Карбон қышқылдарынын физикалық қасиеттері мен алынуы. Химия, 11 сынып, сабақ жоспары.
Қысқа мерзімді сабақ жоспары
Мектеп: _____________________________________ Мұғалім: ___________________________________ Сынып: 11 Мерзімі_______________ Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:: 11.3 A 11.3 А Құрамында оттегі бар органикалық қосылыстар | ||
Сабақ тақырыбы: | Карбон қышқылдарынын физикалық қасиеттері мен алынуы | |
Оқыту мақсаты: | 11.4.2.50 карбон қышқылын алудың әдістерін мен физикалық қасиеттері түсіну; | |
Бағалау критерийі |
| |
Тілдік мақсаттар | Тақырыпқа қатысты лексика мен терминология : гидролиз, карбонил және карбоксил тобы, карбоксил, делокализация, альдегид, кетон, амид, эфир, тепе-теңдік, кері реакция. Диалог үшін пайдалы сөз тіркестері. : Реакция аяқталған кезде ........... жинауға болады Реакция кезінде не байқауға болатынын сипаттаңыз Толленса реагенті .......... тотықтырады | |
Пәнаралық байланыс | Биология | |
Алдыңғы білім | 11.1A Органикалық химияға кіріспе. Органикалық қосылыстардың құрылымы. 11.2 A Көмірсутектер және олардың табиғи көздері | |
Жоспар | ||||
Сабақ уақыты | Жоспарланған іс-әрекет | Ресурсы | ||
Басталуы | Оқушыларды сабақтың тақырыбымен және тірек сөздермен таныстыру Оқушылармен бірге альдегидтер мен кетондардың физикалық және химиялық қасиеттерін соңғы сабақта еске түсіріңіз.. | презентация | ||
Ортасы | Оқушылармен карбон қышқылдарының физикалық қасиеттерін және карбон қышқылдарын алу әдістерін талқылаңыз (презентация) Жаттығу 1. Жеке жұмыс (өзін-өзі бағалау) КАРБОН ҚЫШҚЫЛДАРЫ: АЛЫНУЫ 1. Карбон қышқылдары әдетте біріншілік спирттерден алынады. Спирт рефлюкс кезінде күкірт қышқылымен қышқыл натрий немесе калий (VI) дихроматының ерітіндісінен асып кетеді. Реакция аяқталған кезде карбон қышқылын дистилляция арқылы жинауға болады. a) Реакция кезінде не байқауға болатынын сипаттаңыз. b) Спиртті рефлюкс конденсаторында көп мөлшерде тотықтырғыш затпен қыздыру себебін түсіндіріңіз.. c) Пропан-1-олды пропан қышқылына дейін тотықтыру үшін қарапайым теңдеуді жазыңыз (тотықтырғыш үшін [O] қолданыңыз). d) Қышқыл болған кезде тотықтырғыш ретінде әрекет ететін дихромат (VI) ионы үшін жартылай реакцияға арналған электронды теңдеу, (i) Пропан-1-олды пропан қышқылына айналдыратын жартылай реакцияның электронды теңдеуін жазыңыз. (ii) Бір жалпы реакция теңдеуін жазу үшін жартылай реакциялар үшін екі электронды теңдеулерді жинаңыз. Жаттығу 2. Топтық жұмыс (марк-схема бойынша өзара бағалау) 2. Егер сіз этанолды пропан қышқылына айналдырғыңыз келсе, сіз осы конверсия схемасын қолдана аласыз: А сатысында сіз этанолды қызыл фосфор мен бром қоспасымен емдеуге болады. a) В кезеңіне қандай реагентті қолданар едіңіз? b) В реакциясының теңдеуін жазыңыз. c) С қадамын қалай аяқтайсыз? d) С реакциясының теңдеуін жаз. e) CH3CH2CN қосылысты атаңыз. | ppt and materials related to new topic/ worksheet | ||
Соңы | Рефлексия Қысқа сұрақтар мен жоғары деңгейлі сұрақтарды қолдана отырып, мұғалім оқушының білім деңгейін бағалайды | |||
Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз? | Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз? | Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы | ||
Саралау оқушылардың жеке қабілеттерін ескере отырып, оқу материалдары мен ресурстарды таңдау арқылы тағайындалу, нәтиже бойынша жеке қолдау бойынша болуы мүмкін (Гарднер теориясы). Саралауды сабақтың кез-келген кезеңінде қолдануға болады, уақытты басқаруды есте сақтайды. | Топтық жұмыс; -Жеке жұмыс; -Зертханалық жұмыс арқылы; -Кері байланыс арқылы; -Қолдану дағдысын қалыптастыруға арналған тапсырманы талқылау арқылы | Ақ халат кигізу, партада дұрыс отыруын қадағалау, слайдтардағы жазулардың көрнекі болуы | ||
Біріншілік спирттерді немесе альдегидтерді тотықтыру арқылы карбон қышқылдарын алу
Реакциялар химиясы
Біріншілік спирттер мен альдегидтер сұйылтылған күкірт қышқылының қатысуымен калий дихроматы (VI) ерітіндісін қолдана отырып, әдетте карбон қышқылдарына дейін тотығады. Реакция кезінде калий дихроматы (VI) ерітіндісі сарғыштан жасылға ауысады.
Калий дихроматы (VI) натрий дихроматымен (VI) ауыстырылуы мүмкін. Дихроматтың (VI) ионы маңызды болғандықтан, барлық теңдеулер мен түс өзгерістері бірдей болады.
