Фотосинтездің қараңғы кезеңі. Кальвин циклі (РиБФ-ң карбоксилденуі, тотығу, қайта қалпына келу). Биология, 11 сынып, сабақ жоспары.

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: 11.1В Қоректену

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Фотосинтездің қараңғы кезеңі. Кальвин циклі (РиБФ-ң карбоксилденуі, тотығу, қайта қалпына келу).

11.1.2.3 - фотосинтездің қараңғы кезеңінде өтетін үдерістерді түсіндіру фотосинтездің қараңғы кезеңінде жүретін үдерістерді түсіндіру

Оқушылар барлығы орындай алады:

• Фотосинтез үрдісінің қараңғы фазасының ерекшелігін түсіндіру
• Фотосинтездің қараңғы фазасындағы басты үрдістерді көрсету
• Фотосинтездің қараңғы фазасының нәтижелерін қарастыру

Оқушылар біледі

• Хлоропласта фотосинтездің қараңғы фазаларының қай жерінде жүретінін айта алады.
• Жапырақ морфологиясының ерекшеліктерін біледі.
• Фотосинтездің жалпы формуласын жаза алады.
• Фотосинтез фазаларының этаптарын сипатай алады.
• Фотосинтездің негізгі ферментерінің жұмысын сипаттай алады .
• Фотосинтездің қараңғы фазасындағы негізгі заттарын атай алады

Пәнге тән лексика мен терминология:

Оқушылар жапырақтағы пигментті хроматографиялық әдіспен анықтау және түсіндіру үшін келесі терминдерді пайдалана алады: Хлоропласт, пластид, хлорофилл, каротиноид, пигмент, органелла, эукариоттық, фотосинтез, АТФ, НАДФ, сыртқы/ ішкі/ аралық/ екі қабатты мембрана, қабықша, строма, грана, тилакоидтар, пластинка, рибосомалар, крахмал түйіршіктері, электрохимиялық градиент, антенналық кешендер, фотохимиялық, жарық фазасы, қараңғы фаза

Диалог пен жазу үшін пайдалы сөздер мен тіркестер:

• Фотосинтез ........... ............ фазалардың арқасында глюкозаның пайда болу процесі
• Бұл жарық ................... ................(жарық фазасында) деп қарастырылады. (ерітушілердің бірі)
• Қараңғы фазасы әр түрлі заттардың ..................... ..................... сәйкес өтеді.

"Гуманизм" құндылығы: коршған ортаны аялай білетін және оны қорғауының маңызын түсінетін ұрпақ тәрбиелеу.

Прагматизм:

Химия – органикалық заттардың синтезделуі бөлімі, физика – оптика бөлімі.

Оқушылар интернет рессурстарды пайдаланады

Қоректену: 7 – 10 сыныптар.

Тыныс алу: 10 сынып.

Ұ = ұжымдық жұмыс Жж = жеке жұмыс М = мұғалімнің түсіндіруі

Т = топтық жұмыс Э = эксперимент ҚБ = қалыптастырушы бағалауды қолдау

Ж = жұппен жұмыс К/Д =көрсетілім/демонстрация @= қауіпсіздік техникасы бойынша кеңес

Сабақ барысы

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

(Ұ) Ұйымдастыру кезеңі. Сабаққа дайындықты тексеру. Сабақта бар жоғын тексеру.

(М,Ұ) Оқушыларға фотосинтездің қараңғы кезеңінің (Кальвин циклі) жарыққа тәуелсіз екендігін түсіндіріңіз.

(М,Т) Оқушыларға анимация немесе PowerPoint презентациясын көрсетіп, циклдың осы кезеңінің негізгі үдерістерін түсіндіріңіз.

(К) Оқушыларға кезеңінің қазіргі кезде түсінудің кейбір дәлелдерін көрсететін бейнероликті ұсыныңыз (Бенсон және Кальвин еңбектері).

(М) (Г) Оқушыларға Кальвин циклі бойынша тапсрымаларды беруін ұсыныңыз

• Көмірсулардың алынған молекулалары көміртегі атомдарынан тұрады. Өсімдік көміртекті қайдан алады?

Жауабы: Көміртегі молекулаларының пайда болуы үшін пайдаланылатын көміртегі атомдары көмірқышқыл газынан, газдан шығады, оны жануарлар әрбір демалғанда ауаға шығарады.

Кальвин циклі-бұл глюкоза және басқа да көмірсулар молекулаларының түзілуі үшін жарық тәуелді реакциялар қоры бар энергияны пайдаланатын фотосинтез реакциялары үшін қолданылатын термин.

1)Өсімдік жасушаларында Кальвин циклі қайда?

