Теомодинамикалық параметрлер. Температура және оны өлшеу тәсілдері. Идеал газ. Молекула-кинетикалық теорияның негізгі теңдеуі. Физика, 10 сынып, презентация.

Идеал газ. Молекула-кинетикалық теорияның негізгі теңдеуі.

Жұппен жұмыс :

Келесі физикалық шамаларды микропараметрлерге (жеке бөлшектердің параметрлері) және макропараметрлерге ( жүйені толығымен сипаттау) бөліңіз:

молекула жылдамдығы, температура, молекула массасы, қысым, дененің көлемі, дененің массасы, молекуланың кинетикалық энергиясы, потенциалдық энергиясы, концентрация, дененің ішкі энергиясы.

Термодинамикалық параметрлер – макродененің күйін сипаттайиын

физикалық шамалар.

Т

V

p

Термодинамикалық процесс – қандай да бір термопараметрдің өзгеру құбылысы немесе жүйенің бір күйден екінші күйге өтуі.

Жылулық тепе-теңдік күйі дегеніміз барлық макроскопиялық параметрлер ұзақ уақыт бойы өзгеріссіз қалатын күй.

Жылулық тепе-теңдік кезінде барлық денелердің температуралары бірдей, сондықтан оны жылулық тепе-теңдік күйінің сипаттамасы деп есептеуге болады.

V, P, T – const

Жылулық тепе-теңдікте болатын барлық денелердің температуралары бірдей болады.

>

t1

t2

=

жылу алмасу

жылулық тепе-теңдік

Температураның абсолют нөлі

– берілген көлемде идеал газдың қысымы нольге айналатын немесе тұрақты қысымда идеал газдың көлемі нольге дейін ұмтылатын шектік температура.

Абсолют нөл – молекулалардың жылулық ілгерілмелі қозғалысы тоқтайтын температура. Оны алу мүмкін емес.

Видео қарау және талдау

https://www.youtube.com/watch?v=HeGGa4WTmf0

Идеал газ – молекулалары шексіз аз көлемді алатын серпімді шариктер болып табылатын және өзара әрекеттесуі тек олардың бір-бірімен немесе ыдыстың қабырғасымен соқтығысуы кезінде ғана білінетін газ болып табылады.

Идеал газ моделі төмен қысымда және жоғары температурада болатын газға сәйкес келеді

Идеальный газ – физикалық модель

Қалыпты жағдайда ауаны идеалды газ деп санауға болады

МКТ-ның негізгі міндеті

Макро- және микропараметрлердің арасындағы байланысты айқындай отырып, зат күйінің теңдеуін қорытындылау.

МКТ-ның негізгі теңдеуінің қорытындысы газ қысымының молекулалардың ыдыс қабырғасына соқтығысуы нәтижесінде пайда болатынын көрсетеді.

Макро- және микропараметрлердің арасыдағы байланыс

Әр молекула үшін импульстің өзгеруі

Қабырға импульсінің өзгерісі

Бұл теңдеу – молекулалы – кинетикалық теорияның алғашқы сандық қатынасы болып табылады.

(1)

Идеал газдың молекулалы – кинетикалық теориядағы негізгі теңдеуі немесе Клаузиус теңдеуі

Мұндағы

(2)

(3)

(4)

- МКТ-ның негізгі теңдеуі

Макро және микроәлемді байланыстырады;

Тәжірибе арқылы алынған барлық газ заңдарын теориялық жолмен алуға мүмкіндік береді;

Микроәлемде өтіп жатқан процестер жайлы ақпарат береді.

-молекулалардың ілгерілмелі қозғалысының орташа

кинетикалық энергиясы

Формулаларын теңестіріп, түрлендірсек

Есептер шығару

Дескрипторы:

Берілгенін жазады;

МКТ негізгі теңдеуін қолданады;

Формуланы түрлендіреді;

Жауабын дұрыс көрсетеді.

Есептер шығару

Жауаптары:

1,1∙105 Па

3,9∙1018 с-1

2,3∙1025 м-3

3 есе кемиді

Аяз болған кездегі ауаның тығыздығы жылы ауаның тығыздығынан шамамен 1,33 есе артық .

4,9∙105 м2/с2

Үй тапсырмасы:

«Температураны өлшеу құралы ретінде термопара және термометрлерді пайдалану артықшылықтары мен кемшіліктері» тақырыбына мәлімет дайындау (тақырыптың түйінін ашу).

Рефлексия: «Екі жұлдыз, бір тілек»