30.09.2022
777
АУСТРАЛИЯ
ГЕОГРАФИЯЛЫҚ ОРНЫ
- Аустралияның жер көлемі: 7,6 млн шаршы шақырым
- Ауданы бойынша дүниежүзінде алады: 6 орынды
- Ауданы жөнінен ең кіші, ең құрғақ, оңтүстік және шығыс жарты шарда орналасқан материк: Аустралия
- «Аустралия» сөзі латын тілінен аударғанда қандай мағына береді: оңтүстік
- Аустралия солтүстіктен оңтүстікке қарай созылып жатыр: 3200 шақырымға
- Батыстан шығысқа қарай: 4100 шақырымға
- Аустралияны қандай мұхиттар шайып жатыр: Тынық, Үнді
- Материктің солтүстігінде құрлыққа сұғына кіріп жатқан шығанақ: Карпентарий
- Материктің оңтүстігінде құрлыққа сұғына кіріп жатқан шығанақ: Үлкен Аустралия
- Материктің оңтүстік шығысында орналасқан: Тасмания аралы
- Солтүстігінде орналасқан: Кейп түбегі
- Солтүстік шығысында орналасқан: Жаңа Гвинея аралы
- Материкті XVIII ғасырда зерттеп, Жаңа Зеландия мен Аустралияның шығыс жағалауын ашып, Тынық мұхитының көптеген мәліметтер берген ағылшын саяхатшысы: Джеймс Кук
ШЕТКІ НҮКТЕЛЕРІ
- Солтүстікте: Йорк мүйісі 10 о.е, 143 ш.б.
- Оңтүстікте: Вильсон мүйісі 39 о.е, 146 ш.б.
- Батыс: Стип-Пойнт мүйісі 26 о.е, 113 ш.б.
- Шығыс: Байрон мүйісі 28 о.е, 153 ш.б.
ЖЕР БЕДЕРІ, ГЕОЛОГИЯЛЫҚ ҚҰРЫЛЫСЫ
- Аустралия жер бедерінің негізін алып жатқан платформа: Гондвана
- Орталық бөлігін шөгінді жыныстармен жабылған қандай жазық алып жатыр: Орталық жазық
- Қатты бұзылуға ұшыраған Үлкен Суайрық жотасы алып жатыр: шығыс жағалауын
- Үлкен Суайрық жотасының ең биік нүктесі: Косцюшка (2228 м)
- Материктің теңіз деңгейінен ең төмен нүктесі: Эйр көлі (-12 м)
- Жер шарындағы ең аласа материк: Аустралия
- Аустралияның теңіз деңгейінен орташа биіктігі: 215 м
- Аустралия жағалауында орналасқан әлемдегі ең ірі маржандық құрылым: Үлкен Тосқауыл Рифі
КЛИМАТЫ. ӨЗЕНДЕРІ МЕН КӨЛДЕРІ
- Аустралия материгінің климаты: құрғақ, ыстық
- Материкке мұхит ықпалын азайтады: шығысындағы таулар
- Материк қандай климат шегінде орналасқан: солтүстік субтропиктік
- Материктің басым бөлігі жатыр: тропиктік климат белдеуінде
- Тропиктік климаттық белдеудің неше типі қалыптасқан: 2 типі
- Материктің шығыс бөлігінде оңтүстік-шығыс пассаттардың әсерінен қалыптасады: ылғалды тропиктік климат
- Тынық мұхиттан көп мөлшерде ылғал әкеліп, үлкен Суайрық жоталарының беткейлеріне жауын-шашын ретінде түседі (1000-1500мм): оңтүстік-шығыс пассаттар
- Материктің орталық және батыс бөлігіндегі тропиктік белдеуде байқалады: құрғақ тропиктік климат
- Жылдық жауын-шашын мөлшері: 250-300 мм
- Жаз айларындағы температура: +30°С
- Қыс айларында температура: 15°С
- 3 түрлі климат типі қалыптасады: субтропиктік климаттық белдеуде
- Субтропиктік ылғалды климат байқалады: материктің шығысында
- Қаңтар айының орташа температурасы: +22°С
- Шілде айының температурасы: +6°С
- Үлкен Аустралия шығанағы маңында таралып, жауын-шашынның аздығымен сипатталады: субтропиктік континентті климат
- Оңтүстік батыста қалыптасып, ыстық жаз және ылғалды жаңбырлы қысымен сипатталады: субтропиктік жерортатеңіздік климат
