Теомодинамикалық параметрлер. Температура және оны өлшеу тәсілдері. Физика, 10 сынып, презентация.

Термодинамикалық параметрлер. Температура және оны өлшеу тәсілдері.

Оқу мақсаты:

температураның абсолютті шкаласын сипаттау;

Кельвин шкаласымен алынған температураны Цельсий шкаласына түрлендіру және T K= t°С +273,15 білу;

температура өлшейтін аспап ретінде, термопара мен термометрдің артықшылықтарын мен кемшіліктерін салыстыру;

Оқушы оқу мақсатына жетеді, егер

температураның мәнін Цельсий шкаласынан Кельвин, Фаренгейт шкалаларына айналдыра білсе;

температура мен оны өлшеу әдістерін білсе;

идеал газды сипаттай алса;

молекула-кинетикалық теорияның негізгі теңдеуін білсе.

Жұппен жұмыс (тәптерлерде орындау):

Келесі физикалық шамаларды микропараметрлерге (жеке бөлшектердің параметрлері) және макропараметрлерге ( жүйені толығымен сипаттау) бөліңіз: молекула жылдамдығы, температура, молекула массасы, қысым, дененің көлемі, дененің массасы, кинетикалық энергия, потенциалдық энергия, концентрация, дененің ішкі энергиясы.

Термодинамикалық параметрлер – макродененің күйін сипаттайиын

физикалық шамалар.

Т

V

p

Термодинамикалық процесс – қандай да бір термопараметрдің өзгеру құбылысы немесе жүйенің бір күйден екінші күйге өтуі.

Температура денелердің жылулық дәрежесін сипаттайды (суық, жылы, ыстық және т.б.)

суық

ыстық

жылы су

ыстық су

суық су

Жылулық тепе-теңдік күйі дегеніміз барлық макроскопиялық параметрлер ұзақ уақыт бойы өзгеріссіз қалатын күй.

Жылулық тепе-теңдік кезінде барлық денелердің температуралары бірдей, сондықтан оны жылулық тепе-теңдік күйінің сипаттамасы деп есептеуге болады.

V, P, T – const

Жылулық тепе-теңдікте болатын барлық денелердің температуралары бірдей болады.

>

t1

t2

=

жылу алмасу

жылулық тепе-теңдік

Температураны өлшейтін құрал -термометр.

1597 ж. Галилео Галилей температураның өзгерісін бақылап отыратын прибор-термоскопты ойлап тапты.

1714 ж. Голландия ғалымы

Д. Фаренгейт сынапты термометрді жасап шығарды

В 1730 ж. француз физигі

Р. Реомюр спиртті термометрді ұсынады.

ЦЕЛЬСИЙ Андерс

(1701-44), швед астрономы және физигі. 1742 ж. температуралық (Цельсий) шкаланы ұсынады.

1848 ж. ағылшын физигі Вильям Томсон (лорд Кельвин) температурының абсолют шкаласын жасау мүмкін екендігін дәлелдеді. .

Тарихи деректерге шолу жасау.

Кельвин температуралық шкаласы

Практикада басқа да температуралық шкалалар пайдаланылады. Цельсий және Кельвин шкалаларының арасындағы байланыс суретте көрсетілген.

Т = t + 273

Реперлік

нүктелер

ΔТ = Δ t

Т = t + 273

Судың қайнау температурасы

Мұздың балқу температурасы

Абсолют ноль

ФАРЕНГЕЙТ

ЦЕЛЬСИЙ

ШКАЛАСЫ

КЕЛЬВИН

ШКАЛАСЫ

Ыдысқа құылған судың температурасын термометрдің көмегімен өлшеп, мәнін Кельвин және Фаренгейт шкалаларында өрнекте. Цельсий шкаласындағы мәнін өлшеу қателігімен бірге жаз. Кестені толтыр

Рефлексия:

Үй тапсырмасы:

«Температураны өлшеу құралы ретінде термопара және термометрлерді пайдалану артықшылықтары мен кемшіліктері» тақырыбына мәлімет дайындау. (тақырыптың түйінін ашу)