Растрлық және векторлық бейнелерді салыстыру. Информатика, 6 сынып, қосымша материал, 1 сабақ.

 «Растрлық және векторлық бейнелерді салыстыру»

 сабағына әдістемелік нұсқаулық. Сабақ 1

 Сабақтың мақсаты: растрлық және векторлық графиканың артықшылықтары мен кемшіліктерін бағалау.

 Осы сабақты оқу үшін қажетті білімдер: компьютерлік графиканың түрлері, графикалық редакторлер, растрлық графикалық редакторде жұмыс істеу дағдылары.

 Осы сабақ жаңа тақырыпты оқу сабағы және жаңа дағдыларды қалыптастыру сабағы болып табылады.

Оқушылардың осы сабақта алатын негізгі теориялық білімдер.

 Векторлық графикалық редакторлер қолданушыға компьютер экранында векторлық суреттерді құруға және редактілеуге мүмкіндік береді. Сондай-ақ оны әртүрлі векторлық форматтарда сақтауға мүмкіндік береді, мысалы: CDR, AI, EPS, WMF немесе SVG.

 Расторлық суреттер жеке пиксельдерден тұрады. Векторлық сурет геометриялық примитивтерден (нүкте, сызық, төртбұрыш, сплайн).

 Векторлық суретті масштабқа келтірген кезде сапасы өзгермейді.

 Қарапайым немесе градиентті құю қолданылуы мүмкін.

 Расторлық графикалық редакторлерге жатады: Paint, PhotoShop. GIMP.

 Векторлық редакторлерге жатады: CorelDraw, Adobe Illustrator, Inkscape.

 Векторлық суреттерді құру үшін келесі құралдар қолданылады; Линия, Кривая, Овал, Прямоугольник, Многоугольник. Құрылған примитивтерді көшіруге, айналдыруға, олардың өлшемдерін өзгертуге болады.

 Әдістемелік нұсқаулықтар

 Сабақтың тақырыбы мен графика түрлерін салыстыру үшін сұрақтарды қолданыңыз, ол сұрақтар оқушыларға бағалауға арналған кестені толтыруға көмектеседі. Мысалы:

• Файл пішімдері қандай?
• Күнделікті өмірде қандай форматтардың барлығын пайдаланасыз?

 Bitmap кескін әртүрлі түстер нүктелерін (пикселдер) пайдаланып сақталады, олар жолдар мен бағандарды құрады. Әр пикселдің белгілі бір позициясы мен түсі бар. Әрбір пикселді сақтау суреттегі түстер санына байланысты белгілі бір бит ақпаратының болуын талап етеді.

 Пиксель - түсі бір-біріне орнатуға болатын суреттің ең аз аумағы.

 Растрлық суреттің сапасы сурет өлшеміне байланысты - кеңістіктік рұқсат (көлденең және тік бағандағы пикселдер саны) және түс тереңдігі (әрбір пиксель үшін орнатылатын түстер саны).

 Растр графикасының артықшылықтары:

 Рассрлер редакторлары фотосуреттер мен сызбаларды өңдеуге арналған ең жақсы құрал болып табылады түстердің және жартылай фазалардың берілуінің жоғары дәлдігін қамтамасыз етеді.

 Растрлық графиканың кемшіліктері:

 Растр бағдарламаларында жасалған кескіндер әрқашан көп жадыға ие болады. Сондықтан растрлық форматындағы файлдардағы ақпарат әдетте, қысылған түрде сақталады.

 Растрлық суреттер мәліметтерді нақтылау үшін үлкейту мүмкін емес. Кескін нүктеден тұратындықтан, кеңейту нүктелердің үлкейіп, иллюстрацияларды бұрмалайтынына әкеледі. Бұл нәтиже пикселизация деп аталады.

 Қолданылуы:

 Ол фото суреттерді өңдеуге, көркем графикаға, қалпына келтіру жұмыстарына, сканермен жұмыс істеуге қолданылады.

 Растрлық графикамен жұмыс істеу бойынша бағдарламалар:

 Paint, PhotoShop.

 Егер растрлық графикада кескіннің негізгі элементі нүкте болса, онда векторлық графикада сызық бар. Сызық математикалық түрде бір объект ретінде сипатталады, сондықтан векторлық графиканы пайдаланатын нысанды бейнелейтін деректер саны растр графикасына қарағанда айтарлықтай аз.

 Сызық - бұл векторлық графиканың қарапайым нысаны. Кез-келген объект сияқты, сызықтың да қасиеттері бар: формасы (түзу, қисық), қалыңдығы, түсі, жазуы (қатты, нүктелі). Жабық желілер толтыру сипатын алады.

 Барлық басқа векторлық графика объектілері сызықтардан тұрады. Мысалы, текше алты байланысты тіктөртбұрышты болуы мүмкін, олардың әрқайсысы өз кезегінде төрт қосылған сызықпен қалыптасады. Текше мен қабырғаларды құрайтын он екі қосылыс желісін елестету мүмкін.

 Компьютерде кескін элементтері (сызықтар, қисықтар, пішіндер) математикалық формулалар түрінде сақталады. Файлды ашқанда, бағдарлама сурет элементтерін математикалық формулаларға (теңдеулерге) сәйкес тартады.

 Кескінді кез келген өлшемге түрлендіруге болады (визиткалардағы логотиптен көшедегі стендке дейін) және сонымен бірге оның сапасы өзгермейді.

 Векторлық графиканың артықшылықтары:

 Векторлық файлдар салыстырмалы түрде аз мөлшерде болады, себебі компьютер тек сурет элементтерінің бастапқы және соңғы координаттарын есінде сақтайды - математикалық формулалар түріндегі элементтерді сипаттау жеткілікті. Файл мөлшері әдетте бейнеленген нысандардың мөлшеріне байланысты емес, бірақ ол кескіннің күрделілігіне байланысты: бір суретте нысандарының саны (олардың одан да көп, компьютер, олардың құрылысы үшін көбірек формулалар сақтау керек), құю табиғаты - рынды немесе градиент), т.б. сурет вектор болуы мүмкін. жекелеген элементтерге бөлінген (сызықтар немесе пішіндер) және олардың әрқайсысы дербес редакцияланатын болады.

 Кемшіліктері:

 Векторлық бейнелер: нақтырақ, әлсіз, растрлық бейнелерге қарағанда, «фотографиялық емес».

 Векторлық графикамен жұмыс істеу бойынша бағдарламалар:

 Corel Draw, Adobe Illustrator, AutoCAD

 Қолданылуы:

 • белгілерді, этикеткаларды, логотиптерді, эмблемаларды және т.б. символдар суреттерін жасау;

 • сызбаларды, диаграммаларды, графиктерді, сызбаларды сызу үшін;

 • кескін объектілерін модельдеу үшін;

 Әдебиет пен ресурстар:

 https://bilimland.kz/kk/courses/informatika-kk/5-synyp/lesson/grafikalyq-redaktorlar - векторлық суреттерді құру және өңдеу бойынша бағдарламалар

 https://youtu.be/MFBW8MZF_NM - қарапайым векторлық суреттерді құру әдістері

 http://www.interface.ru/home.asp?artId=17619 – Corel Draw құралдары

 http://inkscape.paint-net.ru/ - тегін графикалық редактор туралы сайт (нұсқаулықтар бар қалыптастырылған сабақтар)