Газдар қатысында жүретін химиялық реакциялардың жылдамдығына қысымның әсері. Химия, 9 сынып, сабақ жоспары.

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: 9.3С

Мектеп: НЗМ

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 9

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Газдар қатысында жүретін химиялық реакциялардың жылдамдығына қысымның әсері

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

• Газдар қатысында жүретін реакция жылдамдығына қысымның әсерін байқау;
• реакция жылдамдығына әртүрлі факторлардың әсерін болжау.

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар біледі:реакция жылдамдығының маңызын біледі;

Көпшілік оқушылар біледі:реакция жылдамдығына әсер ететін факторларды ажырата алады;

Кейбір оқушылар біледі: реакция жылдамдығына байланысты есептерді өз беттерімен шығара алады

Жетістік критерийлері

Химиялық реакциялар не екенін біледі.

Оған әсер ететін факторларды біледі

Тілдік мақсаттар

Оқушылар орындай алады:

• Реакция жылдамдығына әсер ететін факторларды түсіндіре алады.

Пәнге тән лексика мен терминология:

Диалог пен жазу үшін пайдалы сөздер мен тіркестер:

Концентрацияны артырса............

Температураны төмендетсе............

Катализатор әсері...............

Құндылықтарды дарыту

• өмір бойы білім алу
• ынтымақтастық

Пәнаралық байланыстар

Физика, биология

АКТ қолдану дағдылары

оқушы мен мұғалімнің интернет ресурстарын пайдалану

Бастапқы білім

Бөлшектер (6.4B)

Химиялық реакция жылдамдығы (1) (8.2C)

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Сабақтың басы

Оқушылармен амандасу.

Үй тапсырмасын тексеру:

• Гомогенді және гетерогенді катализдік реакцияларға бірнеше мысалдар келтіріңіздер.
• Гомогенді катализді реакцияның жылдамдығын сипаттайтын математикалық өрнектің тұжырымдамасы?
• Гетерогенді катализдік реакцияның жылдамдығын сипаттайтын математикалық өрнектің тұжырымдамасы?
• Гетерогенді жүйеде әрекеттесу қалай іске асады?

Сабақтың мақсаты мен тақырыбын «Ой шақыру» арқылы анықтау...

Реакция жылдамдығы экономикалық тұрғыдан қарағанда маңызды. Шығымды арттыру үшін келесі процестердің қайсысы ұтымды болады деп есептейсіз?

Оқушылармен сабақтың тақырыбын талқылап, сабақ тақырыбымен оқу мақсатын таныстыру.

Жаңа сабақты меңгеру үшін оқушыларға проблемалық сұрақ қою

Қысым реакция жылдамдығына қалай әсер етуі мүмкін.

Жекелеген оқушылардың пікірлері тыңдалып, бөлшектер тұрғысынан түсіндіруілері сұралады. Ол үшін сынып оқушылары ыдыстағы молекула деп сезініп температура төмендеп не жоғаралағанда молекула қозғалысын түсіндіреді.

Сабақтың ортасы

Химиялық кинетика, химиялық реакциялар кинетикасы —химиялық процестердің жылдамдығын және жүру заңдылықтарын қарастыратын бір саласы.

• Реакциялық қоспаға қысымның әсері қандай? (бірнеше жауап болуы мүмкін)
• активтендіру энергиясын жоғарылатады
  • активтендіру энергиясын төмендетеді
  • химиялық тепе-теңдікке әсер етпейді
  • тек тура реакцияның жылдамдығын арттырады
  • кері және тура реакцияның да жылдамдығын арттырады
  • реакция жылдамдығына әсер етпейді

«Химиялық реакция жылдамдығы» қалай жүреді?

Барлық реакциялар түрлі жылдамдықта жүреді. Кейбір реакциялар жылдам, кейбірі баяу жүреді.

Химиялық реакциялардың жылдамдығын оқытатын бөлім- химиялық кинетика деп аталады.

