Шығармалар ✍️

Бүгінде смартфон мен интернет игілік қана емес, сонымен бірге психологиялық қысым

көрсетудің құралына айналды. Виртуалды әлемдегі бейпіл сөздер мен негізсіз

айыптаулар адам өміріне қалай әсер етеді? Бұл мәселемен қалай күресуге болады?

Пернетақта «батырлары» қайдан шықты?

Қазір кез келген әлеуметтік желінің пікір қалдыру бөлімін ашсаңыз, біреуді сынап,

балағаттап немесе мазақ етіп жатқандарды көресіз. Психологтардың айтуынша, адам

бетпе-бет айта алмайтын ауыр сөздерін экран артында отырып оңай жазады.Яғни

интернеттегі жасырындылық адамның ішкі тежегіштерін босатып жібереді.

Статистика не дейді?

ЮНИСЕФ-тің соңғы деректеріне сүйенсек, әлемдегі әрбір үшінші жасөспірім

кибербуллингке (интернеттегі қорқыту) ұшырайды. Қазақстанда да бұл көрсеткіш жыл

санап артып келеді. Оның салдары — оқшаулану, оқу үлгерімінің төмендеуі және ең

қорқыныштысы — суицидтік ойлардың пайда болуы.

Тек балалар ғана емес...

Көпшілік кибербуллингті тек мектеп оқушыларының арасындағы мәселе деп түсінеді.

Алайда, қоғам белсенділері, журналистер, тіпті қарапайым кәсіп иелері де желідегі

«хейт» (жек көрушілік) толқынына жиі тап болады. Бір қызығы, заң бойынша

интернеттегі қорлау мен жала жабу үшін әкімшілік және қылмыстық жауапкершілік

қарастырылған. Бірақ біздің қоғамда «бұл жай ғана пікір ғой» деген салғырттық басым.

Шешім бар ма?

Мәселені тек тыйым салумен шешу мүмкін емес. Мұнда ең бастысы — цифрлық

гигиена.

1. Отбасылық тәрбие: Балаға интернеттегі әдептілік пен нақты өмірдегі этиканың еш

айырмашылығы жоқ екенін түсіндіру қажет.

2. Медиасауаттылық: Кез келген ақпаратты сүзгіден өткізуді және арандатушылыққа

ермеуді үйрену.

3. Заң үстемдігі: Желідегі қысым үшін жауапкершілік бар екенін әрбір қолданушы сезінуі

тиіс.

Түйін

Сөз — қару. Ол адамды емдей де, өлтіре де алады. Экран артында отырып пікір

жазбас бұрын, ол сөздің арғы жағында тірі адам, оның сезімі мен тағдыры тұрғанын

ұмытпағанымыз абзал. Виртуалды әлемде де мәдениетті сақтау — заман талабы.

Автор:Мархаба Абдылахат