- Жылдық жауын-шашын мөлшері: 500-600мм
- Тасмания аралы қандай климаттық белдеуде орналасқан: қоңыржай
- Көп мөлшерде жауын әкеледі: Батыс желдері
- Материктің құрғақ болуына байланысты және тауларында мұздықтардың жоқтығынан: суы мол өзендер өте аз
- Материктегі ең ірі өзен жүйесі: Муррей (Дарлинг саласымен)
- Муррей өзені қай алапқа жатады: Үнді мұхит
- Ішкі шөлді аудандарға тән: уақытша арналар
- Аустралиядағы кеуіп қалған өзен арналары аталады: криктер
- Материктегі ең ірі көл: Эйр көлі
- Көлдердің көпшілігі: ағынсыз, құрғақ кезеңдерде жаңбыр суымен толады
- Жер асты суларына өте бай: Аустралия
- Жер шарындағы ең ірі Үлкен артезиан алабы орналасқан: Аустралияда
ТАБИҒАТ ЗОНАЛАРЫ
- Өсімдіктер мен жануарлар дүниесі өзгешелігімен ерешелену себебі: басқа материктерден ерте бөлініп кеткендіктен
- Эндемик өсімдіктер үлесі: 75%
- Жер шарындағы жұмыртқа салушы сүтқоректілердің екі түрі – үйректұмсық пен ехидна сақталған: Аустралияда
- Қалталы жануарлар (кенгуру, қалталы борсық, коала, вомбат, тасмания қалталы құбыжығы) мекені: Аустралия
- Аустралияда кездесетін жыртқыш аң: Тасмания аралындағы қалталы пері
- Шаруашылыққа көп зиян тигізуде: үй қояндары
- Құстардан кездеседі: казуар, қарақу, жұмақ құсы
- Ылғалды және ауыспалы ылғалды тропиктік қалыптасқан қызыл фералитті топырақта пальма, фикус, папортник өседі: материктің солтүстік-шығысында
- Қызыл-қоңыр топырақтарда өсетін эвкалиптті ормандардан тұрады: сирек ормандар мен саванна зонасы
- Сирек ормандар мен саванна зонасында тіршілік етеді: кенгуру, эму түйеқұсы
- Шөл және шөлейтті зоналары алып жатыр: Аустралияның ішкі бөліктерін
- Шөл және шөлейтті зоналары тұрады: мәңгі жасыл тікенекті бұталар – скрэбтерден
- Жануарлары: динго иті, вомбат, алып кенгуру
- Ылғалды сүбтропиктік ормандары тұрады: эвкалиптер мен буктардан
- Биіктік белдеулік байқалады: Аустралия альпісінде
- Жер шарындағы ең құрғақ материк, аумағының көп бөлігін (2/3) шөлдер мен шөлейттер алып жатыр: Аустралияның
АУСТРАЛИЯ ОДАҒЫ
- Аустралия материгін алып жатқан мемлекет: Аустралия Одағы
- Астанасы: Канберра
- Халқыны саны: 22 млн адам ( 1 км2-2 адам)
- Халық тығыз қоныстанған аудандар: материктің шығысы мен оңтүстік-батысы
- Аустралияның байырғы халқы: аборигендер
- Аборигендер халықтың неше пайызын құрайды: 1%
- Аустралия халқының 97,5%-ын құрайды: ағылшын-аустралиялықтар
- Қала халқының үлесі: 86%
- Аустралияның құрамы: 6 штаттан, 2 аумақтан тұратын федерациялы мемлекет
- Ірі қалалары: Мельбурн, Сидней
ШАРУАШЫЛЫҒЫ
- Аустралия өнеркәсібінің негізгі саласы: тау-кен өнеркәсібі
- Тау-кен өнеркәсібінің орталығы: Брокен Хил қаласы
- Дүниежүзілік бокситтің 1/3-і шоғырланған: Йорк түбегінде
- Басты машина жасау орталығы: Сидней
- Өсімдік шаруашылығының басты саласы: бидай өсіру
- Бидай өсірудің басты аудандары: елдің оңтүстік-батыс бөлігі
- Аустралия дүние жүзінде меринос қойын өсіруден және жүн өндіруден алады: бірінші орынды
Әлеуметтік желілерде бөлісіңіз:
Facebook | VK | WhatsApp | Telegram | Twitter