Бағаналы жасушалардың түрлері: эмбрионалды және соматикалық. Биология, 11 сынып, сабақ жоспары.

САБАҚ: 11.2С Өсу және даму

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сыныбы:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар:

Сабақ тақырыбы

Бағаналы жасушалардың түрлері: эмбрионалды және соматикалық.

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

Оқушылар орындай алады:

11.2.3.1 бағаналы жасушалардың мамандану үдерісін және олардың практикалық қолданылуын түсіндіру

 Сабақ мақсаты

Оқушылар:

• Бағаналы жасушалардың түрлерімен (тоти-, плюро-, мультипатентті) танысу;
• эмбрионалды және соматикалық бағаналы жасушалардың айрмашылығымен танысу.

Бағалау критерийлері

Оқушылар орындай алады:

• Жасушаның түзілген орнын көрсетеді;
• Жасушаның қандай типке жататындығын дұрыс анықтайды (эмбрионалды; ұрықтық, туылғаннан кейінгі тб.)
• Бағаналы жасушаның қасиетін түсіндіреді.

 Тілдік мақсат

Пәндік лексика мен терминология: бағаналы жасушалар, мамандану, жіктеу; тотипотент, плюрипотент, мультипотент, ұрықтық,жасушалық сызық, транскрипциялық факторлар, сегментация, индукция, миграция және жасушаның дифференциациясы, апоптоз,

белсенді, бақылаусыз өсуі,

потенциал, этика, ұрпақ, қолдану

Диалог құруға / жазылымға қажетті сөздер топтамасы

Тотипотентті бағаналы жасушалар –…болады.

Плюрипотентті бағаналы жасушалар – ... жасушалар,себебі олар.... …

Мультипотентті жасушалар –

Ұрықтық бағаналы жасушалар

.... жетіле бастайды.

Құндылықтарды дарыту

Бұл сабақ оқушылардың бойында келесі құндылықтарды академиялық адалдығын, жауапкершлігі мен көшбасшылығын, ұжымда жұмыс жасау қабілеттерін дамытуға бағытталады.

Пәнаралық байланыстар

Алдыңғы білімдер:

Жасушалық биология: 7-10 сыныптар

Өсу және даму: 9-10 сыныптар

Сабақ барысы

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Тақырып пен сабақ мақсатын анықтау үшін слайдта арнайы суретті көрсетіп оқушылармен берілген сурет бойынша талдау жасау. Қажет болса арнайы сұрақтармен ой қозғау. Осылай тақырып пен мақсаттарды айқындау.

Тақтада 3 минуттық бағаналы жасушаның түрлеріне байланысты бейнежазбаны көрсетіңіз.

Оқушылар жұпта осы бейнежазба бойынша эмбрионалды және соматикалық бағаналы жасушаларды зерттейді. Оқушыларға дескриптор беріледі.

Дескриптор

• эмбрионалды және соматикалық бағаналы жасушалардың ерекшеліктерін және ұқсастықтарын ажырата алады (Венн диаграммасын құрады)
• эмбрионалды және соматикалық бағаналы жасушалардың маңызын түсіндіреді.

Дефференсация

Қиналатын оқушылар жұбына ақпараттық материал үлестіріледі.

Оқушылар жұмыстары дескрипторлар арқылы тексеріліп өзара бағаланады.

(Т) (ҚБ) Оқушыларды 3 топқа бөлу үшін сынып оқушыларына теңдей етіп тотипотентті, плюропотентті және мультипатентті сөздері бар қағаздарды таңдауды тапсырңыз. Осы таңдалған сөздер бойынша оқушылар 3 топқа бөлінеді.

Топтарға бағаналы (тоти-, плюро-, мультипатентті) жасуша типтеріне сай постер/презентация құрастыруды тапсырыңыз. Оқушлар оқулықтағы материалды пайдаланады. Оқушыларға алынған ақпараттарымен «Карусель» әдісімен алмастыруды сұраңыз. Бағалауды «екі жұлдыз, бір тілек» арқылы бағалауды жүзеге асыруды ұсыныңыз.

Дескрипторлар

• Бағаналы жасуша түрінің пайда болуын түсіндіреді;
• Бағаналы жасуша түрінің өзіне тән ерекшелігін көрсетеді;
• Топтағы барлық оқушылар атсалысады.

«Карусель» әдісінде бір оқушы спикер ретінде материалды таныстырады, ал қалғандары сағат тілімен қозғала отырып, басқа топтардың спикерін тыңдайды және қажетті материалды дәптерлеріне тоти / плюри / мультипотентнті бағаналы жасушалар туралы ақпараттарды жазады және қайтып келгеннен соң өз спикерлеріне түсіндіреді.

(Жж) (ҚБ) Оқушыларға жоғарыда құрастырылған презентация/постерді негізге ала отырып, кластер құруды ұсыныңыз. Өзара тексеріп, өзара бағалауды ұйымдастырыңыз.

Қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырма

Рефлексия мұғалімнің сұрақ қоюы негізінде жүзеге асады:

• Жұмыстың қай түрін орындау сізге қиыншылықтар келтірді?
• Келесі сабақта сізге мұғалім тарапынан қандай көмек болғанын қалайсыз?

Үй тапсырмасы: Бағаналы жасушалар түрлерінің түзілу сызбасын құрастыру

Қосымша ақпарат

Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Сабақтың ой-қозғау бөлімінде әр түрлі деңгейде жауапты қажет ететін сұрақтар қолданылады. Оқушылардың ақпаратты қабылдау ерекшеліктеріне сәйкес жақын арадағы даму аймағы анықталады. Оқушылардың алған білімдерін тексеру барысында оқушылардың қабілеттері ескеріле отырып әр түрлі деңгейдегі сұрақтар қойылады.

Сабақтың ой қозғау бөлімінде «Блум түймедағы» әдісі қолданылады. Оқушылар мұғалімнің нұсқау картасын негізге алып, сыныптастарын бағалайды. Мағынаны тану кезеңінде карточкалардағы тапсырмаларды орындау арқылы жақын арадағы даму аймағы айқындалады.

Сыныпта қозғалу барысында қауіпсіздік техникасы ережелерін сақтау.