Бөлім: «Әңгімелер»
Әңгіме, әдебиетте — оқиғаны қара сөзбен баяндайтын шағын көркем шығарма жанры.
Әңгіменің жанрлық ерекшеліктері оқиғаны баяндау тәсілі, композициялық, сюжеттік құрылысы, көркемдік жүйесі арқылы айқындалады. Әңгіменің көлемі шағын, кейіпкерлер саны аз, сюжет ұйытқысын құрайтын оқиғаның басталуы, шарықтау шегі мен шешімі болады. Онда адам, оның өмірі мен тағдыры, аса маңызды деген оқиға жинақы беріледі. Мұнда бір айтылған жайларға қайта оралуға, тәптіштеп баяндауға, ұзақ суреттеуге орын жоқ. Әңгіме жанры аз сурет арқылы көп жайды аңғарта білетін айрықша көркемдік шеберлікті талап етеді.
Еңбек бірлігі
Мысықбектің Күләйі мен қара сиырының телі бірдей. Күләй он бала тапқанда, қара сиыр он бұзаулады. Бірақ, бірінің баласы, бірінің бұзауы құтаймады...
© Ғабиден Мұстафин
Ақиқат пен аңыз
БІРІНШІ ДИАЛОГ
I
Алматы жазда да, күзде де әсем ғой, шіркін! Сентябрьдың аяқ кезі болса да, астана ыстық, шуақ, жылы нұрға бөгіп тұр. Бірақ ауа..
© Әзілхан Нұршайықов
I
Алматы жазда да, күзде де әсем ғой, шіркін! Сентябрьдың аяқ кезі болса да, астана ыстық, шуақ, жылы нұрға бөгіп тұр. Бірақ ауа..
«Махаббат, қызық мол жылдар» кітабы қалай жазылды?
(Оқырмандарға жауап)
Менің «Махаббат, қызық мол жылдар» атты кітабым 1970 жылы жарық көрді. Содан бері биыл үшінші жылға аяқ басты. Бірақ бұған..
© Әзілхан Нұршайықов
Менің «Махаббат, қызық мол жылдар» атты кітабым 1970 жылы жарық көрді. Содан бері биыл үшінші жылға аяқ басты. Бірақ бұған..
Шегірге
«Ақжолдың» бір нөмірінде «Шегір» деп қол қойған жолдас мені қазақтың бояма қамқоры, қазақтың бір қызын, бір қатынын әуре қылдың, сорлаттың деп..
© Сәкен Сейфуллин
Қыр балалары
Байлаған биенің бас сауымын сауып алған кезде, "Тайжүзген" құдығының басындағы төрт ауылдың атқа мінер кәрі, жас, қатын-қыздарының аттары ерттеліп..
© Сәкен Сейфуллин
Жұбату
Мамыр айы.
Таң алды...
Ауыл Нұра бойында. Аспанды түнерген қара бұлт қаптап, қара түнді өте-мөте меңіреу қылып тұр. Көшіп шаршап келіп, жаппалап..
© Сәкен Сейфуллин
Таң алды...
Ауыл Нұра бойында. Аспанды түнерген қара бұлт қаптап, қара түнді өте-мөте меңіреу қылып тұр. Көшіп шаршап келіп, жаппалап..
Өмірге құштар өр тұлға
...Баубек, шын мағынасында әлі толысып та үлгермеген балауса Баубек. Құрбылары оны «қыз жігіт» деп әзілдейтін-ді. Бірақ та Баубек бойында..
© Әбу Сәрсенбаев
Капитан ұлы
Теңізшілер өмірінен повесть
1
Күзгі Каспий түссіз бір бозымық жамылып, меңіреулене қалған. Бет құбылысын да, жүрек тынысын да аңғартпауға..
© Әбу Сәрсенбаев
1
Күзгі Каспий түссіз бір бозымық жамылып, меңіреулене қалған. Бет құбылысын да, жүрек тынысын да аңғартпауға..
Құс қуған бала
Сәтжанның ителгісі үйрек алғаннан бері, өзіне де бұрынғысынан өзгеше тәрізді. Ерекше тұлғалы қыран бейнесіне ұқсағандай. Тұғырда отырса, құм қайрақ..
© Сапарғали Бегалин
Түркия-Кеңес достығы
(Уәли Нұралдин бектің мақалаларына орай)
Ыстамбұлда шығатын «Хабар» атты газетінің (14 және 15 і желтоқсанда шыққан) екі санында Уәли..
© Мұстафа Шоқай
Ыстамбұлда шығатын «Хабар» атты газетінің (14 және 15 і желтоқсанда шыққан) екі санында Уәли..
Лұқман Хакім
(фантастикалық әңгіме)
I. ЖҰМБАҚ ХАТ
Менің бұл жолға сапар шегуіме себепкер болған түсініксіз бір хат еді. Көк, сарғыш, ақшыл конвертті хаттардың..
