Әңгімелер ✍️

Өмірдің алтын сабақтары

Адам өмірі – үлкен кітап. Әр бетінде қуаныш та, қайғы да, жеңіс пен жеңіліс те қатар жүреді. Бірақ ең бастысы – сол оқиғалардың әрқайсысы бізге сабақ қалдырады. Сабақсыз өткен күн болмайды.

Бұл жинаққа кірген әңгімелер – жай ғана оқиға емес, жүректің сыры, өмірдің айнасы. Әр әңгімеде кішкентай ғана көрініс арқылы үлкен ой берілмек. Көрінген ұсақ нәрседен де алтынға бергісіз ғибрат табуға болады.

Осы кітапты оқи отырып, сен де өз өміріңдегі кейбір сәттерді еске түсіріп, жүрегіңе бір сабақ алып шығасың деген сенімдемін.

Автор: Кенжебек Хасен

Әңгіме 1. Бір үзім нан

Кедей ауылда бір бала базардан келе жатып, қолындағы нанын аш адамға бөліп берді. Аш адам қуанып, көзінен жас шықты.

Бала әкесіне барып болған жағдайды айтты. Әкесі күліп:

– Балам, сенің қолыңнан бір үзім нан кетті, бірақ жүрегіңе мейірім кірді. Бөліссең – көбейесің, – деді.

Сол сәттен бастап бала өмір бойы қолындағысын бөлісуді ұмытпады.

Өмірлік сабақ:

Бөліскен – көбейткен.

Әңгіме 2. Әкенің қолы

Бала әкесінің қолын ұстап еді, қатты күстеніп кеткенін байқады.

– Әке, қолың неге мұндай қатты? – деді таңғалып.

Әкесі жымиып:

– Сен тоқ жүрсін, киімсіз қалмасын деп күндіз-түні еңбек еттім ғой, – деді.

Бала сол сәтте еңбектің қандай қасиетті екенін ұқты.

Өмірлік сабақ:

Еңбек – ердің сәні.

Әңгіме 3. Кірпе мен бала

Бір бала орманда кірпені көріп қалды. Оның үсті тікен, түрі қорқынышты еді.

– Фу, қандай жаман жануар! – деді ол шошып.

Бірақ кірпе оған жәутеңдеп қарады. Бала қолын абайлап созып еді, кірпе оған зиян тигізбеді.

Сол кезде бала түсінді: сыртқы қаттылықтың астында мейірім жасырынуы мүмкін.

Өмірлік сабақ:

Әр қаттылықтың артында жүрек бар.

Әңгіме 4. Жоғалған уақыт

Қаладағы бір студент кітапханаға келіп, үстелге отырып кітап ашты. Бірақ көзін кітаптан гөрі телефонына қайта-қайта жіберіп, уақытын босқа өткізіп жатты.

Сол сәтте жанындағы үстелде отырған қария студентке қарап:

– Балам, сен неге оқымай отырсың? – деп сұрады.

– Кейін оқимын ғой, уақытым көп әлі, – деді студент жайбарақат.

Қария күліп қойып, бір парақ қағазға бір сөз жазды да, студентке ұсынды. Онда:

«Кейін» деген сөз – уақыттың ұрысы» – деп жазылған еді.

Студент ойланып қалды. Шынында да, ол күнде «кейін» деп жүріп, талай сағатты, талай мүмкіндікті жоғалтқанын түсінді. Сол күннен бастап ол әр сәтін бағалауға тырысты.

Өмірлік сабақ:

Уақыт – алтыннан қымбат. «Кейін» деп жүргенің – жоғалған өмірің.

Әңгіме 5. Дос сыны

Мектептен келе жатқан екі дос жолдаспен бірге ойнап жүрді. Бір күні олардың бірі қиын жағдайға тап болды: сыныптастары оны мазақтап, жалғыз қалдырды.

Сол сәтте қасында жүрген жалғыз досы ғана оны қорғап шықты. Басқалары күліп кетті, ал ол досы қасында қалып:

– Сен жалғыз емессің. Қиындықта қашпаймын, – деді.

Жылдар өте екеуі әр түрлі жолға түсті. Бірақ өмір бойы бір-біріне сеніп, достықтың шын сынын басынан кешірді.