A. тиракоид мембранасы

Б. тилакоид кеңістігі

C. қыртыс

D. грана

Жауабы: С

2)Көміртекті бекітуді қалай дұрыс сипаттайды?

А. СО2 органикалық қосылысқа айналуы

Б. 3-фосфоглицерин қышқылы қалыптастыру үшін RuBisCO қолдану

C. Глицерилальдегид 3 фосфат көмірсулар молекулаларының өндірісі

D. Глицерилальдегид 3 фосфат молекулаларынан Рибулоза 1,5-бисфосфат( RuBP) түзілуі

E. СО2 төмендету үшін АТФ және НАДФН пайдалану

Жауабы: А

3)Кальвин циклынан шыққан қандай молекула глюкозаға айналады?

А АДФ

B. Глицерилальдегид 3 фосфат

C. Рибулоза 1,5-бисфосфат (RuBP)

D. 3-фосфоглицерин қышқылы

Жауабы: В

4) Фотосинтездің қараңғы фазасы жүргенде Кальвин циклінде қандай молекула стромаға үнемі кіруі керек?

А.RuBisCO(РуБиСко)

В. Рибулоза 1,5-бисфосфат (RuBP)

С. 3-фосфоглицерат (3-ФГ)

D.СО2

Жауабы: D

5)Кальвин циклі үшін молекулалық айналу дұрыс тәртібі қандай?

А.RuBP + Глицерилальдегид 3 фосфат → 3-фосфоглицерат (3-ФГ) → қант

В.Рубиско → CO 2 → RuBP → Глицерилальдегид 3 фосфат

С.RuBP + CO 2 → [Рубиско] 3-ФГ → G3P

D.CO 2 → 3-ФГ → RuBP → Глицерилальдегид 3 фосфат (G3P)

Жауабы: С

6)Эукариотикалық жасушаларда Кальвин циклі қайда өтеді?

А.тилакоид мембранасында

В.тилакоидтарда

С.хлоропласттағы стромасында

D.Граналарда

Жауабы: С

7)Көміртекті бекітуді қалай дұрыс сипаттайды?

А.CO2 органикалық қосылыстарға түрлендіру

В. 3-PGA қалыптастыру үшін RuBisCO пайдалану

С. G3P көмірсулар молекулаларын өндіру

D. G3P молекулаларынан RuBP түзілуі

Е. СО2 төмендету үшін АТФ және НАДФН пайдалану

Жауабы: А

С. Аталған тұжырымдамаларды фотосинтез фазаларына (жарық және қараңғы) сәйкесиендіріңіз, Ж және Қ таңбаларды қолданыңыз:

• Молекулалық оттегінің бөлінуі –
• АТФ молекуласының синтезі –
• Көмірқышқыл газы мен судан көмірсулар синтезі –
• Хлорофилл Фотон жарықтың қозуы –
• Хлоропласт гранасында өтеді –
• Кальвин циклы бойынша өтеді –
• Су фотолизі –
• Электронның жоғары энергетикалық деңгейге өтуі –
• Көмірқышқыл газын глюкозаға дейін түзу –
• Көмірсулар синтезіне АТФ молекуласының энергиясын пайдалану –
• Глюкозадан крахмал молекуласының түзілуі –
• Сутегі протондары пайда болады –

Жауабы: 1-Ж,2-Ж,3-Ж,4-Ж,5-Ж,6-Қ,7-Ж,8-Ж,9-Қ10-Қ,11-Қ,12-Ж

Рефлексия. «Үш минуттық эссе»

Оқушылар өздерінің бүгінгі сабақта не білгенін, не үйренгенін, не қиналдырғанын, не білгісі келетіні туралы шағын ой жинақтау жұмысын жүргізеді.

Үй тапсырмасы: Грин, Стаут, Тейлор «Биология», І том, 260 бет

Фотосинтездің жарық және қараңғы фазаларын байланыстырып толық эссе жазып келу

Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндетқоюдыжоспарлапотырсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Оқушылардың барлығы: фотосинтездің қараңғы фаза процесін қысқа нұсқасын түсіндіріп бере алады;

Оқушылардың көпшілігі:

Кальвин циклін түсіндіріп бере алады

Оқушылардың кейбірі: жаппай ағын болжамының кемшілігі мен артықшылығын терминдерді дұрыс пайдалан отырып түсіндіріп бере алады.

• Бастапқы сабақта ҚТ бойынша инструктаж.
• Оқушылардың дұрыс отыруын қадағалау.

Сергіту сәті.

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақтыжақсартуға не ықпалетеалады (оқытутуралы да, оқутуралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?

1:

2:

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақтыжақсартуға не ықпалетеалады (оқытутуралы да, оқутуралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?