Ахмет Байтұрсынұлы - мемлекет қайраткері, ақын, публицист, қазақ тіл білімі мен әдебиеттану ғылымдарының негізін салушы ғалым, ұлттық жазудың реформаторы, ағартушы. Ол 1873 ж. он бесінші қаңтарда қазіргі Қостанай облысының Жангелдин ауданында дүниеге келген. 1895 ж. Орынбордағы төрт жылдық мұғалімдер мектебін бітірген. 1895 жылдан 1909 жылға дейін Ақтөбе, Қостанай, Қарқаралы уездеріндегі орыс-қазақ мектептерінде оқытушы, Қарқаралы қалалық училищесінде меңгеруші қызметін атқарады. 1905 ж. жазылған Қарқаралы петициясы (арыз-тілегі) авторларының бірі болды. Сол кезеңнен бастап жандармдық бақылауға алынған Ахмет Байтұрсынов 1909 ж. бірінші шілде күні губернатор бұйрығымен тұтқындалып, Семей түрмесіне жабылды. Көп кешікпей Ішкі істер министрлігінің Ерекше Кеңесі оны қазақ облыстарынан тыс жерге жер аудару жөнінде шешім қабылдады. Осы шешімге сәйкес.....

Шайқалды сан мәрте
Елімнің тұнығы.
Қазағым, асылым -
Көк түрік сынығы.
Торлап ап тұрғанда
Ұлтымды азап-мұң,
Оятпақ болыпты
Ұлдары қазақтың.

Әлихан, Мұстафа,
Ахмет, Міржақып
Орнатпақ.....

Агенттің сырын әр кім білетін,
Талайлар уақыт бөлетін.
Осында сұлу бір қыз жүретін,
Тұйықтау еді неге тым.

Агенттің қызы керемет еді,
Суретін де оның....

Болсақ-тағы жаңа таныс,
Кездессек те агентте.
Ұшқыр қиял кетті-ау алыс,
Сөзің сенің бөлек пе.
Сенің үнің таң қылыпты,
Агент дейтін "көл" бетін.
Ғашық етер бар жігітті,
Суреттегі келбетің.

Агентті нұрландырып,
Тұр ғой сенің дидарың.
Қыз-жаныңды....

Қашаннан елің, барша адам,
Қалдыру ұрпақ аңсаған.
Орманды болса базбіреу,
Армандап өткен қанша жан.
Жол таба білген тұманнан,
Әуелден нұрлы бұл арман.
Әулетті жалғар келінге,
Сондықтан халқың қуанған.

Тіреліп солай жол біткен,
Қараған сынай ел біткен.
Босаға аттар....

Сөздің айтсақ расын,
Тілек-бата ұғасын.
Келіндерге қашаннан,
Сәлем жасау рәсім.
Өткізіп ап өмірден,
Артында елі аһ ұрған.
Қуанышты....

Серік қып тағдыр басқаны,
Ашылды арай аспаны.
Шақырды өзге жағаға,
Қол бұлғап бақыт бастауы.

Өмірде бірге достасып,
Айдында барады қос ғашық.
Жаңа өмір есік....

Хош, ғайыптан хабар келді құлағыма,
Сол себептен Хаққа сиынып келдім, міне.
Барша әулие жиылып ырзық берді,
Сол себептен Хаққа сиынып келдім, міне.

Мен жиырма екі жаста толысып жігіт болдым,
Шипа болып, шын дертке дауа болдым.
Жалған ғашық, шын ғашыққа....

Иә, достар, құлағың сал осы кепке,
Сол себептен алпыс үште кірдім жерге.
Меғражда хақ Мұстафа рухымды көрді,
Сол себептен алпыс үште кірдім жерге.

Хақ Мұстафа Жебірейілге қылды сауал,
Бұл неткен рух тәнге....