Липидтерді жіктеу. Биология, 10 сынып, презентация.

Еске түсірейік: Жасушаның қандай бөлігі осындай құрылысты болады?

Тақырыбы: Липидтердің жіктелуі

Оқыту мақсаты:

10.4.1.6 липидтерді химиялық құрамы және құрылысы бойынша жіктеу

Бағалау критерийлері

Липидтерді химиялық құрамы мен құрылымы бойынша жіктейді

Қаныққан және қанықпаған майларды анықтайды

Талқылау:

Липидтердің маңызы қандай?

Қандай липид түрлерін білесіздер?

Май неден тұрады?

Мишель Эжен Шеврель

(Франция)

Липидтер химиясының негізін қалаушы

ЛИПИДТЕР

Липидтер өсімдіктерде, жануарларда және микроорганизмдерде кездесетін органикалық қосылыстардың күрделі қоспасы. Олардың жалпы белгілері: суда ерімейтіндігі (гидрофобтылығы) және органикалық еріткіштерде (бензин, диэтил эфирі, хлороформ және т.б.) жақсы ерігіштігі.

Басының құрамында глицерин, фосфор қышқылы және спирт қалдықтары бар

Май қышқылдары:

Барлық қышқылдарға тән карбоксил тобынан және бір-бірінен ерекшеленетін R радикалдан тұрады

Радикал (14 тен 22 дейін) топтасқан –СН- тізбек

Осы радикал тізбегінде көміртек атомдарының арсында СН=СН болса, қанықпаған май қышқылы болады

Егер көміртек арасында қос тізбек болмаса, қаныққан май қышқылы болады

Мембарана липидінің құрылысы

Фосфолипидтер;

Полярлы , гидрофильді «басы»

Полярлы емес , гидрофобты «құйрығы» болады

Липидтерді топтастыру:

Қарапайым лиидтер

Май қышқылдарының күрделі эфирлері мен спирт қосындысы

Күрделі липидтер

Май қышқылдарының күрделі эфирлері, спирт қосындысы және қосымша қоспалар

бұл липидтердің молекуласында азот, фосфор және күкірт атомдары жоқ. Қарапайым липидтерге мыналар жатады: жоғары карбон қышқылдары; балауыздар; триол және диол липидтері.

бұл липидтердің молекуласында азот немесе фосфор атомдары, сондай-ақ күкірт бар. Мысалы: фосфолипидтер, гликолипидтер, липопротеидтер

Липидтер

Күрделі эфирлер

Май қышқылдары+ спирт

Суда еримейтін органикалық заттар

Эфире, хлороформда және бензолда жақсы ериді

Липидтер

Глицерин мен 3 май қышқылдарының қалдығы

қаныққан қанықпаған

Видеокөрсетілім

https://bilimland.kz/ru/courses/biologiya-ru/kletka-edinicza-zhivogo/ximicheskij-sostav-kletki/lesson/organicheskie-veshestva

немесе

https://www.youtube.com/watch?v=5BBYBRWzsLA

Агрегаттық күйі бойынша майлар жіктеледі

Сұйық- өсімдік майы Қатты – жануар майы

Топтық жұмыс:

1 топ-триглицеридтер,

2 топ -фосфолипидтер,

3 топ-гликолипидтер.

Берілген заттардың құрылысын, қасиетін, қызметтерін, ағзадағы рөлін қрастыру, жауабын концепт карта түрінде ұсыну

Қарапайым липид құрылысы

Күрделі липид құрылысы

Фосфолипидтер, Липопротеиндер Гликолипидтер

Жасуша мембранасының құрамында

Липоротеин түрінде липидтер қан мен лимфада тасымалданады

Гликолипидтер жүйке жасушасының миелин қабығында және хлоропласт мембаранасының құрамында болады

фосфолипиди

Фосфолипидтер

Триглицеридтер

глицерин + 3 май қышқылы триглецерид + H2O

Copyright 2005 Wadsworth Group, a division of Thomson Learning

Стерол

Стеролдар маңызы

1. Аталық гормон - тестостерон

Екі жұлдыз бір тілек

2 ең сәтті

1 жұмыс жасау қажеттігі туралы айту

Үй тапсырмасы

Глицеринді қаныққан немесе қанықпаған май қышқылдарымен бірге ди-және триглицеридті құру үшін қосымша май қышқылдарының тізбегін қосып реакция теңдеулерін құрыңыз.