Бай туралы ✍️
Басқа: 1
Мақал-мәтелдер: 118
Жұмбақтар: 1
Тақпақтар: 1
Өлеңдер: 86
Нақыл сөздер: 46
Туындылар: 1
Әңгімелер: 73
Ертегілер: 7
Шығармалар: 1
Анекдот, әзілдер: 6
Аңыздар: 21
Мұқыштың мысқылы
Үйіне алдырып алтын тұрман ұстатып жатқан Мұқышқа:— Дархан, сені өзім деп айтып отырмын. Маған осыншама қалың жылқының бітуімен Қызыр пайғамбардың..
© Қазақ халық ауыз әдебиеті
Мақтаншақ бай
Ыбырай Алтынсарин халық мектебін ашуға елден қаражат жинап жүрген кезінде бір мақтаншақ байдың үйіне кірмей, өтіп кетеді. Бай оның артынан қуып..
© Қазақ халық ауыз әдебиеті
Майдажал
Ертеде бір бай болыпты, байдың мыңғырған көп жылқысының ішінен не жорға, не жүйрік шықпапты. Содан ақ ордасын жайлауға тігіп қойып, қалың құлынды..
© Қазақ халық ауыз әдебиеті
Құдайдың көк қошқары
Бесекбай Шу өңіріне қақпан салады екен. Бір күні қақпанына арлан қасқыр түседі. Осы кезде Бесекбайға бір тосын ой сап ете қалады. Ол қасқырдың аузын..
© Қазақ халық ауыз әдебиеті
Қулардың құрығы дайын
Ертеде екі жолаушы жігіт бір сараң байдың үйіне келіп қоныпты. Бай үйі:— Күн жаз болды, жуан жіңішкеріп, жіңішке үзілді, қара-өзек шақ, жігіттер..
© Қазақ халық ауыз әдебиеті
Қожанасырдың кедейді жақтауы
Ертеде бір кедей жол жүріп келе жатып, бір байдың үйіне кіріп келеді. Сол кезде бай үйінде тамақ жеп отыр екен. Кедей:— Мен жол жүріп, қарным ашып..
© Қазақ халық ауыз әдебиеті
Қожанасырдың байлармен шайқасуы
Қожанасыр жас кезінде ауылдың байларымен қырғи қабақ болып, жауласумен жүріпті. Жалғыз өзі болса да, ешкімнен ыға қоймапты. Бір күні өз еңбегімен..
© Қазақ халық ауыз әдебиеті
Қожанасыр мен сараң бай
Қожанасыр бір сараң байға жалданды. Екі, үш, тіптен төрт, бес айға дейін еңбекақысын ала алмады. Енді мүлде кетпекші болып ақысын сұрап еді, сараң..
© Қазақ халық ауыз әдебиеті
Қожанасыр
Қожанасыр байдың бақшасына ұрлыққа түсіпті. Қауын-қарбыздарын жеп, енді екі-үшеуін ала кетейін дей бергенде, бай көріп қалып, Қожанасырды қуа..
© Қазақ халық ауыз әдебиеті
Қожа ожаудан кеспе істейді
Қожа ел аралап жүріп, бір сараң байдың үйіне түседі.— Үйде тамақ жоқ, бар болса, өзімнің де ішкім келіп отыр, — деп бай аузын қу шөппен сүртіп..
© Қазақ халық ауыз әдебиеті
Қасқыр анадай жерде, тазы мынадай жерде...
Ертеде бір кедей байдың үйіне келсе, жұрт жиылып, той болып жатады. Менменсіген бай оған жасың үлкен еді, төрге шық демейді. Сонда кедей қария..
© Қазақ халық ауыз әдебиеті
Қара жорға
Байдың жылқысын бағып, шаруасын күйттеген жалшы жігіт байдың жалғыз қызына ғашық болыпты. Қыз көңілі жігітте болғанымен, жалшыға тиюіне қыздың..
