ГЕОХРОНОЛОГИЯЛЫҚ КЕСТЕ

1. Жер қыртысының түзілген уақыты мен қазіргі уақытқа дейінгі дамуын көрсететін кесте:Геохронологиялық кесте


2. Геохронология сөзінің мағынасы:,,Гео‘’- жер, ,,Хронология‘’- жыл санау


3. Жердің даму тарихы қанша эраға бөлінеді:5


4. Эралар:Архей, Протерозой, Палеозой, Мезозой, Кайназой,

АРХЕЙ-ПРОТЕРОЗОЙ

5. Архей(1000)Протерозой(2100) тау түзілісі:Байкал


6. Архей мен Протерозойдағы тіршіліктің дамуы:бір жасушалы бактериялар заманы


7. Архей мен Протерозойдың Қазақстандағы геологиялық өзгерістер:Архей мен Протерозойда теңіз суы басып жатты. Шығыс Еуропа платформасының көтерілуі

ПАЛЕЗОЙ

8. Палеозой(100) дәуірлері:1-Пермь 2-Карбон 3-Девон 4-Силур 5-Ордовик


9. Палеозойдағы тау түзілісі:Герцин, Каледон


10. Палеозойдағы тіршіліктің дамуы:Ірі қос мекенділердің таралуы


11. Палеозойдың Қазақстандағы геологиялық өзгерістер:Қазақстан таулары көтерілді. Алтай,Жетісу Алатауы,Сарыарқаның солтұстік-шығысы, Мұғалжар

МЕЗОЗОЙ

12. Мезозой(165) дәуірлері:1-Бор 2-Юра 3-Триас


13. Мезозойдағы тау түзілісі:Мезозой


14. Мезозойдағы тіршіліктің дамуы:Құстардың пайда болуы. Алып бауырымен жорғалаушылардың кең таралуы


15. Мезозойдың Қазақстандағы геологиялық өзгерістер:Тектоникалық қозғалыстар аз болып,бірде-бір тау жүйесі түзілген жоқ. Теңіз суы тек Қазақстанды басып жатыр

КАЙНОЗОЙ

16. Кайнозойдағы(67) дәуірлер:1-Төрттік немесе антропоген, 2-Неоген,  3-Палеоген


17. Кайнозойдағы тау түзілісі:Альпілік


18. Кайнозойдағы тіршіліктің дамуы:Адамның пайда болуы


19. Кайнозойдың Қазақстандағы геологиялық өзгерістер:Алтай,Тарбағатай,Тянь-Шань, Жоңғар Алатауы екінші рет көтерілуге ұшырады. Балқаш, Зайсан, Алакөл қазаншұңқырлары пайда болды

ҚАЗАҚСТАННЫҢ КЛИМАТЫ

20. Қазақстан орналасқан белдеу:Қоңыржай климаттық белдеудің оңтүстігінде


21. Қазақстан климатының типі:Шұғыл континетті


22. Қзаұстан климатын құрушы факторларға жатады:Күн радияциясы, Атмосфера циркуляциясы,Жер бедері

КҮН РАДИАЦИЯСЫ

23. Жер Бетіне түсетін күн сәулесінің қанша пайызы атмосфераға кері шалғасады:20%-ын


24. Қалған жер бетіне жеткен бөлігі аталады:Тура радиация


25. Күн сәулесінің атмосферадағы су булары, бұлттар т.б. шашыратқан бөлігі аталады:Шашыранды радиация


26. Тура радиация мен шашыранды радиацияның қосындысын атайды:Жиынтық радиация


27. Жұтылған радиация:Жиынтық радиацияның біраз бөлігінің топырақ, қар, суға сіңіп жұтылған бөлігі

АУА МАССАЛАРЫ

28. Қазақстан аумағына ауа массаларының 3 Типі әсер етеді:1Қоңыржай 2Арктикалық 3Тропиктік


