Бөлім: «Өлеңдер»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Кеше тоқыраулы судың бойынан
Кеше тоқыраулы судың бойынан,Тоқал терек түбінен,Ніл дарияның басынан,Құмкент шәрінің қасынан,Перінің қызы перизаттан туған,Қара мерген..
© Тәтіқара ақын
Кебеже қарын, кең құрсақ
Кебеже қарын, кең құрсақ,Артық туған Абылай,Көтере көр бұл істі.Көп қытайдың жылқысыТұрымтайдай құнысты.Жау жағадан алғанда,Ит етектен алғанда,Ер..
© Тәтіқара ақын
Ассалаумағалейкүм, жайсандар мен қасқалар
Ассалаумағалейкүм, жайсандар мен қасқалар,Адам көңлін жоқтық шіркін баспалар.Түзде жүрсем - батырмын,Үйге келсем - пақырмын.Таңертеңгі ішкен..
© Тәтіқара ақын
Өтірік өлең
Қайныма қарға мініп ұрын бардым,Күйеуден өзім қатар бұрын бардым.Айғырын шегірткенің ұстап мініп,Алдына қайын атамның қырындадым.Жүк артып инелікке..
© Мұхтар Әуезов
Қобыланды батыр
Қият рулы Қараманның жауға аттанып бара жатып, құрдасы Қара қыпшақ Қобыланды батырға айтқаны.Қараман айтты: — Құрдасжан,Мен, Сейілдің ұлы..
© Мұхтар Әуезов
Шәйтімнің Сексен жаспен айтысы
Шәйтім:Бұралған тал шыбықтай он бесім-ай!Пенденің көз жете ме өлемесіне-ай.Қадірі қонған жұрттың көшкенде өтіп,Түсіп тұр қалған дәурен енді..
© Шәйтім ақын
Сұрасаң кеңес аралдан
Сұрасаң кеңес аралданЖалқаулық етіп қалалман.Жүрият болып үдіредікӘуелде жалғыз адамнанБір теректен көгеріп,Бұтағымыз көбейіп,Жер - жиһанға..
© Аралбай Оңғарбекұлы
Баласы Берекет мазарының басында айтқаны
Сөздің басы бір Алла,Әмірің ақ дүр сірәдан.Алласы кетіп аузынан,Әзәзіл - шайтан бүл азған.Күллі нәпсі ҚұраннанЗәиихәтіл мәуіттіңХадисін тұтқан бұл..
© Аралбай Оңғарбекұлы
Аралбайдың термесі
Ал жиналған жақсылар,Сөз сұрасаң біздей қартыңнан,Базарлы жерге келгенде,Басымды бұлдап тартынбан.Мен - бір аққан дарияКемерін соғып..
© Аралбай Оңғарбекұлы
50 жасқа толған Әкені қос қызының құттықтауы
Қалдыратын жақсы әсермен бүгін із,Папа, сіздің бүгін туған күніңіз!Сіз 50-ге толғанда, Әке, жырмененҚұттықтайды сізді ерке қос қызыңыз.Әрқашан да..
© Ғабиден Қожахмет
Ұлым, ертең ұлдардың мерекесі
(7 мамыр – Қазақстан Республикасы Отан қорғаушылар күніне орай Әкенің кішкентай ұлына тілегі)Саған сенім артады Әкең де, Анаң,Дей берсін сен туралы:..
© Ғабиден Қожахмет
Тәуелсіздік
Туғызып ұлы арманның ұлы күнін,Дегендей әр қазақтың бүгіні – Күн,Келіп еді мойындатып күллі әлемгеТекті елдің тағы да бір ұлылығын.Туды деп жұрт..
© Ғабиден Қожахмет
Математика – ғылымдар патшасы
(«Математика және табиғат» атты мектеп шәкірттері кешіне арналып жазылған).Сырын ашып беретін әр ұғымның,Ғажап сырды осыдан сен ұғындың.Қиыны мен..
© Ғабиден Қожахмет
Жездеге тілек
Жарқырап осы күнмен айдын бағы,Тағы да қуанышта ой туғаны.Жездеміз мерей жасқа толып отыр,Шаттықтың сезіледі той-думаны.Осындай есімізде сақталар..
© Ғабиден Қожахмет
Өз тіліңде бәрі де алғаш қаланды
Ата заңда айшықталған асқары,Кем көрмейтін өзге тілді, басқаны.Қазақ тілі – ұлттың тілі, өз тілің,Ол – тәуелсіз мемлекеттің бастауы.Осы тілмен өсті..
© Ғабиден Қожахмет
Тойға тілек
(әпкенің сіңліге тілегі)Өмірге сыйлағандай көктем гүлін,Той болып қуаныш күн жеткен бүгін.Көтерген құтты болсын шаңырағың,Тілектес шаттығыңа әпкең..
© Ғабиден Қожахмет
Жас ұстазға тілек
Талабыңмен танып білген ілімдіҚолдандың да ұстаз болдың бүгінгі.Жүрегіңді білім нұрға билетіп,Жүрсің дағы шәкіртке сыр үйретіп.Жалқаулық пен..
© Ғабиден Қожахмет
Ұстазға тілек
(сіңлі тілегі)Қашаннан қуаныштың асқар әні,Өмірге келген күннен басталады.Құт болсын туған күні тәтемізге,Алпысы құтты болсын асқаралы.Жанында, міне..
© Ғабиден Қожахмет
Педсовет
Оқу жылы табыспенен өтсе деп,Жетістіктер алдан үздік жетсе деп.Жиналысты басқаратын директор,Ұстаз үшін оның аты – педсовет.Жиналып ұстаз, келсе..
© Ғабиден Қожахмет
Мектеп туралы
Мектеп жайлы айта алдық па біз ұға,Шәкіртіне қарайтын ел қызыға.«25-тен едім» дейтін ұлы да,«25-тен едім» дейтін қызы да.Мектебінің білім атты гүл..
© Ғабиден Қожахмет
Мәдениетті қолдау жылы
(Өнер мен Мәдениетті қолдау жылына орай ұстаздардың «Сыр ұққан өнер құстың қанатынан, елім бар ән мен жырдан жаратылған» атты фестиваль..
© Ғабиден Қожахмет
Рақмет, ұстазым, мың алғыс!
Үйретіп өмірде тағылым,Ұстаздық көңілмен сендіңіз.Ұқтырып тіршілік тәлімін,Жетелеп бұл шаққа келдіңіз.Бастауыш – білімнің бұлағы,Сананы жетілтті..
© Ғабиден Қожахмет
Рақмет, алғашқы ұстаз!
Білім жол бәріне аңсарлы,Ой зерек болса оған ұнадың.Сендерді күлімдеп қарсы алдыМектепте мейірімді мұғалім.Қарсы алды сыныбың, партаң да,Тәртіппен..
© Ғабиден Қожахмет
Ұстаздың ұлағаты
Әр сабағы болып өтіп тағылым,Әр шәкірттің оятатын танымын.Мейлі, есейіп кетсе де сол ұл-қызы,Санасында жүре берер әлі күн,Ұстаз деген – мәртебелі бір..
© Ғабиден Қожахмет
Перзент парызы
Тіршіліктің танылғандай дастаны,Ар жолына ашылғандай аспаны,Әкесіне келіп бірде баласыБылай деп сөз бастады:– Ұзақ өмір артыңызға қалдырып,Сүрген..
© Ғабиден Қожахмет