Эсселер ✍️

Тақырып: Жастар және әлеуметтік желі: тәуелділік пе, әлде мүмкіндік пе?



      Қазіргі қоғамды әлеуметтік желісіз елестету мүмкін емес. Таңертең оянғаннан бастап, ұйықтар алдында телефонға үңілу – көпшілігіміздің күнделікті әдетімізге айналды. Әсіресе жастар үшін Instagram, TikTok, Telegram секілді платформалар тек байланыс құралы емес, өмір салтына айналып отыр. Бұл құбылыс қоғам үшін өзекті мәселе, себебі әлеуметтік желі жас буынның ойлау жүйесіне, мінез-құлқына, тіпті болашаққа деген көзқарасына әсер етуде. Сондықтан бұл мәселені біржақты бағаламай, жан-жақты талдау қажет.

      Әлеуметтік желінің пайдалы тұстары аз емес. Біріншіден, ол – ақпарат көзі. Қазір кез келген адам жаңалықты, білімді, түрлі курстарды онлайн форматта оңай таба алады. Көптеген жастар блог жүргізіп, өз қабілетін дамытып, тіпті табыс тауып жүр. Шағын бизнес ашып, өнімін әлеуметтік желі арқылы жарнамалап отырған жас кәсіпкерлер де аз емес. Бұл – цифрлық дәуірдің мүмкіндігі.

     Сонымен қатар әлеуметтік желі жастардың ой-пікірін ашық білдіруіне жағдай жасайды. Қоғамдық мәселелерге үн қосу, өз көзқарасын айту, шығармашылықпен айналысу – мұның барлығы да платформалар арқылы жүзеге асып жатыр. Кей жағдайда әлеуметтік желі таланттың танылуына жол ашады.

     Алайда мәселенің екінші қыры алаңдатады. Ең алдымен, уақыт мәселесі. Көптеген жасөспірімдер күніне бірнеше сағатын телефон қарап өткізеді. Бұл уақытты кітап оқуға, спортқа, өзін дамытуға жұмсауға болар еді. Уақыттың босқа кетуі – білім сапасына әсер ететін факторлардың бірі.

    Екінші мәселе – психологиялық қысым. Әлеуметтік желіде бәрі әдемі көрінеді: мінсіз дене бітімі, қымбат көлік, сәнді өмір. Жасөспірім өзін сол «идеалмен» салыстыра бастайды. Нәтижесінде өзіне деген сенімсіздік пайда болуы мүмкін. Шынайы өмір мен желідегі өмірдің айырмашылығын ажырата алмау – үлкен проблема.

     Үшінші мәселе – жалған ақпарат. Әлеуметтік желіде тексерілмеген деректер, фейк жаңалықтар жиі таралады. Егер адамда медиасауаттылық қалыптаспаған болса, ол кез келген ақпаратқа сене салуы мүмкін. Бұл – қоғам үшін қауіпті құбылыс.

    Менің ойымша, әлеуметтік желіні кінәлау дұрыс емес. Негізгі мәселе – оны қолдану мәдениетінде. Егер жастар уақытын тиімді жоспарлап, желіні тек пайдалы мақсатта пайдаланса, оның зияны азаяды. Бұл жерде ата-ананың бақылауы мен мектептегі тәрбиенің рөлі маңызды. Оқушыларға тек пәндік білім емес, ақпаратты саралау, сыни ойлау дағдыларын үйрету қажет.

    Әлеуметтік желі – заман талабы. Ол әрі мүмкіндік, әрі қауіп. Таңдау – адамның өз қолында. Егер біз саналы түрде қолдансақ, әлеуметтік желі даму құралына айналады. Ал бақылаусыз, шектен тыс қолдану тәуелділікке, психологиялық қиындықтарға алып келуі мүмкін. Сондықтан қоғам, отбасы және білім беру жүйесі бірігіп, жастарға дұрыс бағыт көрсетуі тиіс. Сонда ғана біз технологияның пайдасын көріп, зиянын азайта аламыз.