29. Қоңыржай ауа массасы келеді:Қазақстанның батысына Атлант мұхитынан


30. Арктикалық ауа массасы:Солтүстік Мұзды мұхитынан келеді


31. Тропиктік ауа массасы(иран ауасы):Қазақстанға Орта Азия мен Ираннан келеді

ҚАЗАҚСТАН ЖЕРІНДЕ СОҒАТЫН ЖЕЛДЕР

32. Оңтүстік шығыстан солтүстік батысқа қарай соғатын жел:Ебі желі


33. Ебі желінің жылдамдағы:60-80м\с


34. Ебі желін сипаттап жазған:Ш.Уалиханов


35. Сотүстік батыстан Ебі желіне кері бағытта оңтүстік-шығысқа қарай соғатын жел:Сайқан желі


36. Сайқан желінің жылдамдығы:50-60м\с


37. Сақан желі соғады:Қыркүйек пен сәуір айларында


38. Қордай асуының үстінен соғатын жел:Қордай желі


39. Қордай желінің жылдамдығы:40м\с


40. Қаратау жотасындағы Арыстанды өзенінің бойымен соғатын жел:Арыстанды-Қарабас


41. Арыстанды-Қарабас желінің жылдамдығы:35м\с

ҚАЗАҚСТАННЫҢ КЛИМАТЫ

42. Қазақстандағы ең суық ай:Қаңтар


43. Қаңтар айының орташа температурасы:Солтүстікте:-19°С(ПЕТРОПАВЛ).Оңтүстікте;-1,5°C(Дарбаза)


44. Қазақстандағы ең суық жер болып саналады:Атбасар өңірі


45. Қазақстандағы ең жылы ай:Шілде


46. Қазақстанда жауын-шашынның ең көп түсетін жері:Батыс Алтай жылына 1600мм


47. Қазақстанда жауын-шашын ең аз түсетін жер:Арал теңізінің солтүстік-шығысы мен Балқаш көлінің батысы, жылына 100мм


48. Елімізде жауын-шашын мөлшері кемиді:Солтүстіктен оңтүстікке қарай, жылына 130-1600мм аралығында


49. Қазақстанның солтүстігіндегі қар жамылғысының қалыңдығы:20-30см


50. Қазақстанның оңтүстігіндегі қар жамылғысының қалыңдығы:10-15см


51. Өсімдіктердің толық өсіп-дамуына қажетті уақыт:Өсіп-өну кезеңі (вегетациялық кезең)


52. Республикамыздағы ең ұзақ вегетациялық кезең:Оңтүстік Қазақстанда байқалған


53. Оңтүстіктегі өсіп-өну кезеңіндегі ұзақтығы:180күн


54. Солтүстіктегі өсіп-өні кезеңінің ұзақтығы:130-135 күн


55. Еліміздің оңтстігідегі ашық күндер саны:260 күн


56. Еліміздің солтүстігіндегі ашық күндер саны:120күн


57. Қазақстан климатына әсер ететін мұхиттар:Сотүстік Мұзды мұхит, Атлант мұхиты


58. Жылдық-жауын шашын мөлшерінің буланушылыққа қатынасы:Ылғалдану коэффиценті


59. Қазаұстанның солтүстігіндегі орманды дала зонасында ылғалдану коэффиценті:1-ге тең


60. Агроклиматтық қорлар:Күн жылуы, сәулесі,ылғал,ауа

ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ІРІ ӨЗЕНДЕР

61. Қазақстанда ұзындығы 1000км-ден асатын 7 өзен бар:Ертіс, Есіл, Тобыл, Жайық, Сырдария,Іле,Шу


62. Республикамыздың өзендері негізі 2 алапқа бөлінеді:1Солтүстік Мұзды мұхит алабы. 2Ішкі тұйық көлдер алабы


63. Солтүстік Мұзды мұхит алабына кіретін өзендер:Ертіс(Есіл, Тобыл салаларымен)


64. Каспий теңізі алабына жататын өзендер:Жайық, Жем, Сағыз, Ойыл,Үлкен өзен, Кіші өзен


65. Арал теңізіні алабына жататын өзендер:Сырдария, Ары, Шу,Сарысы, Торғай, Ырғыз,Талас


66. Бақаш-Алакөл алабына жататын өзендер:Қаратал,Лепсі, Ақсу, Іле, Тентек, Сарқа. т.б.