© Талап Сұлтанбеков
I. ЖҰМБАҚ ХАТ
Менің бұл жолға сапар шегуіме себепкер болған түсініксіз бір хат еді. Көк, сарғыш, ақшыл конвертті хаттардың..
Сасырдың сүті
(фантастикалық әңгіме)
Бұл менің бала кезімде болған оқиға. Анда-санда есіме түссе болды, көңіліме бір ыстық сезім үйіріліп, көз алдыма өмір бойы..
© Талап Сұлтанбеков
Бұл менің бала кезімде болған оқиға. Анда-санда есіме түссе болды, көңіліме бір ыстық сезім үйіріліп, көз алдыма өмір бойы..
ҚАРА МУЗЫКА
(ғылыми-фантастикалық әңгіме)
Көшеде мылтық атылды. Тағы атылды. Бір кезде үлкен сары үйдің қалқасынан жан ұшыра жүгіріп әлдеқандай адам шыға келді...
© Талап Сұлтанбеков
Көшеде мылтық атылды. Тағы атылды. Бір кезде үлкен сары үйдің қалқасынан жан ұшыра жүгіріп әлдеқандай адам шыға келді...
Жүрек тулайды
...Профессор Садықов лабораторияға қабағы түксие кірді. Бұрын жұртпен жайдары сәлемдесетін ол бүгін тек басын изеп, үстіндегі болонья плащын..
© Талап Сұлтанбеков
Ғажайып планета
(фантастикалық әңгіме)
— Биолог Туранов, сіз өз пікіріңізді кесіп айтсаңызшы, қараптан қарап отырып дағдарып қалдық қой. Осылай отыра береміз..
© Талап Сұлтанбеков
— Биолог Туранов, сіз өз пікіріңізді кесіп айтсаңызшы, қараптан қарап отырып дағдарып қалдық қой. Осылай отыра береміз..
ТЖ-лар немесе жағымпаздықтың ұжымдық өрісі
Жер жер боп жаралғалы жағымпаздық та Адам а та — Хауа ана ұрпағының, яғни оның ішкі есебінің жасырын құралы ретінде ғұмыр кешіп келді. Өткен..
© Мұхтар Шаханов
Наурыздың оралуы немесе үш анықтамаға байланған өлең
1988-жыл мен үшін рухани жеңіс жьлы. Республикамыздың жаңа басшысы Г.В.Колбинмен және бір топ өз ұлтымыздың нигилистерімен өткен мылтықсыз шайқаста..
© Мұхтар Шаханов
СӘБЕҢ ЖАРЫҚТЫҚ
─ Сәбең (Сәбит Мұқанов) жарықтық мені жақсы түсінетін. Не айтсам да, көтеруші еді. Бірде көңіліне тиіп қалғаным. Сасып, сұп-сұр болған кезде бетінің..
© Бауыржан Момышұлы
Шеше мен бала
Шешесі қыз баласынан сұрады:
—Берген ақшамды қайда қойдың?
Бала:
—Біреуге бердім.
Шешесі:
— Кімге?
Бала:
—Бір тентек..
© Ыбырай Алтынсарин
—Берген ақшамды қайда қойдың?
Бала:
—Біреуге бердім.
Шешесі:
— Кімге?
Бала:
—Бір тентек..
Үш ұры
Бip сарт қалаға бір есек, бір ешкі сатуға алып келеді. Ешкінің мойнында қоңырауы бар екен. Мұны үш ұры көріп, біреуі айтты:
— Мен осы сарттың..
© Ыбырай Алтынсарин
— Мен осы сарттың..
Үнді
Үнді жұртының бір адамы бір жақтан үйіне қайтып келсе, үйдің қасындағы ағаштың басына кептіруге іліп қойған еті жоқ. Ағаштың айналасын әбден жүріп..
© Ыбырай Алтынсарин
Тышқанның өсиеті
Тышқан баласына оңашада үйретіпті: Адам деген мықты жауымыз бар, ағаштан қақпан құрып, үстіне ғана май байлап қояды, соны жеймін деп барсаң, қақпан..
© Ыбырай Алтынсарин
Тәкаппарлық
Вениямин Франклин деген даңқты білім иесі, Америка жұртының кісісі, он сегіздегі жас күнінде, Медера деген қаланың бір қарт адамына қонақ болып..
© Ыбырай Алтынсарин
Талаптың пайдасы
Петр Великий деген осы күнгі ақ патшамыздың бабасы бір күні шіркеуде тұрғанда көп адамның артқы жағында үңіліп патшаға қарап, бөркімен қалқалап қана..
© Ыбырай Алтынсарин
Тазша бала
Ертеде бір шал мен кемпір болыпты. Олардың үш баласы, бес ешкісі бар екен. Бір күні үлкен баласы басқа жерден пайда кәсіп қылуға талап етіп, өзіне..
© Ыбырай Алтынсарин