© Қазақ халық ауыз әдебиеті
Көк төбет (І нұсқа)
Бір қойшы бір байдың қойын талай жыл бағып, тышқақ лағын да ит-құсқа бермепті.Өзі өрісте ұйқыдан, түнде күлкіден де ексе емес екен. Мұның сыры..
© Қазақ халық ауыз әдебиеті
Ірігеннің аузынан шіріген сөз шығады
Бұрынғы Атбасар уезі территориясында Қарсақбай аймағындағы қалың Найман ішінде Қоқан әулетінде Құдайменде дейтін ғани адам болыпты. Мол дәулетке..
© Қазақ халық ауыз әдебиеті
Жүріп кетсеңіз...
Сәлмен бай Құлақайды Бекен дейтін шалдан бір атым насыбай сұрап келуге жібереді. Құлақай байдың әмірін орындап оралғанда:— Әй, қу, сөзге келгенде..
© Қазақ халық ауыз әдебиеті
Жүністің жер соғуы
Сыздық деген сері жігіт Қызылжар қаласының төңірегінде тұратын нағашысын іздеп шығады. Ел ішінде соғым сойылып жатқан мезгіл болса керек. Жігіт..
© Қазақ халық ауыз әдебиеті
Жеті атан — Ерке атан
...Бір бай болыпты. Ол кедейленеді. Күндердің күнінде өледі. Артында азын-аулақ мүлкі, бір ұлы және бір түйесі қалыпты. Сол түйе боталайды. Әлгі ұл..
© Қазақ халық ауыз әдебиеті
Жәдік пен Елкелді
Жәдік деген бай қажы болыпты. Жәдіктің жалғыз баласы Райымхан мырзада бала жоқ екен. Дөртуылдың атқа мінерлерінің бір жиынында Жәдік қажы мақтанып:—..
© Қазақ халық ауыз әдебиеті
Жаяу дел-дал
Ертеде бір сыбызғышы бай болыпты. Сыбызғының назды қоңыр үнін ести-ести жылқылары да сыбызғы даусына әбден үйреніп алыпты. Бай сыбызғы тартқанда..
© Қазақ халық ауыз әдебиеті
Жанғара күйші
Бір күні мастанған бай атақты Жанғара күйшіні шақырып алып:— Менің кіші тоқалымды күйіңмен ұйытып, ісінен жаңылдырсаң, астыңа ат мінгіземін, жетегіңе..
© Қазақ халық ауыз әдебиеті
Жанақтың шұбары
Бір ақсақалдың асы беріліп жатады. Оған Жанақ та келеді. Бәйге жарысына өзінің Шұбар деген жүйрік атын қосады. Озып келген атты сол елдің бір байы..
© Қазақ халық ауыз әдебиеті
Жамал-ай!
Ертеде бір байдың қызына есігінде жүрген қойшының баласы ғашық болыпты. Жастайынан бірге өскен жарлының баласын байдың қызы да ұнатады екен. Ер..
© Қазақ халық ауыз әдебиеті
Жалшы
Бұрынырақ бір бай жалшысына:— Бүгін үйге алыстан қонақ келмекші, сен отардан бір ту қой әкел. Өңгеруші болма, сүбесі езіледі. Сонан соң атыңды..
© Қазақ халық ауыз әдебиеті
Жалғыз көзді әулие
Баяғы өткен заманда бір асқан байдың бар жылқысын жау барымталап алып кетіпті. Бай не істерін білмей қайғырып жүргенде, бір әйел жолығыпты:— Бай-еке..
© Қазақ халық ауыз әдебиеті
Етігін боқтау
Бұрын Қабдулла зәңгіге қарасты ауылдар Шынтақы, Нұрты деген жерлерге бөлініп жайлайды екен. Жаны тыныш, малы бағулы бай мен би мырзалар бір күні орын..
© Қазақ халық ауыз әдебиеті