67. Қазақстан аумағында ең ұзын және ең суы мол өзен:Ертіс өзені


68. Ертқс өзенінің жалпы ұзыныдығы:4248км


69. Ертіс өзенінің Қазақстан жеріндегі ұзындығы:1700км


70. Ертіс өзені құятын көл:Зайсан


71. Қазақстан жеріндегікеме жүзуге ең қолайлы өзен болып саналады:Ертіс


72. Ертіс өзенінің оң жақ ірі саласы:Бұқтырма өзені

СЭС және КАНАЛДАР

73. Ертіс өзенінің бойында салынған СЭС-тар:Бұқтырма, Үлбі, Өскемен


74. Орталық Қазақстанды сумен қамтамасыз ету мақсатында салынған канал:Ертіс-Қарағанды


75. Қазақстандағы ең лайлы өзен:Сырдария


76. Сырдария өзені басталады:Орталық Тянь-Шань тауларынан


77. Сырдария өзенінің Қазақстан жеріндегі ұзындығы:1400км


78. Сырдария өзенінің бойында орналасқан СЭС: Шардара


79. Іле өзенінің бойында орналасқан:Қапшағай СЭС-і

ӨЗЕНДЕРДЕРДІҢ ҚОРЕКТЕНУІ

80. Қазақстанның жазық жерлеріндегі өзендер қоректенуіне қарай 2 типке бөлінеді:1Қар-жаңбыр суымен қоректенетін өзендер, 2Қар суымен қоректенетін өзендер


81. Қар-жаңбыр суымен қоректенетін қай зоналардың өзендері:Орманды дала мен дала


82. Қар-жаңбыр суымен қоректенетін өзендер:Есіл,Тобыл


83. Қар суымен қоректенетін қай зонаның өзендері:Шөл және шөлейт


84. Қар суымен қоректенетін өзендер:Нұра, Жайық, Сағыз,Жем, Сарысу, Торғай

КӨЛДЕР

85. Қазақстан аумағындағы ірі көлдер:Каспий, Балқаш, Зайсан


86. Қазақстан аумағы бойынша көлдердің саны жөнінен көзге түсетін аймақ:Солтүстік Қазақстан


87. Еліміздегі ағынды көл:Зайсан көлі одан Ертіс өзені ағып шығады


88. Қазаұстандағы ең ірі бөгендер:Бұқтырма және Қапшағай бөгендері


89. Еуропа мен Азия аралығындағы дүние жүзіндегі ең ірі көл:Каспий теңізі


90. Каспий теңізі бөлінген: Неоген дәуірінің аяғында Қара теңізден бөлінген


91. Каспий теңізінің ауданы:390мың км²


92. Каспий теңізі жағалауында 5 мемлекет орналасқан:Қазақстан, Ресей, Әзірбайжан, Түрікменстан, Иран


93. Каспий теңізінің деңгейі көтерілуде:1978жылдан бастап


94. Каспий теңізі дүние жүзі бойынша ауланатын бекіре тұқымдас балықтардың:80%-ын бередi


95. Жағалауындағы портты қалалар:Атырау, Ералы, Ақтау


96. Тұран тақтасының үстінде орналасқан тұйық көл:Арал теңізі


97. Арал теңізінің ауданы:66мың шаршы шақырым


98. Ең терең жері жетеді:67метрге дейін


99. Теңізге құйатын басты өзендер қай жылдан бастап жетпей қалды:Сырдария 1974жылдан және Әмудария 1982жылдан

