Бөлім: «Әңгімелер»
Әңгіме, әдебиетте — оқиғаны қара сөзбен баяндайтын шағын көркем шығарма жанры.
Әңгіменің жанрлық ерекшеліктері оқиғаны баяндау тәсілі, композициялық, сюжеттік құрылысы, көркемдік жүйесі арқылы айқындалады. Әңгіменің көлемі шағын, кейіпкерлер саны аз, сюжет ұйытқысын құрайтын оқиғаның басталуы, шарықтау шегі мен шешімі болады. Онда адам, оның өмірі мен тағдыры, аса маңызды деген оқиға жинақы беріледі. Мұнда бір айтылған жайларға қайта оралуға, тәптіштеп баяндауға, ұзақ суреттеуге орын жоқ. Әңгіме жанры аз сурет арқылы көп жайды аңғарта білетін айрықша көркемдік шеберлікті талап етеді.
Абайдың сөз өрнегі
Абайдың алдындағы қазақ әдебиетінің үлгісі — батырлардың жырлары, билердің, шешендердің сөздері, жыраулардың, толғауы, ақындардың айтысы..
© Ілияс Жансүгіров
1916 жылғы оқиғада менің көргенім
Ел жайлауға шыққан шілде айының аяқ кезі. Мен болыстың үйінде жалға жүргенмін. Әкем сол жылы айына бес сомнан алып, саудагер Құрманғали Майсонұлына..
© Ілияс Жансүгіров
1916 жыл деректері
«25-маусым жарлығы» елдің төбесінен түскендей болды. Мұны бұрын жергілікті билеу мекемесіндегі өкімет қызметкерлері де білмеді. Өкімет..
© Ілияс Жансүгіров
Жан басына шаққандағы ЖІӨ бойынша әлемдегі ең бай елдер
Жан басына шаққандағы ЖІӨ көлемі бойынша әлемдегі ең бай елдер - экономикасы жоғары дамыған елдер. Орташа алғанда, бұл мемлекеттердің әрбір азаматы..
© Керімсал Жұбатқанов
ҚЫЗ ҒҰМЫРЫ
ҚЫЗ ҒҰМЫРЫ(Өмірдегі кей жайларды арқау етіп, ойдан құрастырылған әңгіме) Аружан жастайынан өмірінде ешқандай қиындық..
© Жібек Ысқақова
Шаш ал десе бас алғандар
Алдымызда будаланған қағаз жатыр. Мұның ішінде не жоқ дейсіз, бәрі бар; анықтама керек пе, мінездеме, болмаса дәлелдеме, қолхат, тілхат, жолдама..
© Асқар Тоқмағамбетов
Тығынбаев тығындайды да, Қалдашбаев мығымдайды
Тығынбаев шелектің тесігін, қораның есігін тығындаудан гөрі кеңірдектің, өңештің, жұтқыншақтың тесігін тығындауды жақсы біледі. Шелегі тесіліп суы..
© Асқар Тоқмағамбетов
Түк те емес — чепуха
(Бейқамдардың құлағына алтын сырға)
— "Қылышын суырып қыс та келер!" дегенде, кейбір аудан, колхоз басшылары: "Түкте емес — чепуха" деп..
© Асқар Тоқмағамбетов
— "Қылышын суырып қыс та келер!" дегенде, кейбір аудан, колхоз басшылары: "Түкте емес — чепуха" деп..
Тәйірі, бұ да қылмыс болып па!
Досжан ағайға колхоздың Қоңыр өгізінің жүріс-тұрысы жақпай-ақ қойды. Қоңыр өгіз тұяғы сыртылдап, танауы пышылдап, ұрғанға жүрмейтін антұрған...
© Асқар Тоқмағамбетов
Сен салар да мен салар
Қ. қаласындағы кейбір кеңсе бастықтарының аузынан бұлаң құйрық бір "түлкі" шығып қашатын болып жүр. Шынында бұл ғажап нәрсе, түлкі деуге ол түлкі..
© Асқар Тоқмағамбетов
Сауда қызметкері ме саудагер ме?
Құлатайдың Сұлутөбе сельпосына барғалы жұмбақты жағы көбейіп кетті. Оның жүргені де, тұрғаны да, ең арғысы күлгені де жұмбақ. Оны қырық аударсаң да..