Өмірлік сабақ:

Достық – көппен бірге жүргенде емес, жалғыз қалған сәтте көрінеді.

Әңгіме 6. Ана жүрегі

Жас жігіт анасымен ұрысып қалып, ашумен үйден шығып кетті. «Мені ешкім түсінбейді!» деп ойлады ол.

Кешке үйге қайтып келсе, есік алдында анасы күтіп отыр екен. Көзі жасқа толы, бірақ жүзі жылы.

– Балам, ашу – уақытша, ал ананың мейірімі – мәңгілік, – деді.

Жігіт жылап анасының құшағына кірді. Сол күннен кейін ол анасына дауыс көтеруді қойды.

Өмірлік сабақ:

Ана жүрегі – әлемдегі ең үлкен кешірім мен ең терең мейірім.

Әңгіме 7. Қарапайым сәлем

Қаладағы автобусқа мінген бір жігіт жүргізушіге:

– Ассалаумағалейкум, аға! – деп жылы амандасты.

Жүргізуші таңырқап қарап, күліп жіберді. Өйткені күні бойы жүздеген адам мінгенмен, ешкім сәлем бермеген еді.

Сол бір қарапайым сәлем жүргізушінің көңілін көтеріп, күнін нұрландырып жіберді. Ал жігіт те біреудің жүзін жадыратқанына қуанды.

Өмірлік сабақ:

Кішкентай ілтипат – біреудің бүкіл күнін өзгертуі мүмкін.

Әңгіме 8. Таңғы шапағат

Таңғы төртте бір жас қыз кітап жазып отырды. Терезеден таңның алғашқы шапағы түсе бастағанда ол қаламын қойып, терең тыныстады.

– Қандай әдемі таң! – деді күліп.

Ұйықтап қалған досы оянып:

– Таңды қарсы алғаннан не өзгереді? – деді шаршаңқы үнмен.

Қыз жауап берді:

– Таңды қалай бастасаң, күнің солай жалғасады. Шапағатпен басталған күн – берекелі күн.

Өмірлік сабақ:

Жаңа күн – жаңа мүмкіндік. Оны жарықпен қарсы ал.

Әңгіме 9. Бір ағаштың көлеңкесі

Ауылдың шетінде жалғыз ағаш өсіп тұрды. Жаздың ыстық күнінде балалар соның көлеңкесінде ойнайтын, жолаушылар сол жерге тоқтап тынығатын.

Бір күні ауылға келген біреу ағашты кесіп алмақ болды. Бірақ қарт кісі тоқтатып:

– Бұл ағаш қанша жыл бойы бізге көлеңке берді. Сен оны кессең, біз бір мейірімділіктен айырыламыз, – деді.

Сол сәтте адамдар ағашты қорғап қалды. Ал ол ағаш әлі де талай жанға сая бола берді.

Өмірлік сабақ:

Табиғат – адамға берілген аманат. Оны аялау – өзіңді аялау.

Әңгіме 10. Арманның бағасы

Жас жігіт әнші болуды армандады. Бірақ достары күлді, кейбірі қолдамады. Ол бәрібір тоқтамады – күнде жаттығып, сахнаға шығудың жолын іздеді.

Жылдар өткенде ол арманына жетіп, сахнаға шықты. Қол шапалақтаған жұрттың алдында ол тек бір нәрсені ойлады:

– Еңбексіз арман – қиял ғана. Ал еңбекпен келген арман – шындық.

Өмірлік сабақ:

Арманға жетудің бағасы – табандылық пен еңбек.

Қорытынды

Өмір – үлкен ұстаз. Әр күнімізде бізге сабақ беретін оқиғалар бар. Кішкентай нәрседен үлкен ғибрат таба білу – адамның даналығы.

Бұл жинақтағы он әңгіме – өмірдің әр қырына қаратып жазылған шағын айна. Біреуінен еңбекке деген құрметті, біреуінен достықтың шынайылығын, енді біреуінен уақыттың қадірін сезесің.

Есіңде болсын:

Өмірлік сабақ – алтыннан қымбат қазына.

Автор: Кенжебек Хасен