Бөлім: «Өлеңдер»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.

Қастерлі тұлға - Мұғалім

Білімнің ғана тиегі,
Мектебін жаны сүйеді.
Қарапайым мамандық -
Ұстаздық атты киелі.

Бойына жиған нұр ағын,
Білімнің жаққан..

© Ғабиден Қожахмет

ᐈ Толық

Алғашқы қоңырау

Киімі де, сөмкесі де көркем-ді,Білім жолда арманы асқақ желкен-ді.Мектебіне бара жатыр ұлтыңныңӘлиханы, Ахметі ертеңгі.Бір-бір үйдің қызы - айы, ұлы..

© Ғабиден Қожахмет

ᐈ Толық

Білім күні құтты болсын, Мұғалім

Жиып алып балғын шәкірт достарды,
Салтанатты сәтке бөлеп жас жанды.
Мектептердің қоңырауы қағылып,
Тағы, міне, білім күні басталды.

Сыңғырлы..

© Ғабиден Қожахмет

ᐈ Толық

Жыр-әуен

Жыр жолынан саздың ұғып мұратын,Өз болмысы мұң мен саздан тұратын.Маңдай шашын сілкіп тастап саусақпен,Телеарнадан жыр оқитын бір ақын.Жауhар жырдан..

© Ғабиден Қожахмет

ᐈ Толық

Қазағымның ардақты келіндері

Ақсақалға ұсынып төрін берді,
Алғысына бөленіп көңілдері.
Жасы үлкенге жаңылмай сәлем салған -
Қазағымның ардақты келіндері.

Үлкен үйден іргесі..

© Ғабиден Қожахмет

ᐈ Толық

Қыз бойжетті, кәмелетке жетті ұлың

(Әкені өз перзенттерінің құттықтауы)

Ұл мен қыздың шаттығы деп өтті күн,
Қыз бойжетті, кәмелетке жетті ұлың.
Қуанып жүр сол перзенттер..

© Ғабиден Қожахмет

ᐈ Толық

Наурыз-мейрам

Болмасын тек Арудың қабағы мұң,
Жалыны байқалсыншы жанарының.
Мынау Дала сілкінер шағы туды,
Наурыз келіп қалыпты - Жаңа жылың!

Сезіледі..

© Ғабиден Қожахмет

ᐈ Толық

Алаштың асылдары

Шайқалды сан мәрте
Елімнің тұнығы.
Қазағым, асылым -
Көк түрік сынығы.
Торлап ап тұрғанда
Ұлтымды азап-мұң,
Оятпақ болыпты
Ұлдары..

© Ғабиден Қожахмет

ᐈ Толық

Келер күнің бақытыңды жырласын

(Ұзатылған сіңлісіне әпкесінің тілектері)

Жетсінші дер ем бауырды мен де баққа мың,
Тағдырың саған атқызсын әр кез ақ таңын.
Еркелей күлген..

© Ғабиден Қожахмет

ᐈ Толық

Жар деген жаралған ғой аялауға

(Ұзатылып бара жатқан әпкесіне сіңлісінің тілектері)

Қалықтап махаббаттың аспанда әні,
Жайылып думан-тойдың дастарқаны.
Ұғынысқан жүрекпен тұр..

© Ғабиден Қожахмет

ᐈ Толық

Өмір бізге шаттық әнін жырлаттың

(Үйленген жастардың ата-анасының тілегі)

Қос бұлақ еді, бір өзенде қосылды,
Сол шаттықтан көңіліміз тасынды.
Бүгін, міне, біздің перзенттерге..

© Ғабиден Қожахмет

ᐈ Толық

Енді олардың бірге өмірі, әнге толы бір кеші

Ұластырып бір шаттыққа күндері мен түндерін,
Ілестіріп қуанышқа думан сүйер дүрмегін.
Бабалары шежірелі тектен тарап өрбіген
Бір әулетке түсіп..

© Ғабиден Қожахмет

ᐈ Толық

Келін түсті тағы да бір әулетке

Шаттық болса - көңілдер тұрар көкте,
Ойлама тек жарды ұлға сыңар деп те.
Дос-жаранды сүйінтіп, міне, ағайын,
Келін түсті тағы да бір..

