Эсселер ✍️

Сабақтан тыс іс-шаралар: пайда не ысырап?

Соңғы жылдары мектептерде сабақтан тыс іс-шаралар саны айтарлықтай өсті.

Олимпиадалар, қоғамдық жобалар, спорттық жарыстар - мұның бəрі оқушылардың

дамуына ықпал етеді деп есептеледі. Бірақ Білім министрлігінің 2023 жылғы зерттеуіне

сəйкес, оқушылардың 40%-ы бұл іс-шаралардың оқу жүктемесін арттыратынын

айтады. Бұл шын мəнінде пайдалы əрекет пе, əлде оқушылар үшін қосымша стресс

пен уақыт ысырабы ғана?

Ұлттық білім агенттігінің деректері STEM олимпиадаларына қатысқан оқушылардың

ЕНТ балдары орта есеппен 15%-ға жоғары екенін көрсетсе, психолог Гүлназ Шакирова

театр үйірмесіне қатысқан балалардың сыни ойлау қабілетінің 30%-ға жақсырайтынын

атап өтеді. Дегенмен, НҚСЗ есебі 10-сынып оқушыларының 60%-ы аптасына 12

сағаттан астам уақытты осындай іс-шараларға жұмсап, ұйқысыздыққа шалдығатынын

көрсетеді.

Мəселенің түбіне үңілсек, бірінші себеп - мектептердің рейтингі үшін іс-шаралар санын

көбейтуге ұмтылуы. Екіншіден, ата-аналардың "балам барлығын жасауы керек" деген

қатал талабы оқушыларға қосымша қысым түсіреді.

Шет ел тəжірибесін қарастырайық. Финляндияда сабақтан тыс активтіліктер мүлдем

басқаша ұйымдастырылған - оқушылар аптасына 3 сағаттан аспайтын уақытты ғана

осыған арнайды. Ал Сингапурда үйірмелердің 80%-ы тіпті оқу бағдарламасымен

үйлесімді жүргізіледі.

Осының негізінде мен келесі қорытынды жасадым: сабақтан тыс іс-шаралар пайдалы, бірақ оларды ұйымдастыруда үш маңызды принципті сақтау керек.

Біріншіден, əр оқушының мүмкіндігіне қарай жүктемені жекелендіру. Екіншіден, "сан

емес, сапа" деген қағиданы ұстану. Үшіншіден, міндетті сабақтардың сапасына əсер

етпейтіндей уақытты ұтымды бөлу.

Сонымен, біз сіздерге бір сұрақ қояр едік: "Сіздің балаңыз қандай сабақтан тыс іс-

шараларға қатысады? Олар уақыттың ысырабы ма, əлде болашаққа салынған ақылды

инвестиция ма?"

 11 сынып оқушысы Аманова Қазына