• Еліміздегі ауданы жөнінен ұшінші көл:Балқаш көлі


• Балқаш көлі еліміздің: оңтүстік-шығысында орналасқан


• Ең терең жері:-26м


• Балқаш көлі 2-ге бөлінеді:шығысы-тұзды, батысы-тұщы болып


• Балқаш көліне құйатын өзендер:Іле, Қаратал, Ақсу,Лепсі, Аягөз, Қаратал


• Балқаш көлінде терісі бағалы:Ондатр шаруышылығы дамыған

ЖЕР АСТЫ СУЛАРЫ

• Бірінші су өткізбейтін қабаттың үстіндегі жер асты суы:Грунт(Еспе)


• Грунт тереңдікте таралған:3-30м


• Қазақстан жерінде екі су өткізбейтін қабаттың арасында кездесет кең таралған:Артезиан алаптары


• Еліміздегі артезиан сулары тереңдікке дейін таралған:50-270м


• Мойынқұмда табылған:300-500м тереңдікте ,,Жер асты теңізі‘’


• Қызылқұмда қанша м тереңдікте артезиан алабы таралған:80-300м


• Минералды сулар:Алмарасан, Рахман қайнары т.б.

ҚАЗАҚСТАН МҰЗДЫҚТАРЫ

• Атмосфералық жауын-шашыннан пайда болған мұз жиынтығы:Мұздық


• Қазақстандағы мұздықтар саны:2724


• Олардың жалпы көлемі:100км


• Ең көп мұздық шоғырланған аудан:Жетісу Алатауы


• Қазақстандағы ең ірі мұздық:Корженевский мұздығы(Іле Алатауы)

ҚАЗАҚСТАННЫҢ ТОПЫРАҒЫ

• Топырақтану ғылымының негізін салған орыс ғалымы:В.В.Докучаев(Xiғ.80жылдары)


• Топырақты құрайтын факторлар:Су,ауа,жылу,өсімдік,тау жаныстары


• Топырақ механикалық құрамына қарай бөлінеді:Құрылымды және құрылымсыз


• Құрылымды топырақ:түйіршіктері кесек


• Құрылымсыз топырақ:Түйіршіктері ұсақ топырақты


• Құрылымы ең жақсы топырақ:Құнарлы топырақ


• Топырақ түрлерінің ішіндегі ең құнарлысы:Дала зонасының қара топырағы


• Қазақстанда таралған топырақ түрлері:қара топырақ,қоңып-сұр,қоңып топырақ,ашық қара қоңып топырақ


• Топырақтың құнарлы қабатының жойылуы:Топырақ эрозиясы


• Топырақтың эрозиясының 2 түрі кездеседі:1-Жел эрозиясы. 2-Су эрозиясы


• Топырақтың құнарлы қабатын жақсартуға бағытталған жұмыстар:Топырақ мелиорациясы


• Агротехникалық шаралар:Қар тоқтату, ағаш отырғызу, ауыспалы егіс т.б.

ҚАЗАҚСТАННЫҢ ТАБИҒАТ ЗОНАЛАРЫ

• Табиғат жағдайлары климатымен, топырақ жамылғысы және өсімдік, жануарлар дүниесімен ерекшеленетін ендік бағытта созылып жатқан территориялар:Табиғат зонасы


• Қазақстанда 4 табиғат зонасы бар: Орманды дала, Дала, Шөлейт, Шөл

ОРМАНДЫ ДАЛА ЗОНАСЫ

• Орманды дала зонасы алып жатқан аумағы:0,4%


• Орманды дала зонасы алып жатыр:Солтүстік бөлігіндегі Батыс Сібір жазығын


• Орташа жылдық жауын-шашын мөлшері:300-350мм


• Қаңтар айының орташа температурасы:-17° -19°С


• Шілде айының орташа температурасы:+18°+20°С


• Өзендері:Есіл, Тобыл


• Топырағы:қара топырақ,ондағы қарашіріктің мөлшері:9%


• Орманды дала зонасының солтүстігіндегі қара топырақты қабатының қалыңдығы:75см


• Өсімдіктері:Қайың, Көктерек


• Жануарлары:Саршұнақ, бұлан, сібір еліктері


• Қорықтары:Наурызым қорығы(Қостанай облысы)