Химиялық реакцияның жылдамдығы дегеніміз уақыт бірлігінде әрекеттесетін заттардың немесе реакция өнімдерінің біреуінің концентрацияларының өзгеруі

Концентрация

Әрекеттесуші заттар табиғаты

Концентрация

Температура

Қысым

Қатты және сұйық заттардың арасындағы реакциялар қатты заттың бетінде жүретіндіктен реакция жылдамдығы баяу жүреді . Сондықтан реакция жылдамдығын арттыру үшін қатты заттарды ұсатып ұнтақ түрінде қолданылады.

Екі сұйық заттардың арасындағы реакциялардың жылдамдығы жоғары болады. Оларға иондық реакциялар жатады.

Газдардың арасындағы реакциялар жылдамдығы баяу жүреді

Реакцияның жылдамдығына концентрацияның әсері

Видеоға қатысты сұрақтар:

видео№1

• Қысым қандай фазаға әсер етеді?
• Қысымды арттырғанда қоспаның көлемі қалай өзгереді?
• Осы кезде реагенттердің көлемі қалай өзгереді?

видео№2

• Реакция жылдамдығының тиімді жүруі неге байланысты?
• Молекула соқтығысуы неге тіуелді?
• Концентрация мен реакция жылдамдығы арасындағы байланыс қандай?

Реакция жылдамдығы әрекеттесуші А, В, заттарының концентрациясына тәуелді m А+  n В = А В ᴜ=k СА СВ

кинетикалық теңдеуі.

k- жылдамдық константасы. ᴜ=k Химиялық кинетиканың негізгі заңы әсер етуші массалар заңы деп аталады..

Әрекеттесуші және түзілетін заттардың агрегаттық күйіне байланысты химиялық реакциялар екіге бөлінеді

1.Әрекеттесуші және түзілетін заттар бірдей агрегаттық күйде болатын химиялық реакцияларды гомогендік деп атайды

Мысалы:

NO (г) + О2 (г) = NО2 (г)

2.Әрекеттесуші және түзілетін заттар әртүрлі агрегаттық күйде болатын химиялық реакцияларды гетерогендік деп атайды

Мысалы:

С (қ) + О2 (г) = СО2 (г)

V=k *С_А* С_В 

Топқа бөлу: каналдарға қосылады.

1-топ: A+B = 2C реакция теңдеуінде А затының бастапқы концентрациясы 2,20 моль/л, ал 10 сек өткеннен кейін 2,15 моль/л болса, реакцияның орташа жылдамдығы неге тең? (0,005)

2-топ: Егер A_(г) + B_(г) = C_(г) реакциясының жылдамдығы 64 есе артса, қысым неше есе артқан?

(8 есе артады)

3-топ: Егер жүйедегі қысым екі есе кемісе, төмендегі химиялық реакцияның жылдамдығы қалай өзгереді?

N_2(г) + O_2(г) = 2 NO_(г)

(4 есе кемидi)

Дискриптор:

• Реакция теңдеуін теңестіреді;
• Реакцияға жылдамдығына қысымның әсерін есептейді;
• Сыныпта талдау арқылы өз жауаптарын дәлелдейді.

Өзара бағалау жүреді.

Сабақтың соңы

Сабақ соңында оқушылар рефлексия жүргізеді:

- нені білдім, нені үйрендім

- нені толық түсінбедім

- немен жұмысты жалғастыру қажет

Оқушылар өздерінің жұмысы мен сыныптастарының жұмысын белгілі бір критерийлер бойынша бағалай алады

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Бұл бөлімде оқушылардың сабақ барысында үйренгенін бағалау үшін қолданатын әдіс-тәсілдеріңізді жазасыз

Денсаулық сақтау технологиялары.

Сергіту сәттері мен белсенді іс-әрекет түрлері.

Осы сабақта қолданылатын Қауіпсіздік техникасы ережелерінің тармақтары

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1: Оқушылардың өзіндік жұмысы

2: Тапсырма бойынша дифференцияция

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1: Қашықтықтан оқу болған соң, топқа дұрыс бөліп, оқушылардың жұмыс жасағандығын қадағалау

2: Физика пәнімен байланыстық

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?