Теомодинамикалық параметрлер. Температура және оны өлшеу тәсілдері. Физика, 10 сынып, сабақ жоспары.

10.1B - Молекулалық физика

Қостанай қаласы, ФМБ НЗМ

10

Қатыспағандар саны:

Теомодинамикалық параметрлер. Температура және оны өлшеу тәсілдері.

температураның абсолютті шкаласын сипаттау;

Кельвин шкаласымен алынған температураны Цельсий шкаласына түрлендіру және T K= t°С +273,15 білу;

температура өлшейтін аспап ретінде, термопара мен термометрдің артықшылықтарын мен кемшіліктерін салыстыру;

Оқушы оқу мақсатына жетеді, егер

Температураның мәнін Цельсий шкаласынан Кельвин, Фаренгейт шкалаларына айналдыра білсе;

Температура мен оны өлшеу әдістерін білсе;

Идеал газды сипаттай алса;

Молекула-кинетикалық теорияның негізгі теңдеуін білсе.

Диалог пен жазу үшін пайдалы сөздер мен тіркестер:

Қыздыру... бөлшектердің кинетикалық энергиясын арттырады.

Бөлшектер...қозғалады.

Қатты және сұйық заттар арасындағы айырмашылықтар....

Сұйықтар және газдар арасындағы айырмашылықтар...

Power Point

Химия

7-9 сынып

Сабақ барысы

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Оқушылармен амандасу

Жұппен жұмыс:

Макро және микропараметрлер бойынша түсінік алу.

Келесі физикалық шамаларды микропараметрлерге (жеке бөлшектердің параметрлері) және макропараметрлерге ( жүйені толығымен сипаттау) бөліңіз: молекула жылдамдығы, температура, молекула массасы, қысым, дененің көлемі, дененің массасы, кинетикалық энергия, потенциалдық энергия, концентрация, дененің ішкі энергиясы.

Тақырыпты түсіндіру.

Термодинамикалық параметрлер – макродененің күйін сипаттайиын физикалық шамалар. Оларға газдың қысымы, көлем, температура жатады.

Термодинамикалық процесс – қандай да бір термопараметрдің өзгеру құбылысы немесе жүйенің бір күйден екінші күйге өтуі.

Температура денелердің жылулық дәрежесін сипаттайды (суық, жылы, ыстық және т.б.)

Температура – молекулалар қозғалысының орташа кинетикалық энергиясының мөлшері.

Жылулық тепе-теңдік күйі дегеніміз барлық макроскопиялық параметрлер ұзақ уақыт бойы өзгеріссіз қалатын күй.

V, P, T – const

Жылулық тепе-теңдік кезінде барлық денелердің температуралары бірдей, сондықтан оны жылулық тепе-теңдік күйінің сипаттамасы деп есептеуге болады.

Шкалалар

• Фаренгейт

23 F- мұздың еру температурасы

98F- адам денесінің температурасы

212F- судың қайнау температурасы

• Реомюр

0 Р – мұздың еру температурасы

80 Р – мұздың қайнау температурасы

• Цельсий

0 С – мұздың еру температурасы

100С – судың қайнауы

• Кельвин

0К – температураның абсолют нөлі.

Т = т+273

т=273-Т

n° C = ((4/5)· n)° R = ((9/5) · n + 32)° F = ( n + 273,15 )° К

n° R = ((5/4)·n)° C = ((9/4)·n + 32)° F=((5/4)·n + 273,15)°К

n° F = ((5/9)·( n - 32))° C = ((4/9)·( n - 32))° R = ((5/9) · ( n - 32 ) + 273,15 )° К

n° К = ( n - 273,15 )° C = ((4/5) · ( n - 273,15 ))° R = ((9/5) · ( n - 273,15 ) + 32 )° F

Шағын тәжірибе жүргізу. ҚТ ережелерін сақтау.

Ыдысқа құылған судың температурасын термометрдің көмегімен өлшеп, мәнін Кельвин және Фаренгейт шкалаларында өрнекте. Цельсий шкаласындағы мәнін өлшеу қателігімен бірге жаз. Кестені толтыр

Рефлексия

Термопара мен термометрдің артықшылықтарын мен кемшіліктерін дәптерге жазу

Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жос-парлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың мате-риалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіп-сіздік техникасының сақталуы

Барлық оқушылар:

Температураны Кельвин шкаласынан Цельсий шкаласына айналдырады

Оқушылардың көбісі:

Температураның абсолют шкаласын сипаттайды

Кейбіреулері:

Термопара мен термометрдің артықшылықтарын мен кемшіліктерін салыстырады

Өзін-өзі бағалау, өзара бағалау, мұғалімнің мадақтауы

Денсаулық сақтау техно-логиялары.

Сергіту сәттері.

Осы сабақта қолданыла-тын Қауіпсіздік техни-касы ережелерінің тар-мақтары

Сабақ бойынша реф-лексия

Сабақ мақсаттары/ оқу мақсаттары дұ-рыс қойылған ба?

Оқушылардың барлы-ғы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұ-рыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыт-тық кезеңдері сақ-талды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз саба-ғыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?