Бөлім: «Өлеңдер»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Арман жар
Қолаң қара шашы бар, ашаң жүзді,
Қыр мұрын, қиылған қас, қара көзді,
Толықша, сұңғақ бойлы, алма мойын,
Тиісті жауап бере майда сөзді.
Кең иық..
© Бауыржан Момышұлы
Қыр мұрын, қиылған қас, қара көзді,
Толықша, сұңғақ бойлы, алма мойын,
Тиісті жауап бере майда сөзді.
Кең иық..
Ескертпе
Найзадан қол босаса қалам алдым,
Толғанып оқиғаны көп ойландым.
Тырмысып әл келгенше көргенімді,
Жалтақтамай, именбей ашық жаздым.
Отырсам көп..
© Бауыржан Момышұлы
Толғанып оқиғаны көп ойландым.
Тырмысып әл келгенше көргенімді,
Жалтақтамай, именбей ашық жаздым.
Отырсам көп..
Ана тілін ардақта
Көшеде бояу ерін сылқылдаған,
Былдырлап, орысшалап жырқылдаған.
Ұмытып ана тілін, салт-санасын,
Не қалды тілімізден жыртылмаған.
Отбасы..
© Бауыржан Момышұлы
Былдырлап, орысшалап жырқылдаған.
Ұмытып ана тілін, салт-санасын,
Не қалды тілімізден жыртылмаған.
Отбасы..
Тырнақтап жина әр жерден
Еріккеннен жазылған
Елге ермек бола алмас,
Зерікеннен жазылған
Зерттеуге белгілі бола алмас.
Ылғи алтын іздеме,
Қазына оған тола алмас.
Сұлу..
© Бауыржан Момышұлы
Елге ермек бола алмас,
Зерікеннен жазылған
Зерттеуге белгілі бола алмас.
Ылғи алтын іздеме,
Қазына оған тола алмас.
Сұлу..
Көргенің рахат болсын,
Жүрген жерің рабат болсын.
Екі тойың қабат болсын,
Достарың берекелі болсын,
Әр күнің мерекелі болсын.
Шәйің қызыл..
Жүрген жерің рабат болсын.
Екі тойың қабат болсын,
Достарың берекелі болсын,
Әр күнің мерекелі болсын.
Шәйің қызыл..
Саған айтар тілек
Таусылма еш жүдеп
Қиналсаң - төз
Жарыссаң - оз
Ойнасаң - ұт
Күрессең - жық
Ешкімді басынба
Басыңнан асырма
Табысқа..
Таусылма еш жүдеп
Қиналсаң - төз
Жарыссаң - оз
Ойнасаң - ұт
Күрессең - жық
Ешкімді басынба
Басыңнан асырма
Табысқа..
Туған күн ерекше күн әрбір жанға
Жан досымды асықтым мен құттықтауға
Бар бақытты тіледім бір өзіңе
Армандарың орындалсын бұл өмірде
Денсаулығың..
Жан досымды асықтым мен құттықтауға
Бар бақытты тіледім бір өзіңе
Армандарың орындалсын бұл өмірде
Денсаулығың..
Туған күн құтты болсын!
Бірінші - ұзақ жасты өмірлі бол,
Екінші - адал кәсіпке бейімді бол.
Үшінші - тіл мен көзден аман бол.
Ғылымға өнерменен..
Бірінші - ұзақ жасты өмірлі бол,
Екінші - адал кәсіпке бейімді бол.
Үшінші - тіл мен көзден аман бол.
Ғылымға өнерменен..
Алмагүл
Қыз кезінде өмірдің,
Шешек атқан гүліндей-ең.
Көктемнің,
Күлімдеген гүліндей-ең.
Ақкөніл, жарқын мінез, күлім қаққан.
Сарыарқа даласының..
© Әліпов Айтбек Рымбекұлы
Шешек атқан гүліндей-ең.
Көктемнің,
Күлімдеген гүліндей-ең.
Ақкөніл, жарқын мінез, күлім қаққан.
Сарыарқа даласының..
Мәңгі 18
Мейлі ғой сенбесеңіз, сенсеңіз де,
Еркіңіз көнбесеңіз, көнсеңіз де,
Арулар қартаймайды ешқашанда,
Бәрібір қыздың жасы – он сегізде.
Ақ..
Мейлі ғой сенбесеңіз, сенсеңіз де,
Еркіңіз көнбесеңіз, көнсеңіз де,
Арулар қартаймайды ешқашанда,
Бәрібір қыздың жасы – он сегізде.
Ақ..
Жете бер аңсап күткен тілегіңе,
Қылаудай дақ түспесін жүрегіңе.
Отанның, ел-жұртыңның мақтаны бол,
Алды бол қатарыңның бұл өмірде.
Себездеп..
Қылаудай дақ түспесін жүрегіңе.
Отанның, ел-жұртыңның мақтаны бол,
Алды бол қатарыңның бұл өмірде.
Себездеп..
Әлпештеген, аялап асыраған,
Аяулы ана, ақ ниет асыл адам.
Ұрпақ үшін тірлікке нұрын төккен,
Қиын-қыстау күнде де жасымаған.
