Шығармалар ✍️

«Адам күніне 60 мың ой ойлайды» деген тіркесті әлеуметтік желіден де, мотивациялық кітаптардан да жиі кездестіреміз. Бір қарағанда, бұл сан таңғаларлық әрі сенуге қиын. Шынымен біз күн сайын сонша ой ойлаймыз ба, әлде бұл жай ғана әдемі айтылған миф пе?

Алдымен айта кету керек: 60 мың ой туралы нақты ғылыми дәлелденген тұрақты сан жоқ. Бұл көрсеткіш көбіне психологияға қатысты танымал әдебиеттерде айтылып кеткен болжам ретінде таралған. Яғни, нақты «күніне дәл 60 000 ой» деп бекітілген ғылыми формула жоқ. Дегенмен, бұл мүлде негізсіз дегенді білдірмейді.

Кейбір нейробиологиялық зерттеулерде адамның миы өте белсенді жұмыс істейтіні айтылады. Канадалық ғалымдар жүргізген зерттеулерде (2020 жылдары жарияланған) адам миында тәулігіне шамамен 6–7 мың «ой эпизоды» тіркелуі мүмкін екені көрсетілген. Бұл — нақты бір саннан гөрі, ойдың үнемі қозғалыста, үздіксіз ағыста болатынын дәлелдейді. Яғни, біздің санамыз бір сәтке де тоқтамайды.

Ең қызығы — мамандардың айтуынша, ойлардың басым бөлігі қайталанатын болады. Психология саласындағы зерттеулерге сүйенсек, адамдардың ойларының шамамен 70–80%-ы бір күннен екінші күнге ұқсас болып келеді. Демек, біз тек көп ойлап қана қоймаймыз, көбіне бір нәрсені қайта-қайта ойлаймыз. Бұл әсіресе мазасыздық пен күйзеліс кезінде айқын байқалады.

Ойдың көп болуы — жаман нәрсе емес. Керісінше, бұл миымыздың тірі, белсенді екенін көрсетеді. Алайда ой сапасы маңыздырақ. Егер ойларымыз үнемі қорқыныш, өкініш немесе өз-өзімізді кінәлау төңірегінде айналса, бұл психологиялық шаршауға әкелуі мүмкін. Ал егер саналы түрде позитивті, пайдалы бағытқа бұра алсақ, ой — біздің ең үлкен күшімізге айналады.

Менің ойымша, «60 мың ой» деген сан нақты өлшемнен гөрі, адам санасының шексіздігін бейнелейтін символ сияқты. Біз кейде бір күнде қанша ойлағанымызды байқамаймыз да. Бірақ дәл сол ойлар біздің көңіл-күйімізді, шешімімізді, тіпті болашағымызды қалыптастырады.

Сондықтан мәселе ойдың санында емес, мазмұнында. Бәлкім, ертеңнен бастап өзімізге бір сұрақ қойып көрерміз: «Бүгін мен қандай ойларға орын беріп жүрмін?»

Өйткені біздің өміріміз — ойларымыздың айнасы