Бөлім: «Ертегілер»
Ертегі – фольклордың негізгі жанрларының бірі. Ертегі жанры – халық прозасының дамыған, көркемделген түрі, яғни фольклорлық көркем проза.
Аю мен қасқырлар
Аюдың жайлай төсіндегі көгалда құнжыңдап жүргенін көрген бөлтірік енесінен:– Ана аюлар не істеп жүр? – деп сұрайды. Енесі оған:– Ол қыста жейтін..
© Жәди Шәкенұлы
Баланың тапқырлығы
Ерте, ерте, ертеде қазақ даласын шегіртке жайлапты.Егістіктер тақырға айналып, ағаштар жапырағынан айырылып, жалаңаш қалыпты. Киіз үйлерге қонған..
© Жәди Шәкенұлы
Ақ бота
Ақ бота алғаш туғанда әдемі еді. Ақ шудасы желкілдеп өркештері шошаңдап ойнақ салатын. Енесін емірене еміп, уызға тойып тайраң қағатын.Жаз бойы..
© Жәди Шәкенұлы
Піл мен тышқан
Ерте, ерте ертеде піл мен тышқан дос екен. Күндердің бірінде екеуі бірлікте егін салып, астық жинапты. Қамбадағы астықты пілдің иеленіп алуынан..
© Жәди Шәкенұлы
Қапшағай қалай пайда болған
Ерте, ерте, ертеде Қапшағай деген еңбекқор жігіт болыпты. Сол жылдардың бірінде ерекше қуаңшылық болып, бүкіл даланы шөл жайлапты.Мұны көрген..
© Жәди Шәкенұлы
Төрт ошақтың ерегесі
Ағайынды төрт ошақ бір үйдің балалары болатын. Оның ең үлкені көмір ошақ, екіншісі керосин ошақ, үшіншісі электр ошағы, төртіншісі газ ошағы...
© Жәди Шәкенұлы
Мақтаншақ машина
Жол бойында құйғытқан көк машина әнге басып барады: Қара жолды таптаймын,Ешкімге қол артпаймын, Зырылдаймын тынбастан, Бекер қарап жатпаймын...
© Жәди Шәкенұлы
Шегірткенің шеберлігі
Бір шегіртке торғайдан қашып жүріп шыныдағы сүтке түсіп кетіпті. Оны көрген торғай:– Ей, бейшара, бидайдың баратын жері диірмен, қайда қашып..
© Жәди Шәкенұлы
Пілдің бұзауы
Піл үнемі бұзауына әдепті болу, басқаларды силап жүру жөнінде тәлім береді екен. Пілдің бұзауы да шешесінің сөзін мүләйімдікпен тыңдап, айтқанын..
© Жәди Шәкенұлы
Бала мысықтың кешулері
Дән теріп жүрген тышқан, кенет шөптің арасынан екі мұрты едірейген, құлағы тікірейген тарғыл бала мысықтың өзіне төніп келе жатқанын көрді. Көрді..
© Жәди Шәкенұлы
Торғайдың балапаны
Суық торғай кілеттің дөдегесінен бір қуыс тауып, оған мамық жүн тектес ұсақ жұмсақ нәрселер әкеліп ұя салды. Онан соң кішкентай балапандарының..
© Жәди Шәкенұлы
Бұғының бұзауы
Бұғының бұзауы енесінен алыстап жайылып жүріп бұрын көрмеген екі дәу аңды көріпті. Қайтып келіп шешесіне:– Орманның арасынан екі дәу көрдім, бірі..
© Жәди Шәкенұлы
Жылан мен шөжелер
Бір топ шөженің алаңсыз жайылып жүргенін көрген жалпақ басы шұбар жылан оның бірін қылғуды ойлады. Ол осы ойын жүзеге асыру үшін кенеттен шабуылға..
© Жәди Шәкенұлы
Төрт түліктің төрелігі
Күндердің бірінде төрт түліктің арасында “ мінез-құлық бағалауы болады екен ” деген сөз тарапты. Мұны естіген барлығы да өз жақсылықтарын ауыз..
© Жәди Шәкенұлы
Әділетшіл бақа
Бақа кезінде өте әділетшіл болыпты. Ол әрі сол шақта аңдардың тобында екен де, әдемі қызыл қоңыр жүні, ебедейлі төрт аяғы бар екен.Күндердің бірінде..
© Жәди Шәкенұлы
Әтеш пен бұлбұл
Ерте, ерте, ертеде әтеш пен бұлбұл араларынан қыл өтпейтін тату дос болыпты. Ол кезде екеуінің дене-тұрқы да ұқсас екен. Күндердің күнінде тау..
© Жәди Шәкенұлы
Торғайлардың дауы
Үйдің жанындағы бәйтерекке қонған торғайлар бір-біріне есе бермей әңгіме дүкен құрады.– Осы біздер неткен шешенбіз, – дейді біреу.– Бізге Алла..
© Жәди Шәкенұлы
Тентек қошақан
Қошақан аса тентек болды. Ол лақтармен бірге тастан тасқа секіріп, жар басында ойнақ салатын еді. Енесі оған:– Айналайын қозым-ау, тентек болма, ..
© Жәди Шәкенұлы
Бұзау мен құлын
Бұзаудың арқасы қатты қышып, оны енесіне айтады. Енесі бұзаудың арқасын тілімен жалап, оған көмектеседі. Мұны көрген құлын енесіне шапқылап келіп:–..
© Жәди Шәкенұлы
Құстардың бағалауы
Ерте, ерте, ертеде құс патшасы құстардың тәртібін, берекесін, тазалығын тексеру жарысын оздырады.Жарысқа мың бұралған тоты құс, аппақ болып..
© Жәди Шәкенұлы
Құмырысқалардың еңбегі
Өмірге жаңадан келіп, аяғын енді-енді басқан кішкентай құмырысқа өзінен әлдле қайда үлкен шырпыны көтермекші болады. Бірақ, қанша тырбынса да..
© Жәди Шәкенұлы
Ақылды қарлығаш
Үйдің дөдегесіне балшықтан ұя жасап жатқан қарлығашқа суық торғай:– Сонша әуреленіп балшық тасығанша біз сияқты қораның қуысына неге..
© Жәди Шәкенұлы
Еріншек мысық
Бұрынғы заманда бір еріншек мысық болыпты. Ол күн бойы ұйықтап, ұйқысы әбден қанғанда далаға шығады екен. Бір күні оны есік алдында жолдықтырған..
© Жәди Шәкенұлы
Бал арасы мен қара қоңыз
Ұшып бара жатқан бал арасы малдың жас тезегін домалатып бара жатқан бір топ қара қоңыздың:“Дайын тамақ табамыз,Үйімізге барамыз” – деген әнін естіп..
© Жәди Шәкенұлы
Қара нар мен ақ ешкі
Ерте, ерте, ертеде қара нар мен ақ ешкі дос болыпты.Қара нар болса қашанда жүктің ауырын таңдап көтеріп, ешкі досына көмектесуден жалықпайды екен...
© Жәди Шәкенұлы