© Ғабиден Қожахмет

ᐈ Толық

Ортақ еді біздің салған әніміз

(Тұрмыс құрып жатқан бойжеткенге құрбысының тілегі)

Уақыттың бірге жылжып күндері,
Жылыстайтын әр кезеңмен жыл легі.
Ортақ еді біздің салған..

© Ғабиден Қожахмет

ᐈ Толық

Бақыт қонып ақ отау түндігіне

(Үйлену тойына тілектер)

Жалғастырып кеше мен бүгінгіні,
Еске сап ата дәстүр - бұрынғыны.
Міне, тағы бас қосты ортамызда
Екі жас ұнатқан соң..

© Ғабиден Қожахмет

ᐈ Толық

Гүлі едің аялаған ата-ананың

Отбасы - адалдық пен алғыс бағы,
Қос жүректің сүюі, жан құштары.
Балапандай көруші еді сені өмірде,
Ұядан тұрсың ба енді сен де..

© Ғабиден Қожахмет

ᐈ Толық

Алдыңдар ата-ананың ақ батасын

Отаудың еңсе тіктеп тағы бағы,
Ақ ниет ақ тілектен танылады.
Думаны басталды да, міне, ұлттың
Жаңа бір бой түзеді шаңырағы.

Бүр жарған сезім..

© Ғабиден Қожахмет

ᐈ Толық

Тойын жасап бір әулет жатыр бүгін

Бөлеп нұрға әнімен айлы аспанды,
Шырқатып жұртқа бүгін тойбастарды.
Қуанышқа кенелген бір әулетте
Тағы да, міне, үлкен той басталды.

Той деген..

© Ғабиден Қожахмет

ᐈ Толық

Әр әулеттің өзіне тән әні бар

Қасиетті соқпағы бар, жолы бар
Дәстүр салтын сезінген жан сағынар.
Тыңдай алсаң, ұға білсең егер де,
Әр әулеттің өзіне тән әні бар.

Айта алсын..

© Ғабиден Қожахмет

ᐈ Толық

Иіліп сәлем ете ғой барша отырған халыққа

Жас отаудан төгіп нұр,
Босағасы берік тұр.
Жаңа түскен келіннің
Беташарын жасауға
Жыршыңыз да келіп тұр.

Сөздің айтсақ расын,
Тілек-бата..

© Ғабиден Қожахмет

ᐈ Толық

Ибамен құйған шайына көпшілік берсе алғысын

Қашаннан елің, барша адам
Қалдыру ұрпақ аңсаған.
Орманды болса базбіреу,
Армандап өткен қанша жан.
Жол таба білген тұманнан,
Әуелден нұрлы бұл..

© Ғабиден Қожахмет

ᐈ Толық

Әкеге балаларының тілегі

Қорғаштап өмір дейтін сында бізді,
Жүрдіңіз еңкейтпестен тұлғаңызды.
Әкетай, дейміз сізге жүз жасаңыз,
Ақ тілек тағыңыз да жырдан ізгі!

Өмірде..

© Ғабиден Қожахмет

ᐈ Толық

Әке-Ана

(ұлдың тілегі)

Уыздай перзент атты гүл-шыбықтың
Үнінен уілдеген бір сыр ұқтың.
Мына өмір, мына әлемде Сендер барда
Бағасын білдім ғажап..

© Ғабиден Қожахмет

ᐈ Толық

Жығылмасын махаббаттың жалауы

(жігіт сөзі)

Сезім сәттің айтсақ та оңай ұранын,
Өмір бір күн тоса қояр сұрағын -
Дедің-дағы, сол сезімнің Сен бірде
Биігі мен тауы не деп..

© Ғабиден Қожахмет

ᐈ Толық

Тыңдап тұра бердім сенің даусыңды

(қыз айтқан сыр)

Сен мен үшін таусылмайтын көктем ең,
Мейлі, қойшы...
Уақытымды да шектеп ең.
Сонда-дағы, сонда-дағы бәрінен
Сен жақын боп..

© Ғабиден Қожахмет

ᐈ Толық