Қозғалыс және оның қасиеттері. Геометрия, 9 сынып, дидактикалық материал.

Топтық жұмыс

1-топ.

• Центрі А(-2; 1) және радиусы 3 болатын шеңбер сызыңыз.
• Берілген шеңберді А центріне симметриялы етіп салыңыз.
• Қорытынды жасаңыз.

2-топ.

• АВ кесіндісін салыңыз, мұндағы А(-4; 0), В(3; 6).
• Кесінді ортасының координаталарын есептеңіз.
• Кесіндіні оның ортасына қарағанда симметриялы болатындай симметриялы етіп салыңыз.
• Қорытынды жасаңыз.

3-топ.

А(-3;2), В(3;2), С(3;-2) және D(-3;-2) нүктелері берілген.

• Салуды орындамай, АВСD төртбұрышының түрін анықтаңыз.
• АВСD төртбұрышын салыңыз.
• АВСD төртбұрышын координаттар бас нүктесіне қарағанда симметриялы етіп бейнелеңіз. Осы түрлендіруден шыққан фигураны салыңыз.
• Координаттар бас нүктесі АВСD төртбұрышы үшін не болып табылады?
• Қорытынды жасаңыз.

Жеке жұмыс:

№1. Түрлендіру түрін анықтап, теңдеуін жазыңыз:

№2. Түрлендіру түрін анықтап, теңдеуін жазыңыз:

Жұптық жұмыс

Бағалау критерийі:

• берілген фигураға симметриялы фигураны салып, өзгерісін сипаттай алады;
• берілген фигураны координата басына қарағанда 90⁰ және 180⁰ градусқа бұрады;
• сызбаны зерттей отырып, симметрия осінің теңдеуін жаза алады;
• сызбаны талдай отырып, берілген фигураның қанша градусқа бұрылғанын анықтайды.

№1. Берілген фигураға түзуіне қарағанда симметриялы фигура сал.

Дескрипторлар:

1. симметрия осін салады;

2. фигураның төбелерін симметрия осіне қатысты симметриялайды;

3. симметрияланған нүктелерді әріптермен белгілейді;

4. нүктелерді қосып, берілген фигураға симметриялы фигураны салады.

№2. Берілген фигураны координаталар басы бойынша сағат тіліне қарама-қарсы бағытта 90⁰-қа бұрыңыз.

Дескрипторлар:

1. бұру центрін белгілейді;

2. фигураның төбелерін транспортир немесе сызғыштың көмегімен координата басына қатысты берілген бұрышқа симметриялайды;

3. симметрияланған нүктелерді әріптермен белгілейді;

4. нүктелерді қосып, координата басына қатысты белгілі бір бұрышқа симметрияланған фигураны салады.

Өзіндік жұмыс

Геогебрамен жұмыс жасау. Фигураларды түрлендіру

№1. А(4; 0), В(4; -3) және С(2; 1) нүктелері арқылы үшбұрыш салыңыз. Салынған үшбұрышқа у=-2х+3 түзуі бойынша симметриялы үшбұрыш салыңыз.

№2. Параллель көшіру кезінде (1; -2) нүктесі (3; 1) нүктесіне көшеді. Координата басы қандай нүктеге көшеді?

№3. А(-2;3) нүктесінің бейнесінің координатасын табыңыз, егер у = 1 түзуіне қарағанда осьтік симметриялы болса.

№4.

А(-2;5) және В(-3;4) нүктелеріне ордината осіне қатысты симметриялы нүктелердің координаталарын табыңыз

№5. А(-1; 2), В(5;2) және С(4;-2) параллелограмның төбелері. D төбесінің координатасын табыңыз. y=-x түзуіне қатысты симметриялы фигураға түрлендіріңіз