Сыздағасыз,
Сан рет..
Аяулы ана, ақ ниет асыл адам.
Ұрпақ үшін тірлікке нұрын төккен,
Қиын-қыстау күнде де жасымаған.
Сыздағасыз,
Сан рет..
Ақ айдынға салып бақыт кемесін,
Жарқын жүзбен қуанышпен келесің,
Құтты болсын сексен жасың, әкетай,
Өзіңізді бір құдайым демесін.
Бәйтерексіз..
Жарқын жүзбен қуанышпен келесің,
Құтты болсын сексен жасың, әкетай,
Өзіңізді бір құдайым демесін.
Бәйтерексіз..
Айналайын, ақ маңдай қарындасым,
Алға сүйрер арманың сарқылмасын.
Қайырылмасын қанатың топшысынан,
Ешқашан да заманың тарылмасын.
Толықсыған..
Алға сүйрер арманың сарқылмасын.
Қайырылмасын қанатың топшысынан,
Ешқашан да заманың тарылмасын.
Толықсыған..
Наржан үшке толғанда
(Мәжиттен туған Нартай немереме арнаймын)Үш атанды аман көріп,Толдың үшке, Нартай жаным,Бүгін саған бата беріп,Ұмытты атаң қартайғанын.Үмітпенен сені..
© Сапарғали Бегалин
Туған күн құтты болсын!
Бірінші – ұзақ жасты өмірлі бол,
Екінші – адал кәсіпке бейімді бол.
Үшінші – тіл мен көзден аман бол.
Ғылымға өнерменен..
Бірінші – ұзақ жасты өмірлі бол,
Екінші – адал кәсіпке бейімді бол.
Үшінші – тіл мен көзден аман бол.
Ғылымға өнерменен..
Туылған күн иесіне тілегім,
Мықты болсын арқа сүйер тірегің.
Құдай қосқан достарымның бәріне,
Зор денсаулық ұзақ өмір тіледім.
Туылған күнің..
Мықты болсын арқа сүйер тірегің.
Құдай қосқан достарымның бәріне,
Зор денсаулық ұзақ өмір тіледім.
Туылған күнің..
Туған күніңмен – Бибі
Арулардың аруы бар асыл жан,
Қылықты қыз, адал дос, жақын болған.
Бибінұрдай әлемде жан жоқ сірә,
Ақылымен баураған..
Арулардың аруы бар асыл жан,
Қылықты қыз, адал дос, жақын болған.
Бибінұрдай әлемде жан жоқ сірә,
Ақылымен баураған..
Әкеге тілек
Ұл-қызының сезінумен арманын,
Ойлайтұғын әке асқар тау жан-жағын.
Қуанышпен құттықтаймыз бүгін біз
Әкеміздің 63-ке..
© Ғабиден Қожахмет
Ұл-қызының сезінумен арманын,
Ойлайтұғын әке асқар тау жан-жағын.
Қуанышпен құттықтаймыз бүгін біз
Әкеміздің 63-ке..
Туған күні күзде еді анамның
Оңала ма, тонала ма кім білген.
Қоңыр күзім сезім сырын білдірген.
Күзде соққан сырлы әуеннен оянам,
Домбыраның..
Оңала ма, тонала ма кім білген.
Қоңыр күзім сезім сырын білдірген.
Күзде соққан сырлы әуеннен оянам,
Домбыраның..
Анаға тілек
Алтын күнім, жарқын нұрым, жұмағым,
Сарқылмайтын, балдай тәтті бұлағым.
Ұрпагғыңа деп арнаған ғұмырың
Ұзақ болсын-Тәңірімнен сұрарым.
Жәннат..
© Ақгүл Тұрсынбай
Сарқылмайтын, балдай тәтті бұлағым.
Ұрпагғыңа деп арнаған ғұмырың
Ұзақ болсын-Тәңірімнен сұрарым.
Жәннат..
Тілек
Өмір мынау қатар тосқан
Жеңілі мен ауырын,
Шуағы мен дауылын.
Бүгін мына сенің туған күніңде
Қандай тілек айтсам екен, бауырым?
Саған байлық..
© Мұхтар Шаханов
Жеңілі мен ауырын,
Шуағы мен дауылын.
Бүгін мына сенің туған күніңде
Қандай тілек айтсам екен, бауырым?
Саған байлық..
Тек осылай шын қуаныш тасқындар,
Қалауы осы - сендер үшін достың бар.
Құтты болсын шаттық туған күндерің!
Жастарыңа тағы бір жас..
© Ғабиден Қожахмет
Қалауы осы - сендер үшін достың бар.
Құтты болсын шаттық туған күндерің!
Жастарыңа тағы бір жас..
Көрсетіп жанашырлық жиып көшін,
Бауырлық сезімімді иіткенсің...
інімнің мәртебесін биіктеттің,
Сіздің де мәртебеңіз биіктесін!
Даланың..
Бауырлық сезімімді иіткенсің...
інімнің мәртебесін биіктеттің,
Сіздің де мәртебеңіз биіктесін!
Даланың..