ДАЛА ЗОНАСЫ

• Алып жатқан аумағы:29%


• Жылдық жауын-шашынның мөлшері:220-310мм


• Қаңтар айының орташа температурасы:-16° -18°С


• Шілде айының орташа температурасы: солтүстігінде +18 °С,оңтүстігінде +23°С


• Өзендері:Ертіс,Есіл,Тобыл,Нұра,Торғай,Жайық


• Климаты:Континетті


• Топырағы:Қара және қызыл топырақ,ондағы қарашірік мөлшері: 6%


• Өсімдіктері:Бидайық, Арпабас, Боз, Бетеге, Дәрілік өсімдіктерден шайшөп,жанаргүл,итмұрын,валериан кездеседі


• Жануарлары:Суыр,дуадақ,сүтқоректі, қасқыр,түлкі,қарсақ


• Сарышұнақ тұқымдасына жататын суырдың салмағы:10-кг дейін жетеді


• Дала зонасының ірі құсы:Дуадақ,салмағы 16кг дейін


• Қорықтары:Қорғалжын қорығы(Ақмола облысы)

ШӨЛЕЙТ ЗОНАСЫ

• Алып жатқан аумағы:14%


• Жылдық жауын-шашын мөлшері:180-300мм


• Қаңтар айының орташа температурасы:-15° -17°С


• Шілде айының орташа температурасы:+22° +24°С


• Өзендері:Ойыл,Жем,Торғай,Сарысу,Аягөз


• Климаты:Құрғақ, континетті


• Топырағы:Ашық қара қоңыр (Ашық қызғылт),Қарашірік мөлшері 2-3%


• Өсімдіктері:Бетеге,жусан,түймедақ,боз


• Жануарлары:Қосаяқ,сарышұнақ,құм қояны,қасқыр,түлкі

ШӨЛ ЗОНАСЫ

• Алып жатқан аумағы:44%


• Жылдық жауын-шашын мөлшері:100мм


• Қыста аяз жетеді: 40°С-қа дейін


• Шілде айының орташа температурасы:+28° +30°С


• Өзендері:Сырдария,Шу,Талас,Іле,Қаратал


• Климаты:Континетті


• Топырағы:Қоңыр,сұр қоңыр,ондағы қарашірік мөлшері 1-2%


• Өсімдіктері:Дермене,сексеуіл,жантақ,қарағаш


• Дермене:,,Қазақстанның қызыл кітабына‘’енгізілген дәрілік жусанның бір түрі


• Шөлдерде ағаш тектес өсімдектерден кең таралған:Сексеуіл,Жыңғыл


• Жануарлар:Ақбөкен,қарақұйрық,кеміргіштерден:саршұнақ құм тышқаны кездеседі


• Шөл зонасында улы өрмекші тәріздестерден:Қарақұрт,бүйі,өрмекші таралған


• Қорықтары:Үстірт,Барсакелмес


• Қазақстанның шөлді зонасында кездеседі:Құмды шөлдер мен сазды шөлдер


• Ірі құмды шөлдерге:Арал маңы Қарақұмы, Мойынқұм,Қызылқұм,Арал теңізінің солтүстігіндегі Үлкен және Кіші борсық құмдары жатады


• Ірі сазды шөлдерге:Бетпақдала мен Үстірт жатады, бірақ Қазақстанда сазды шөлдер өте аз таралған

Қазақстанның қорықтары

1. Бүкіл табиғат кешені табиғи күйінде сақталатын аумақтар, табиғатты қорғау формаларының бірі: қорық


2. Қазақстан жерінде ұйымдастырылған қорық саны: 10


3. Қазақстанда ең алғаш ұйымдастырылған қорық: Ақсу-Жабағылы қорығы (1926 ж.)


