Мембраналық потенциалды сақтаудағы белсенді тасымалдың ролі. Биология, 11 сынып, сабақ жоспары.

Ұзақмерзімдіжоспарбөлімі: Заттардың тасымалдануы

Мектеп:

Күні

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып:

Қатыспағандар саны:

Сынып:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Мембраналық потенциалды сақтаудағы белсенді тасымалдың ролі 

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

• 11.1.3.5 - мембраналық потенциалды сақтаудағы активті тасымалдың маңызын анықтау  

 Сабақ мақсаттары

• Мембраналық потенциалды сақтаудағы активті тасымалдың маңызын анықтау

 Жетістік критерийлері

Мембраналық потенциалды сақтаудағы активті тасымалдың маңызын анықтай алады

 Тілдік мақсаттар

Оқушылар активті тасымалдау механизмі және мембраналық потенциалды сақтаудағы активті тасымалдың ролі туралы сәйкес терминалогияларды қолдана алады.

Пайдалы лексика мен терминология:

тасымалдаушы нәруыз, конформация, АТФ, градиент концентрациясы, тыныштық потенциалы, әрекет потенциалы, полеризация, деполеризация, реполерезация

Жарғақша-мембрана - Cell membrane

Дифузия - Diffusion

Осмос - Оsmosis.

Карапайым және жеңілдетілген дифузия

Концентрация градиенті

Плазмолиз және деплазмолиз

 Құндылықтарды дарыту   

Патриоттық сезімді дамыту. Оқушылардың танымдық қабілеттерін дамыту, ой-өрісін кеңейту, есте сақтау дағдысын қалыптастыру. Өзіне және бір-біріне деген құрметті, жұптық жұмыста ынтымақтастықты қалыптастыру. 

 Пән аралық байланыстар

Химия, физика.

 АКТ қолдану дағдылары

Интербелсенді тақта, флипчарт, ғаламтор, ноутбуктер

Ұсынылатын бастапқы білім

Оқушыларға осы тарауды игеруге қажетті білім, дағды немесе тәжірибе.

Бұл тарауда алдыңғы өтілген жасуша, жасуша мембраналары мен жасуша мембраналары арқылы тасымал механизмі пайдалы болады.

Игеруге арналған алдыңғы тараулар:

Жасушалық биология: 9, 10

Молекулалық биология: 9, 10,

Тасымал: 6, 7, 8, 10, 11.

Координация және реттелу: 11.

Қоректену: 9

Сонымен қатар 12.2В гормондардың әсері

Сабақ барысы

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Амандасу. Ұйымдастыру кезеңі.

Сыныпта жақсы көңіл-күй қалыптастыру. Оқушылардың түгелдігін, сабаққа даярлығын қадағалау.

(С) Оқушыларға натрий-калийлі сорғы мен активті тасымал жөнінде сұрақтар қойып, өткен білімдерін тексеріңіз.

  (Т) (ҚБ) Оқушылардан жасушаның мембраналық тасымалы туралы білімдерін еске түсіру.

• Активті тасымал пассивті тасымалдан қалай ерекшеленеді? 
• Мембрана бетінде ртүрлі электрлі потенциалдардың жиналуы неге байланысты? 
• Натрий-калий сорғысының әрекет ету механизмін түсіндіріңіз.

Оқушылармен cабақ мақсаты жетістік критерилері және қалыптастырушы бағалау шарттары айтылады.

 (М) Оқушыларға мембраналық тыныштық потенциалының сақталуындағы активті тасымалдың ролін түсіндіру

 Тыныштық потенциалы мен әрекет потенциалын ажырата білуі тексеріледі. 

 Оқушылар жасушалардың барлығына тыныштық потенциалы ал, әрекет потенциалы жүйке жасушаларына тән екендігін білетіндеріне көз жеткізу. Сонымен қатар, мембрана заряды жасушаның сыртынан емес ішінен өлшенетіндігі туралы білетіндігіне назар аудару.

Талқылау үшін сұрақтар: 

• Жүйке жасушаларында электр зарядтары қалай алмасады және осының есебінен мембранада электрлі потенциал қалай туындайды? 

Назар аударыңыз: 

Тыныштық потенциалының туындауы үшін натрий-калий сорғысы алдын ала жағдай жасайды. Бұл - жасушаның ішкі және сыртқы ортасындағы иондар концентрациясының әртүрлі болуымен сипатталады.

(Т) Оқушылардан берілген тақырыпты түсінгендерін өзара тексеруді сұраңыз, қойылған кез келген сұрақты сыныпта талқылауды ұсыныңыз. Оқушылар берілген тақырып бойынша сұрақтар құрастырады және «Карусель» әдісі арқылы өзара талқылау жүргізеді.  

Қалыптастырушы бағалау:

Тапсырмалар:

1. Суретте жасуша мембранасы арқылы тасымал типтерінің сызбасы берілген.

А, В, С, D әріптерімен таңбаланған тасымал типтерін атаңыз.

А ___________________________________________________

В ___________________________________________________

С____________________________________________________

D____________________________________________________

2. «Активті тасымал» ұғымына анықтама беріңіз.

_______________________________________________________

4.Натрий-калий сорғысы жұмысы бейнелеген сызбаны белгілеңіз5. Терминдер тізімін(белсенді тасымалдау, ақуыз-тасымалдағыш калий йоны, натрий ионы, ATФ, концентрация градиенті және екі фосфолипидті қабат) пайдалана отырып, калий-натрий сорғысы қалай жұмыс істейтінін түсіндіріңіз. ________________________________________________

Рефлексивті экран

Әрбір оқушы экрандағы сөздерді бір сөзбен кезегімен жалғастырады. :

1.Мен бүгін білдім…

2.Қызықты болды…

3.Қиын болды…

4.Мен тапсырманы орындадым…

5.Мен түсіндім, келесіні…

6.Енді мен білемін…

7.Мен істейалдым…

Жалпыбаға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?