Бөлім: «Ертегілер»
Ертегі – фольклордың негізгі жанрларының бірі. Ертегі жанры – халық прозасының дамыған, көркемделген түрі, яғни фольклорлық көркем проза.
Құстың тілін білетін бала
Бейсен балық аулауды жақсы көреді. Демалыс күндері оны көлдің жағасынан табасың. Қармағын суға салып қойып, қалтқыдан көз алмай отырады. Қалтқы дір..
© Балаларға арналған ертегісі
Ғажайып көзілдірік
Ерте, ерте, ертеде, қаншалықты ерте десеңіз, қой мен қасқыр, ит пен мысық бір-бірімен дос кезінде, Қимас деген ауыл болыпты. Ауыл тұрғындары өте..
© Балаларға арналған ертегісі
Менікі
Баяғыда, өзінің өте қатты дауысымен танымал бір кішкентай шымшық болыпты. Өзгелер кішкентай шымшықты «Бұл менікі» деп атайтын, себебі шымшық жер..
© Балаларға арналған ертегісі
Арманына жеткен етікші
Ерте, ерте заманда ай десе аузы, күн десе көзі бар, сұлу ханшайым өмір сүріпті. Барлық жігіттің арманы ханшайымды бір көру екен. Ханшайымның жолында..
© Балаларға арналған ертегісі
Кішкентай ханшайым
Қыстың жылы күні, ауланың жан-жағында аршылған қар үйінділері тұр. Үшінші сыныпта оқитын Динара мен бес жасар сіңлісі Дана далада ойнап жүр. Қар..
© Балаларға арналған ертегісі
Хоу Идің күнді садақпен атуы
Қиырдағы Шығыс теңізінің аралдарының бірінде орналасқан Күн алқабында алып фу-сан ағашы өскен екен. Биіктігіне көз жетпейін ағаштың жоғарғы ұшында..
© Балаларға арналған ертегісі
Нөсер ата
Алеcь КАРЛЮКЕВИЧ – беларусь жазушысы. 1964 жылы Минск облысының Пуховический ауданында өмірге келген. Львовтағы әскери училищенің журналистка..
© Балаларға арналған ертегісі
Ашкөзіктен соқыр болған патша
Бағзы өткен заманда, жер беті бүтін аманда бір елдің ашкөз патшасы болыпты. Патша қатал, мейірімсіз екен. Халқының мұң-зарымен арызына құлақ аспайды...
© Балаларға арналған ертегісі
Үкінің тапқырлығы
Қалың орман ішінде ақ қоян мен сұр қоян көрші тұрыпты. Екі қоянда бау-бақша өсіреді. Күндерін бақша суарудан бастайтын екі қоян бәсекелесіп өмір..
© Балаларға арналған ертегісі
Жаралы аң патшасы
Қаладан алыс, табиғаты ерекше сұлу, мал жайылуына, егістікке де ыңғайлы бір қыстақ орналасқан. Осы қыстақтың бір шеті жайқалған өзенмен ұштасып..
© Жаңа заман ертегілері
* * *
Ерте ескі заманда бір жан болыпты, оның ешкімі жоқ екен. Тірі туысы тұрмақ, ол тіпті ештеңесі жоқ жарлы еміс, дегенмен, мал дегенде жалғыз байталы..
© Жаңа заман ертегілері
МЫСТАН КЕМПІР
Әйел сипатты ұнамсыз кейіпкерлер ішінде ең көп кездесетін бейне – мыстан. Қазақ фольклорында мыстан мен жалмауыз кейде аражігі ашылмай біртұтас..
© Қазақ ертегілерінің басты кейіпкерлері
ҚАҢБАҚ ШАЛ
Қазақ фольклорында бір ғана ертегіде кездесетін, бірақ өзіндік орны ерекше, қазақпын деген адамның бәрінің жүрегінен ойып орын алған бейне – қаңбақ..
© Қазақ ертегілерінің басты кейіпкерлері
Желаяқ
Желаяқ – сиқырлы көмекшілердің бірі. Ол екі аяғына екі батпан тас байлап алған, ойдан-қырдан жүгіріп жүреді.Таусоғар, Көлтауысар, Желаяқ, Саққұлақ..
© Қазақ ертегілерінің басты кейіпкерлері
Сексек ата
Ешкі пірі Сексек ата шежірелік деректерде Қазығұрт тауының бауырында Тұрбат деген жерде жерленген Исмайыл атаның баласы делінеді. Аңызға көз..
© Қазақ ертегілерінің басты кейіпкерлері
Жалғыз көзді дәу
Жалғыз көзді дәу - бейнесі бірнеше ертегіде кездеседі. Соның ішінде«Жалғыз көзді дәу» атты ертегіде Дәу дүлей күштің иесі ретінде суреттеледі...
© Қазақ ертегілерінің басты кейіпкерлері
Қара дәу
Қара дәу - «Құйым батыр» ертегісінде кездеседі. Ол - Бұтыр ханның қорығының күзетшісі. Ертегіде Қара дәуді: «Ол бір құлағын жамылып, бір құлағын..
© Қазақ ертегілерінің басты кейіпкерлері
Шойынқұлақ
Шойынқұлақ – «Ер төстік» ертегісіндегі ұнамсыз бейне. Қазақ фольклорында дәулер бейнесіне тән трафареттік қасиеттер бар. Олар: жалмауыздың баласы..
© Қазақ ертегілерінің басты кейіпкерлері
ДИЮ
Қазақ фольклорындағы мыстан мен жалмауыз бейнесі кей нұсқаларда өзара тұтасып, аражігі байқалмай, бір шығарманың өзінде ұнамсыз кейіпкер бірде..
© Қазақ ертегілерінің басты кейіпкерлері
ПЕРІ
Адамзатқа құпия тылсым дүниемен байланысты сомдалатын қазақ фольклорының хикая жанрының кейіпкерлері - перілер. Олар негізінен орманды жерлерді..
© Қазақ ертегілерінің басты кейіпкерлері
ЖЕЗТЫРНАҚ
Қазақ фольклорында көп кездесетін, фольклорлық мұралардың көпшілігінде әйел кейпінде суреттелетін, бойында жойқын күші бар, адамға қас кейіпкердің..
© Қазақ ертегілерінің басты кейіпкерлері
Сезімтал тарақандар
Тарақандардың жолда топ-тобымен жортып келе жатқанын көрген қоңыздың екі көзі шарасынан шықты. Себебі өң-түссіз жәндіктер алды-артына қарамастан..
© Жаңа заман ертегілері
Күннің тоғыз баласы
Ертеде бір қойшы бала өмір сүріпті. Ол таң алдында, Шолпан жұлдызы туғанда, қойын жайылымға айдап шығады екен. Күндердің күнінде жаз бойы Шолпан..
© Жаңа заман ертегілері
Бәйтерек пен дәнек
Аққайнардың желкесіндегі ұзынша қойнау – бір үйір қызғалдақтың отаны. Жылда көктемде бұл жерде қып-қызыл қан құлақ қызғалдақ көздің жауын алып, тұнып..
© Жаңа заман ертегілері
Арманына жеткен айбалта
Бір салақ адам Балта сатып әкеліп, қораның бұрышына тастай салыпты. Содан алғашында әне саптаймын, міне саптаймын деп жүреді де, кейін мүлде ұмытып..
© Жаңа заман ертегілері