Ерлер бедеулігі: Жасырын қауіптің себептері мен алдын алу жолдары
Қазіргі таңда бала сүйе алмау мәселесімен бетпе-бет келетін отбасылар саны артып келеді. Статистикаға сүйенсек, перзентті бола алмау жағдайларының 50%-ы ерлердің денсаулығына байланысты пайда болады. Алайда, қоғамда бұл тақырып ашық айтыла бермейді. Көбіне ер азаматтар кінәні өзінен іздемейді, бұл мәселе дәрігерге қаралумен емес, шаңырақтың шайқалуымен аяқталып жатады. Сондықтан, жүктілік бір жыл бойы тұрақты және қорғаныссыз қатынасқа қарамастан орын алмаса, ерлі-зайыптылар бір уақытта мамандарға (әйелдер гинекологқа, ерлер уролог-андрологқа) көрінуі тиіс.
Белсіздік пен ұрық сапасының төмендеуіне не себеп?
Ерлер ағзасындағы репродуктивті функцияның бұзылуына сыртқы және ішкі факторлардың тұтас кешені әсер етеді:
- Қабыну процестері мен инфекциялар: Жас күнінде қорғанбаған интимдік қатынас арқылы жұғатын жыныстық инфекциялар (хламидия, уреаплазма, герпес және т.б.) ұрық жүретін жолдарды зақымдайды. Мұның салдарынан простатит (қуықасты безінің қабынуы), орхит, уретрит дамиды. Қуықасты безі сау болғанда ұрықты қорғайтын және оның белсенділігін арттыратын арнайы сөл бөледі. Ал без қабынғанда ұрықтың сапасы күрт төмендейді.
- Варикоцеле дерті: Аталық бездегі қан тамырларының кеңеюі сол аймақтағы температураның көтерілуіне әсер етеді. Аталық бездің қалыпты жұмыс істеуі үшін оның температурасы дене температурасынан 2–3 градусқа төмен болуы шарт. Жоғары температурада ұрық жасушалары жойылады немесе әлсірейді.
- Туа біткен ауытқулар: Бала кезде анықталатын крипторхизм (аталық бездің ұмаға түспей қалуы) уақытында (2 жасқа дейін) ота арқылы түзетілмесе, есейгенде міндетті түрде бедеулікке әкеледі. Сондай-ақ, гормоналды бұзылыстар (гипогонадизм) мен бала кездегі ауыр инфекциялар (мысалы, паротит/жақпақыл) да теріс әсерін тигізеді.
- Зиянды әдеттер мен өмір салты:
- Сауна мен ыстық монша: Жиі ыстық буға түсу аталық бездерді қыздырып, ұрықты өлтіреді.
- Алкоголь мен сыра: Сыра құрамындағы заттар ерлердің басқарушы гормоны — тестостеронды төмендетіп, әйелдер гормонының (эстроген) көбеюіне ықпал етеді. Нәтижесінде беліне май жиналып, сүт бездері ісіне бастайды.
- Темекі мен токсиндер: Никотин мен химиялық заттар, радиация (әсіресе әскери қызметкерлер мен өндіріс жұмысшыларында) ұрықтың қозғалыс жылдамдығын бәсеңдетеді.
- Семіздік пен қозғалыссыздық: Артық май ұлпасындағы арнайы фермент еркек гормонын әйел гормонына айналдырады.
- Дәрумендер мен дәрі-дәрмектер: Ағзада Д дәруменінің жетіспеушілігі либидо мен репродукцияны тікелей төмендетеді. Сонымен қатар, антибиотиктерді бей-берекет қолдану да ұрық сапасына зақым келтіреді.
Маңызды фактілер мен мифтер
- Күнделікті қатынас мүмкіндікті арттырмайды: Көптеген жұптар күн сайын интимдік қатынаста болу бала көтеруге көмектеседі деп қателеседі. Шындығында, ерлердің ұрығы толық жаңарып, күш жинауы үшін кемінде 3 күн қажет. Жиі қатынас ұрықты сұйылтып, сапасын құртады. Бала көтеру мүмкіндігі әйелдің овуляция кезеңінде (етеккірден кейін шамамен 12–14 күн өткенде) ғана жоғары болады.
- Баланың жынысына тек ер адам жауапты: Қыз туылғаны үшін әйелді кінәлау ғылыми тұрғыдан мүлдем қате. Әйел ағзасында тек Х хромосомасы болады. Егер ер адамның ұрығынан Y хромосомасы қосылса — ұл, ал Х хромосомасы қосылса — қыз бала дүниеге келеді.
Профилактика: Андролог маманның 4 басты кеңесі
Ер азаматтарға өз репродуктивті денсаулығын сақтау үшін мына ережелерді орындау ұсынылады:
- Жүйелі тексеріс: Шағымдар болмаса да, жылына ең кемі бір рет уролог-андролог дәрігерге көрініп, профилактикалық байқаудан өту қажет.
- Тұрақты интимдік өмір: Аптасына кемінде 2 рет тұрақты қатынастың болуы маңызды. Егер ер адамда жиналған ұрық уақытылы сыртқа шықпаса, кіші жамбас асылында іркіліс пайда болып, простатитке және кейіннен белсіздікке соқтырады.
- Белсенді өмір салты: Спортпен шұғылдану, таза ауада серуендеу және ағзаны Д дәруменімен байыту үшін күн көзінде жеткілікті уақыт өткізу керек.
- Зиянды факторлардан бас тарту: Темекі мен алкогольден арылу, газсыз таза су мен сұйық тағамдарды көбірек тұтыну, дәрі-дәрмектерді тек дәрігердің рұқсатымен ғана ішу.
Әлеуметтік желілерде бөлісіңіз:
Facebook | VK | WhatsApp | Telegram | Twitter
Қарап көріңіз 👇
Пайдалы сілтемелер:
» Туған күнге 99 тілектер жинағы: өз сөзімен, қысқаша, қарапайым туған күнге тілек
» Абай Құнанбаев барлық өлеңдер жинағын жүктеу, оқу
» Дастархан батасы: дастарханға бата беру, ас қайыру