4. Қаратау қорығы ашылды: 2004 жылы

Ақсу-Жабағылы қорығы

5. Ақсу-Жабағылы қорығының құрылған жылы: 1926 жылы (1927ж. (Шың 2008ж) . Еліміздегі ең алғаш ұйымдастырылған қорық


6. Оңтүстік Қазақстан облысы, Талас және Өгем жоталарының аралығында, батыс Тянь-Шаньда орналасқан қорық: Ақсу-Жабағылы қорығы


7. Өсімдіктері мен жануарлары: ағаш тәрізді арша, арқар, сібір тау текесі, ақ тырнақты аю, бұғы, елік, ілбіс, ала мысық, борсық


8. Ақсу-Жабағылы қорығының полентологиялық филиалы бар: Қаратау жотасында

Наурызым қорығы

9. Наурызым қорығының құрылған жылы: 1934 жыл


10. Қостанай облысы, Наурызым ауданы, орманды дала зонасында орналасқан қорық: Наурызым қорығы


11. Өсімдіктері мен жануарлары: малиус боката алмасы, қайың, қабан, елік, кеміргіш, суыр, ақ қоян. Сор топырақта қарағай өседі.

Алматы қорығы

12. Алматы қорығының құрылған жылы: 1964 жыл


13. Алматы облысы, Іле Алатауында орналасқан (сонымен қатар Іле өзені бойындағы «әнші құм» Аққұм-Қалқан жатады) бұл қорық: Алматы қорығы


14. Өсімдіктері мен жануарлары: Тянь-Шань шыршасы, бұғы, елік, Тянь-Шань сілеусіні, барыс, борсық, түлкі, қасқыр, тиын, сасық күзен, бизон

Қорғалжын қорығы

15. Қорғалжын қорығының құрылған жылы: 1958 жылы


16. ЮНЕСКО-ның ерекше тізіміне сулы-батпақты-шөлді ландшафт ретінде енген қорық: Қорғалжын қорығы


17. Ақмола облысы, дала зонасында орналасқан қорық: Қорғалжын қорығы


18. Өсімдіктері мен жануарлары: қызғылт қоқиқаз, сұқсыр құсы, үйрек, қаз, суыр, дала алақоржыны, су, екеуқұйрық, т.б.

(Қорық аумағындағы Теңіз көлінде қызғылт қоқиқаз ұя салып, балапан шығарады. Теңіз көлі қызғылт қоқиқаз келіп тоқтайтын солтүстіктегі ең соңғы нүкте болып табылады)

Марқакөл қорығы

19. Марқакөл қорығының құрылған жылы: 1976 жылы


20. Шығыс Қазақстан облысы, Алтай Күршім мен Азутау жотасы аралығында орналасқан қорық: Марқакөл қорығы


21. Өсімдіктері мен жануарлары: қорықтың дәрілік өсімдіктері аролий, алтын тамыр (женьшень), аю, сілеусін, бұғы, арқар, эндемик балық-мөңке, теңге, талма бар.


22. Марқакөл көлінен ағып шығатын өзен: Қалжыр өзені

Үстірт қорығы

23. Үстірт қорығының құрылған жылы: 1984 жылы


24. Үстірт қорығының ауданы: 223,3 мың га


25. Маңғыстау облысында орналасқан қорық: Үстірт қорығы


26. Өсімдіктері мен жануарлары: жабайы қой – муфлон, қарақұйрық, қарабауыр шіл, кекілік, ителгі

Батыс Алтай қорығы

27. Батыс Алтай қорығының құрылған жылы: 1992 жылы


28. Шығыс Қазақстан, Глубокое ауданында орналасқан қорық: Батыс Алтай қорығы


29. Өсімдіктері мен жануарлары: қылқан жапырақты ормандар, марал оты, алтын тамыр, бұғы, аю, құндыз

Алакөл қорығы

30. Алакөл қорығының құрылған жылы: 1998 жылы


31. Алматы облысы, Алакөл ауданында орналасқан қорық: Алакөл қорығы


32. Өсімдіктері мен жануарлары: аққу, реликт шағала, қаз, т.б.