© Асқар Тоқмағамбетов
Сапасыз бұйымдар, жауапсыз басшылар
Клара Б. ботинка алғалы базар басындағы дүкендерді аралады. Ақырында "осы лайық" деп табылған, көруге сүйкімді, бауырынан жарап, жылмиған ботинкаға..
© Асқар Тоқмағамбетов
Пинттің "бенті"
Сырт қарағанда Пинттің "бенті" мықты - ақ секілді, қалай ырғасаң да лықылдайтын емес, қайта нығызданып, ширай түсетіндей. Ал, бірақ, анығына келгенде..
© Асқар Тоқмағамбетов
Орынды тілекке орынсыз бұйрық
Сонымен директор айналып облыстық аткомге барыпты, олар бұл ретте телефонды қойып, әдейілеп арнаулы қатынас жазып, рәсімді түрде бұйрық беріпті...
© Асқар Тоқмағамбетов
Обырлар
Соңғы жылдарда ғылымның күшімен талай-талай тамаша тәжірибелер істеліп жүр. Мысалы қойды жылына екі рет және өгіз деп төлдету, қолмен ұрықтандыру..
© Асқар Тоқмағамбетов
Құлқындастар
Алекең К. қызметке алғашқы келген кезде өте мүләйімсіп жүрді. Қарауындағы кейбір қызметкерлерді суайт сөздермен байыта бастады. Сонымен бірге..
© Асқар Тоқмағамбетов
Қонақ үйдің "қорқақтары"
Поездан түнгі сағат 1-де түстік те, бес-алты кісі бірге жүрдік. Отырар орын жоқ, вокзал залынан қуып шықты да, түнімен еденін жуып шықты, перрон да..
© Асқар Тоқмағамбетов
Қашанғы "соқыртеке" ойнаймыз
"Соқыртеке" ойынында бірінің көзін бірі таңып, бірін-бірі қуып ойнайды ғой. Алайда, біздің қалалық электр станциямыз кейде күн ара, кейде күн сайын..
© Асқар Тоқмағамбетов
Қара бесті қайда?
"Әкемнің аты Бапалақ,Жасымнан жеппін шапалақ,Шапалақ жейтін себебім,Болыппын сондай сотанақ."—
Дейтін біздің Пірекең,
Сотанақтың бірі..
© Асқар Тоқмағамбетов
Дейтін біздің Пірекең,
Сотанақтың бірі..
Күлшелі бала...
Вокзал начальнигі, бедірейген қараның бізге берген жауабы:
— Орын да жоқ, билет те жоқ.
Әрине, "жоқ" деген соң қайталап сұраудың да қажеті..
© Асқар Тоқмағамбетов
— Орын да жоқ, билет те жоқ.
Әрине, "жоқ" деген соң қайталап сұраудың да қажеті..
Көкек бас
Гурьевке жаңадан келгем. Мұнай техникасымен таныстығым аз еді. Сондықтан мұнай шығару жұмысымен, оның техникасымен тез танысуға арман болдым. "Жолы..
© Асқар Тоқмағамбетов
Көздей көлдің көлдей арызы бар
Ш. қаласының станция жағынан келіп, қалаға тірелген биік жарына тұра қалсаң — көкжасыл жібекке малынған арудай әдемі, аспанмен тілдескен..
© Асқар Тоқмағамбетов
Жыртық үйде тамшы ойнайды
Қ. қаласының "мейманханасы" дейміз бе, әлде "қонақ үйі" деп атаймыз ба? Онда тұрған әңгіме жоқ, әйтеуір екеуінің бірі. Әңгіме, осы қонақ үйдің..
© Асқар Тоқмағамбетов
Жылжып жатыр
Қазығұрт тауының етегінде екі кісі сөйлесіп отыр. Бұлар алысқа көз жіберіп, ойланып қарайды. Сөздерінде жұмбақ, зілді кекесін бар да, көздерінде..
© Асқар Тоқмағамбетов
Еңкейіп кіріңіз, есігі нашар..
Поездан түсесіз де сол жаққа қарайсыз, оң жаққа бұрыласыз. Көзіңізге бірі құлап, бірі құлауға бейімделіп тұрған тәпенек қана үйлер түседі. Үйлердің..
© Асқар Тоқмағамбетов