеді. Есіме бір оқиға түседі.....
© Талғат Теменов
Үркек керім
(Шолпанға)
Құштарлықтан арылғандай еді, пәндәуи тірліктен де айыққандай еді. Мынауысы қалай, жүрегінің түбін бойлап, жаны жылай ма..? Әлде..
© Роза Мұқанова
Құштарлықтан арылғандай еді, пәндәуи тірліктен де айыққандай еді. Мынауысы қалай, жүрегінің түбін бойлап, жаны жылай ма..? Әлде..
Қаралы төбе
Көргенімді айтып, бетіңе таба қылсам,Уақыт — сенің азғаның.Нақақ айтып күнәға батсам — менің азғаным.Автор
Көрмей қалғыр көзіме қаралы..
© Роза Мұқанова
Көрмей қалғыр көзіме қаралы..
Ұлттық музыканың тағдыры нешік?
Ұлттық музыканың бүгінгі халі, оны қорғау керектігі жөнінде бүгінде аз айтылып жүрген жоқ. Осы жөнінде тер төгіп жүргендер жетерлік, әсіресе соның..
© Кәмел Жүністегі
ОЙРАНДЫ «ОТЫЗ БІР» ЖӘНЕ ЖАЛҒАСЫ
«На протяжений последнего десятилетия Шетский район был пристанищем и убежищем политического бандитизма» деп жазады осы ауданның қаншелек..
© Кәмел Жүністегі
Тұлға
ХХ ғасырдың басында орыс патшаларының тағы тең-селіп, пролетариат бас көтерген алаң-пелең заманда қазақтың жоғын жоқтап, «мен Алаштың..
© Кәмел Жүністегі
Көне арнаның ізі қайда?
“Ауылыңдағы қария жазулы тұрған хатпен тең” деген ұстанымды исі қазақ баласы берік ұстаған. Көз жетпес көне заманның бар жақсылығын да..
© Кәмел Жүністегі
Судың да құлағы бар
Қайрақты өзенінің бас жағындағы жайын суды жағалап, су бетіне қаймақ жағалатып жүрген тоғыз, он жастағы ба- ламыз. Орысы жоқ ауылда орыстын..
© Кәмел Жүністегі
Қыс шілдесі сары аяз
«Қазақ әдебиеті» газетінің № 6 санында қазақы дүние- танымға көз жүгіртіп жүрген азаматқа ой салар «Ақпанның ақ түтегі» ме.....
© Кәмел Жүністегі
Наурыз мерекесі ұлттық танымымызға тән болса
Бастауын Айса пайғамбардың туған күні дегеннен алатын Европаша жаңа жыл мерекесін тойлаудың қалып-тасқан үлгісі бар. Ол безендірілген шыршаның, аяз..
© Кәмел Жүністегі