Біріншілік спирттер карбон қышқылдарына екі сатыда тотықтырылады - алдымен альдегидке, содан кейін қышқылға. Біз осы теңдеулердің жеңілдетілген нұсқаларын тотықтырғыштан оттегін ұсыну үшін «[O]» көмегімен жиі қолданамыз.
Альдегидтің түзілуі жеңілдетілген теңдеумен көрсетілген:
«R» - сутегі атомы немесе алкил тобы тәрізді көмірсутектер тобы.
Содан кейін альдегид карбон қышқылын беру үшін одан әрі тотығады:
Егер сіз альдегидтен бастасаңыз, онда сіз дәл осы екінші кезеңді жасайсыз.
Біріншілік спирттен бастап, сіз оларды бір теңдеуге біріктіре аласыз:
Мысалы, егер сіз этанолды этано қышқылына айналдырсаңыз, онда жеңілдетілген теңдеу төмендегідей жазылады:
Біріншілік спирттің карбон қышқылына айналуы үшін толық теңдеу:
. . . немесе егер сіз альдегидтен бастасаңыз:
Физикалық қасиеттер
ЕРІГІШТІК
- Карбон қышқылдары органикалық еріткіштерде ериді
- Сондай-ақ, олар сутекті байланысы арқылы суда ериді
- Кіші молекулалары суық суда ериді
- Масса өскен сайын ерігіштігі төмендейді
- Бензой қышқылы салқын суда ерімейді, бірақ ыстық суда ериді
Еру температурасы
Көлемі ұлғайған сайын - ван-дер-Вааль күштерінің ұлғаюына байланысты
Карбон қышқылдарының салыстырмалы массасы үшін жоғары қайнау температурасы бар
Полярлы O-H байланыстарының арқасында молекулааралық сутекті байланысы нәтижесінде пайда болады
Қосымша молекулааралық тарту = бөлек молекулаларға көп энергия
Жаттығу 1. Жеке жұмыс (өзін-өзі бағалау)
КАРБОН ҚЫШҚЫЛДАРЫ: АЛЫНУЫ
1. Карбон қышқылдары әдетте бастапқы спирттерден алынады. Спирт рефлюкс кезінде күкірт қышқылымен қышқыл натрий немесе калий (VI) дихроматының ерітіндісінен асып кетеді.
Реакция аяқталған кезде карбон қышқылын дистилляция арқылы жинауға болады.
a) Реакция кезінде не байқауға болатынын сипаттаңыз.
b) Спиртті рефлюкс конденсаторында көп мөлшерде тотықтырғыш затпен қыздыру себебін түсіндіріңіз..
c) Пропан-1-олды пропан қышқылына дейін тотықтыру үшін қарапайым теңдеуді жазыңыз (тотықтырғыш үшін [O] қолданыңыз).
d) Қышқыл болған кезде тотықтырғыш ретінде әрекет ететін дихромат (VI) ионы үшін жартылай реакцияға арналған электронды теңдеу,
(i) Пропан-1-олды пропан қышқылына айналдыратын жартылай реакцияның электронды теңдеуін жазыңыз.
(ii) Бір жалпы реакция теңдеуін жазу үшін жартылай реакциялар үшін екі электронды теңдеулерді жинаңыз.
Жаттығу 2. Топтық жұмыс (марк-схема бойынша өзара бағалау)
2. Егер сіз этанолды пропан қышқылына айналдырғыңыз келсе, сіз осы конверсия схемасын қолдана аласыз:
А сатысында сіз этанолды қызыл фосфор мен бром қоспасымен алуға болады.
a) В кезеңіне қандай реагентті қолданар едіңіз?
b) В реакциясының теңдеуін жазыңыз.
c) С қадамын қалай аяқтайсыз?
d) С реакциясының теңдеуін жаз.
e) CH3CH2CN қосылысты атаңыз.
Жаттығу жауаптары
Жаттығу 1.
КАРБОН ҚЫШҚЫЛДАРЫ: АЛЫНУЫ
1. а) сарғыш ерітінді жасыл түске айналады.
б) Реакция екі сатыда жүреді, алдымен альдегид пайда болады, содан кейін оны одан әрі қышқылға дейін тотықтырады. Сондықтан екі кезеңді аяқтау үшін сізге жеткілікті тотықтырғыш қажет, ал реакция колбаларынан пайда болған альдегидті қышқылға дейін тотықтырмас бұрын тоқтату керек.
Жаттығу 2.. a) Натрий немесе калий цианиді.
c) Тұндырылған тұз қышқылымен рефлюкс кезінде қыздырыңыз, содан кейін пропан қышқылын тазартыңыз.
Егер сіз натрий гидроксиді гидролизін қолданған болсаңыз, онда сізге екі теңдеу қажет болады. Иондық теңдеулерді қолдану
:
Немесе толық теңдеу:
Пропан қышқылын қалыптастыру үшін сізге әлі де екінші иондық қажет болады.
e) пропаненитрил
Әлеуметтік желілерде бөлісіңіз:
Facebook | VK | WhatsApp | Telegram | Twitter
Қарап көріңіз 👇
Пайдалы сілтемелер:
» Туған күнге 99 тілектер жинағы: өз сөзімен, қысқаша, қарапайым туған күнге тілек
» Абай Құнанбаев барлық өлеңдер жинағын жүктеу, оқу
» Дастархан батасы: дастарханға бата беру, ас қайыру