Бөлім: «Туындылар»

Әдетте, балаларға ілдірмек өнерін бала атқа емін-еркін мініп, ат тізгінін ұстап, ат үстінде отырудың қыры мен сырын толық игерген соң үйретеді...

Спорттың бұл түрін қазақ халқы бала аяғын басып емін-еркін жүргеннен бастап үйрете бастайды. Мұнда, жасы, бойы деңгейлес балаларды белдеріне белбеу..

Салыспақ – ертеде ел ішіне кең тараған ұлттық спорт ойында- рының бірі. Бұл ойын ат үсті мен жерде тең қолданылады. Талап-керлерге қамшы, сойыл..

Aлыспақ – ат үстіндегі жəне жаяу балаларға бірдей үйретіле- тін өнер. Бұл өнерде тəжірибелі кісілер балаларға қарсыласымен алысудың алуан түрін..

« Т артыспақ» өнерінде ат үсті қимылы – негізгі, жаяу қимы- лы қосымша қолданылады. Бұл ойынды балалар алғаш тай-құнанға мінгенде бастайды...

« Жүзуді білмеген суда жанынан айырылады, бағуды білмеген далада малынан айырылады» деп тұжырымдаған қазақ халқы, суға жүзіп шынығуды, сондай-ақ..

« Қ арғығанды білмеген – тірі ғаріп» деп қазақ халқы «қарғу, секіру, аттаудың» үлкен өнер екендігін ұрпақтарына ұғындырып,«қарғымақты» түрлі кедергі..

Өрмелемек – балаларда түрлі қауіп-қатерден құтылу, жыртқыш аң-құстардың шабуылы мен тасқын, көшкін сияқты кездейсоқ апат- тардан құтылудың жолдарының..

Дене тəрбиенің бұл түрінде балалардың аяғы шығып емін-еркін жүретін болғаннан бастап жаяу жарыстырып, жүгіртіп, жерде əбден шынықтырған соң..

Қазақ халқы: «шыныққан – шымыр болады, тəрбиесіз – қыңыр болады» деп, дене шынықтыру мен дене тəрбиенің адам денесі мен денсаулығына төтенше пайдалы..

« С ырға той» – ұл балалары қайта-қайта шетінеп тұрмай жүріп көрген ұлының құлағына ырымдап сырға тағып, сол ұлы аман-есен ел қатарына қосылғанда..

Әдетте ер балаларды 5–7 жас аралығында сүндеттейді. Сүндет той аяқталып, ел аяғы саябырлаған соң, баланың ата-анасы баласынсүндеттету қамына..

Сүндет той, əдетте ер балаларға 5 не 7 жас аралығында жасалады. Онда, сүндет тойын жасайтын баланы арнаулы бір атқа мінгізіп,үстіне оқалы шапан..

Бұл – тəрбие қазақ тəлімгерлігіндегі мазмұны терең, иландырар- лық қуаты күшті тəрбиелердің бірі əрі бірегейі. Себебі, қазақ халқы баланың айтқанды..

Баланы тұңғыш атқа мінгізу – қазақ тəлім-тəрбиесіндегі мəн-ма- ғынасы терең, тəрбиелік қуаты күшті салттарының бірі.Баланы атқа мінгізуден бұрын əр..

Баланы табу – қиын, жақсылыққа бастау – одан да қиын деп біл- ген қазақ халқы балаларды есейгенде Отанының, халқының азаматыетіп тəрбиелеуде алуан..

Балалы-шағалы, өбере-шөберелі болып, артына жақсы ұрпақ қал- дыруды адамдық парыз, азаматтық міндет деп білген халқымыз, көп перзентті болуды ерекше..

Ұл бала алғаш рет əкесіне, қыз бала шешесіне ілесіп, түрлі жұ- мыстарына қолғабыс тигізіп жүргенін бірінші рет көргенде туыс-ту- ған, дос-жаран..

Ертеде ата-аналарынан жастай айырылып жетім қалған, жан- ашыр туыс-туғаны жоқ балалардың желкесіне бір шоқ шаш қоятын салт болған. Бұлай істеу «осы..

Зарығып жүріп көрген немесе бір топ ұлдың ішіндегі жалғыз қыз болса, оның екі шекесіне екі шоқ шаш қойып, оны өріп, түрлі моншақ- маржан тағып..

Ертеде перзент көрмей зарығып жүріп, ұлды болса, оның төбесі- не бір шоқ шаш қойып, оған маржан-моншақ араластырып өріп қоя- тын салт болған. Бұдан..

Қазақ халқының балалардың тілін жетілдіруі, тіл ұстартуы – баға жетпес үлкен ғылым.Ұрпақ тəрбиесіне баса мəн беретін ата-бабаларымыз балаларға ыр..

Өлең-жыр – өмір көркі», «ақын болу – өз еркің, азамат болу – борышың», «жақсы ақын болу үшін – ең алдымен жақсы адам болу шарт», «жанашырлығы жоқты –..

Бала айтқанды толық ұға бастағанда ата-анасы мен əжелері əңгі- ме, ертегілер айтып беріп, олардың сөйлеу, əңгіме айту қабілетін же- тілдіруге..

Қазақ халқы күй – көңіл көзін ашатын, жан дүниені уайым-қай- ғыдан арылтатын, адамдарды ізгілікке жетелейтін рухани азық деп қарап, ұрпақтарына..