Бөлім: «Әңгімелер»
Әңгіме, әдебиетте — оқиғаны қара сөзбен баяндайтын шағын көркем шығарма жанры.
Әңгіменің жанрлық ерекшеліктері оқиғаны баяндау тәсілі, композициялық, сюжеттік құрылысы, көркемдік жүйесі арқылы айқындалады. Әңгіменің көлемі шағын, кейіпкерлер саны аз, сюжет ұйытқысын құрайтын оқиғаның басталуы, шарықтау шегі мен шешімі болады. Онда адам, оның өмірі мен тағдыры, аса маңызды деген оқиға жинақы беріледі. Мұнда бір айтылған жайларға қайта оралуға, тәптіштеп баяндауға, ұзақ суреттеуге орын жоқ. Әңгіме жанры аз сурет арқылы көп жайды аңғарта білетін айрықша көркемдік шеберлікті талап етеді.
Бір шоқ жиде
Не все ли равно, про кого говорить? Заслуживает этого каждый из живших на землеИ. А. Бунин.IЖиде сайғақ шаншылған қызыл төмпектің құбыла бетіне ши..
© Әбіш Кекілбаев
Бәсеке
IҚыз өссе қырсық көбейеді деген рас екен. Әйтпесе, тап бүгінде Балпан байдың мұрты қисаятын жөні бар ма?! Құла сағым көп жылқының алды суды..
© Әбіш Кекілбаев
Бәйгеторы
IБәйгеторы Сейісті бірден таныды. Сейіс бірақ осы ауылдың бота-тайлағына таланып, жал мен құйрықтан атымен ада боп сүңкі кеткен бұны қапелімде тани..
© Әбіш Кекілбаев
Аңыздың ақыры
ҚЫЗЫЛ АЛМА(Бірінші бөлім)IАт тұяғынан құм сауырын ойып түскен дөңгелек шұңқыр лезде қайта толады. Алдындағы оқ бойы озық өңшең құла ат мінген күзет..
© Әбіш Кекілбаев
Автомобиль
Сен ылғи шалғай қиырларға, алыс сапaрларға аттанушы ең. Сондай бір айлап-жылдап жүретін ұзақ рейстен әлі оралмай қойғаның.Сен біздің ауылда..
© Әбіш Кекілбаев
ӨМІРЖАЛҒАС
Ордабұзар жастағы мығым жігіттің отты жанарынан бір тамшы мөлдір жас домалап түсті. Оқшау жерде іиір өскен жиде ағашы түбінде жатқан үлкен қара..
© Қайырғали Медет
ПЕРЗЕНТ ЗАРЫ
Сыйласып жүрген көршісінің қазасы Қайыржанның жанына батып, жүрегін сыздатып кетті..* * *Үйлері өзара жақын орналасқан екі көршіні темір тор шарбақ..
© Қайырғали Медет
НЕМЕРЕ
Немерені бір иіскеп қайтайын, - деді таңғы шәйін сораптап асықпай ішіп отырған Жолдас құдай қосқан қосағы Нұрайға қарап.- Жылтыңдап бара бергенің..
© Қайырғали Медет
МАЙДАНГЕРДІҢ ҰЛЫ
«Әке махаббаты... әке мейірімі... Мен байбақ мұндай сезімдерді сезіне алмадым-ау... Сезінгім келмегендіктен емес, сезіндірер адам болмағандықтан.....
© Қайырғали Медет
ДИПЛОМ
Көке, қала жаққа түсіп келейін,-деп Бораш шіліңгір шілденің ми қайнатар аптабынан қашып, еңселі үйдің көлеңкесін паналап отырған әкесіне..
© Қайырғали Медет
АТАН
Жабық жүк көлігінен қорбаңдай түскен атан түйе жан-жағына көз тастай, тау ішін жаңғырта, бұл төңіректегі жұртшылық бұрын-соңды естімеген оғаш үн..
© Қайырғали Медет
ҚАРАУЫЛ
Ық... ықы! Ой, кәрі мәстек, үш шақырым жерді үш сағат жүретін болдың ғой... «Есек мінгеннің аяғы тынбас» деуші еді, бүйіріңнен тебе-тебе қара..
© Қайырғали Медет
ЕҢ ҰЗАҚ ТҮН
Сол жылдың ызғарлы желтоқсан айында жастардың билікке қарсы бас көтеруі бодандық бұғауына амалсыз мойынсұнған, бұйығы күн кешкен қазақ даласын дүр..
© Қайырғали Медет
ЖОРҒА ТОРЫ
Бес жасар немересін алдына алып, бейғам ойға шомып отырған Жәкең ту сыртынан оқыс шыққан тасыр-тұсырға селт етіп, арт жағына жалт қарады...
© Қайырғали Медет
БҮРСҮЛЕЗ
Арынды Көксу өзенінің Ешкіөлмес тауы тұсындағы ақ көбіктенген Күркіреу сарқырамасына жақын орын тепкен малды ауыл қоңыр күздің шуақты күндерінің..
© Қайырғали Медет
ТҮКТІ КІЛЕМ
Кенже қызы алтанат күйеуге қашып кете сала, Салиха жеңгей ағайын-туыс, абысын-ажындарын шұғыл шақырып, мәслихат шәйін берді. Басты мақсат – кетер қыз..
© Қайырғали Медет
Жан дауа
Жұма намаздан шыққан Смайылдың көңілі көтеріңкі еді. Мешіттің ауласынан басталатын әдемі өрнекті төсеніш жолмен аяңдай басып, үлкен көшені жиектeй..
© Қайырғали Медет
Жан бағыс
Нұрланның әкімдік аппаратына жұмысқа кіргеніне үш айға жуықтады. Жүйенің жұмысына дендеп бара қоймаса да, тапсырылған істі екі етпейді. Мұрын қанатар..
© Қайырғали Медет
Жан ұя
Шүйкедей қара кемпірдің шулы көшенің жиегімен жаяулап келе жатқанына екі сағаттай болды. Қала көліктері бүгінде ақы төлемесең, есігінен де..
© Қайырғали Медет
Жан-дүние
− О, жалған дүние-ай!... Өмірлік жан жарым мына жарық пәниден жан дүниемді түсінбей-ақ баз кешті-ау... Өзекті өртеп бара жатқаны сол... Өкінішті.....
© Қайырғали Медет
Тұтылу
Мен Ниагара күркіреуігіне «бүйірінен ашылатын пульман вагонымен» келіп түстім, қаймана халықтың сөзімен айтсақ, жүк вагонымен келгенмін. Айта..
© Джек Лондон
Теңіз қорқауы
БІРІНШІ ТАРАУКейде қалжың ретінде барлық кінәні Чарли Ферасетке арта салсам да, шындығында, бұл қырсық үшін кімді жазғырарымды білмеймін. Оның..
© Джек Лондон
Тектік сарын
ЖАБАЙЫ ӨМІРГЕ ОРАЛУҚажаумен кезбе түйсік тым ежелгі,Бұғауын дәуір, дағды үзе берді.Жабайы аң қатты ұйқыдан көзін ашып,Кісенін сілкіп тағы..
© Джек Лондон
Сэмюэл
Маргарет Хэнен жүрген жерінде көзге түсе кететін ірі түлғалы кісі екен, солай болса да алғаш рет көргенімде мен таңырқай қалдым: ол бүткіл бір..
© Джек Лондон
Өмірге құштарлық
Сылти басқан олар жыраға қарай құлдилап түсе бастады да, алда келе жатқаны бейберекет шашылған тастар арасында сүрініп, теңселіп кетті. Өздері..
© Джек Лондон