Барсакелмес қорығы

33. Барсакелмес қорығының құрылған жылы: 1939 жылы


34. Арал теңізінің солтүстік-батыс бөлігінде ұйымдастырылған қорық: Барсакелмес қорығы


35. Қорықтың мақсаты: ақбөкен мен қарақұйрықты қорғай


36. Шөл зонасының қорығы: Барсакелмес қорығы

(Арал теңізінің тартылуына байланысты Қапшағай аңшылық қорық шаруашылығына көшірілді)

Қаратау қорығы

37. Қаратау қорығының құрылған жылы: 2004 жылы


38. Қаратау қорығының көлемі: 34,3 мың га


39. Қорықтың мақсаты: Эндемикалық өсімдіктерді сақтау


40. Жануарлары: арқар, қоңыр Тянь-Шань аюы, қар барысы, тас сусары, қарақұйрық «Қызыл кітапқа енген»

Ұлттық саябақтар, қорықшылар

41. Қазақстанда қанша ұлттық саябақ жұмыс істейді: 12


42. Баянауыл ұлттық саябағы ұйымдастырылды: 1985 жылы


43. Баянауыл ұлттық саябағы орналасқан: Баянауыл таулары, Сарыарқанаң шөлейтті жазықтарында (Павлодар облысы)


44. Іле Алатауы ұлттық саябағы ұйымдастырылды: 1996 жылы


45. Іле Алатауы ұлттық саябағы орналасқан: Алматы облысында


46. Қарқаралы саябағы ұйымдастырылды: 1998 жылы


47. Қарқаралы саябағы орналасқан: Қарқаралы, Шайтанкөл (Қарағанды облысы)


48. Көкшетау саябағы ұйымдастырылды: 1996 жылы


49. Көкшетау саябағы орналасқан: Ақмола облысында


50. Алтынемел табиғи саябағы ұйымдастырылды: 1996 жылы


51. Алтанемел табиғи саябағы орналасқан: Алматы облысы, Панфилов, Кербұлақ аудандары


52. Қазақстанда ең алғаш ұйымдастырылған саябақ: Павлодар облысы,Баянауыл ұлттық саябағы


53. Алматы мемлекеттік қорықшысы орналасқан: Алматы облысында


54. Зеренді мемлекеттік қорықшысы орналасқан: Ақмола облысы, Зеренді көлі


55. Рахман бұлағы қорықшысы орналасқан: Шығыс Қазақстан облысы, Катон-Қарағай ауданы, Алтай


56. Қазақстанның өсімдіктер мен жануарлар қорғауға арналған шара: «Қызыл кітап» 1978 жылы ұйымдастырылды

Табиғат ескерткіштері

57. Қазақстанда қанша табиғат ескерткіштері бар: 26 «Қаздың қайтуы» (Павлодар облысы), «Шынтүрген шыршалы орманы», «Шарын шаған тоғайы» (Алматы облысы)


58. Болашақта табиғат ескерткіштері қатарына қосылатын неше қайталанбас табиғат ескерткіштері бар: 60-тан астам

Қазақстан физикалық-географиялық аудандастыру

59. Қазақстан аумағы жер бедерімен, климаты, өсімдік және жануарлар дүниесімен ерекшеленетін қанша физикалық-географиялық ауданға бөлінеді: 9


60. Қазақстан аумағын 9 ландшафтық-морфологиялық ауданға бөлген: Л.С. Берг