Аллельді және аллельді емес гендердің өзара әрекеттес. Эпистаз. Комплиментарлық. Полимерия. Биология, 10 сынып, сабақ жоспары.

Сабақ: БӨЛІМ 10.3B Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік заңдылықтары.

Мектеп: Қызылжар қаласы, ХББ НЗМ.

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

СЫНЫП: 10

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар:

СЫНЫП: 10

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар:

Сабақ тақырыбы

Аллельді және аллельді емес гендердің өзара әрекеттес. Эпистаз. Комплиментарлық. Полимерия.  

Осы сабақ арқылы жүзеге асырылатын оқу мақсаттары

аллельді және аллельді емес гендердің өзара әрекеттесуін салыстыру

Сабақтың мақсаты

-аллельдік және аллельдік емес гендердің өзара әрекеттесуінің негізгі түрлерін зерттеу;

- гендердің өзара әрекеттесу түрлерін салыстыру;

- гендердің өзара әрекеттесу типтеріне есептерді шешу әдістемесін меңгеру.

Бағалау критерийлері

- гендердің өзара әрекеттесу түрлерін білу және сипаттау;

- гендердің өзара әрекеттесу типтерінің ұқсастығы мен айырмашылықтарын түсіну және түсіндіру;

- гендердің өзара әрекеттесу типтеріне арналған есептерді шешу.

Сабақ түрі

• Жаңа материалды меңгеру

Тілдік мақсаттар

Пәнге қатысты лексика мен терминология

Ген, гендердің өзара әрекеттесуі, локустар, гомологиялық хромосомалар, аллельді гендерінің өзара әрекеттесуі, аллельдік емес гендердің өзара әрекеттесуі, толық доминанттылық, толымсыз (аралық) доминанттылық, кодомианттылық, гендердің көпше әсері, эпистаз, полимерия, комплементарлық, плейотропия.

Диалог құруға /жазылымға қажетті сөздер топтамасы:

Генетика — --------------- биология ғылымының бір саласы.

Ген – ------------- бөліг.

Аллельді гендер — гомологиялық жұп хромосомның бірдей учаскілерінде орналасқан бір геннің ----------------формалары.

Толық доминанттылық пен толымсыз доминанттылықтың айырмашылығы мынада - ...

Х рецессивті нышан болып табылады, себебі…

Y доминанттық нышан болып табылады, себебі…

Гомозиготалы ағза бұл ...

Гетерозиготалы ағза бұл ...

Басымдылық мынадай ... типтері бар

Болжанатын қатынас …құрайды

Құндылықтарды дарыту

Құндылықтарды дарыту сыни ойлау, коммуникативтік және ынтымақтастық дағдыларын дамыту, сондай-ақ өзін-өзі реттеу мен өзін-өзі бағалауға жауапты қарым-қатынасты қалыптастыру арқылы жүзеге асырылады.

Пәнаралық байланыстар

Әлем тарихы – 20 ғасырдың ұлы ғалымдары

АКТ пайдалану дағдылары

ментальды карталарды, презентацияларды құру, қосымша ақпаратты іздеу үшін интернет-ресурстарды пайдалану.

Алдыңғы білім

Тұқым қуалайтын және тұқым қуаламайтын өзгергіштік

Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштіктің эволюциядағы маңызы

Гаметалар ядро бөлу кезінде түзіледі – ядро мейоз жолымен бөліп хромосомалар санын екі есе азайтады. «Галлоидты» және «диплоидты» терминдері

Сабақ барысы

Сабақ қезіндегі іс-әрекеттер

1. (К) Ұйымдастыру сәті. Мұғалім сабаққа қатысқандарды және қатыспаған оқушыларды тексереді.

2. (И) Мұғалім оқушыларға нұсқа бойынша тапсырма шарттарын пайдалана отырып, будандастыру схемасын құруды ұсынады. Есептер аралық сипатқа ие белгілермен беріледі.

3. (К) Оқушылар схемаларды құрастырғаннан кейін мұғалім жауапты көрсетеді. Оқушылардың өз нәтижелері мен мұғалімнің көрсеткен нәтижелері арасында қарама-қайшылық туындайды. Мұғалім оқушыларды Мендель заңдарының кейбір белгілердің тұқымқуалаушылық белгілері үшін орындалмауы туралы ойға шығарады.

4. (К) Оқушылар сабақтың тақырыбы мен мақсатын анықтайды. Бағалау критерийлері талқыланады.

Шағын топтың міндеттері:

1.Менталь картасын жасау немесе презентация дайындау.

2.Сөйлейтін сөздерін дайындау.

3.Қорғау.

Табысты жұмыс істеу үшін мұғалім оқушыларға топ ішінде міндеттерді бөлу қажеттілігі туралы ескертеді.

2) топта жұмыс істеу алдында жұмыстың критерийлерін бірлесіп талқылау қажет (міндетті түрде қайда назар аудару керектілігін айтады). Келесі ақпаратты қосу ұсынылады:

1.Анықтамалар.

2.Фенотиптер мен генотиптердің арақатынасы.

3.Мысалдар.

№ 2 сабақ өткізу технологиясы.

(негізі-жеке жұмыс немесе жұптық жұмыс)

2. Мұғалім оқушыларға зерттеу үшін гендердің өзара әрекеттесу түрі жазылған бір карточканы таңдауды ұсынады. Оқушы гендердің өзара әрекеттесуінің осы түрі туралы қысқа презентация дайындауы керек.

1.Толық доминанттылық

2.Толық емес доминанттылық

3.Кодоминирование

4.Доминантты Эпистаз

5.Рецессивті Эпистаз

6.Комплементарлық

7. Кумулятивті полимерия

8.Кумулятивті полимерия емес

9.Плейотропия

Мұғалім топтық немесе жұптық жұмыс кезінде оқушыларға қолдау көрсетеді. Тайм-менеджментті пайдалану туралы еске салады.

Мұғалім сабақ қорытындысын шығарады,командада немесе жұпта табысты жұмыс істеген оқушылардың жұмысына назар аударады. Спикерді әр командадан ұсыну қажеттілігіне бағыттайды.

Үй тапсырмасы:

1. Топтық / жеке / жұптық жұмыс нәтижелерін қорғауға дайындалу.

2. Егер оқушы сабақ кезінде қиындықтар туындаса, бейнені көру ұсынылады:

1) https://www.youtube.com/watch?v=YJHGfbW55l0 (Аллель гендерінің өзара әрекеттесуі)

2) https://interneturok.ru/biology/10-klass/osnovy-genetiki/vzaimodeystvie-neallelnyh-genov (аллельдік емес гендердің өзара әрекеттесуі)

START HERE

Рефлексия.

Қосымша ақпарат

Дифференциация – сіз қосымша қолдау көрсетуді қалай жоспарлап отырсыз? Анағұрлым қабілетті оқушыларға қандай тапсырма беруді жоспарлайсыз?

Бағалау - сіз оқушылар білімін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?

Пәнаралық байланыстарДенсаулық сақтау және қауіпсіздік қағидаларын орындау

Байланыс АКТ

Мәндер байланысы

Барлық оқушылар: Мендель заңдылықтарын ескеріп, негізгі генетикалық символдарды қолдана алады.

Оқушылардың көпшілігі: моногибридті будандастыруға есептерді шығара алатын болады.

Кейбір оқушылар: толымды және толымсыз доминанттылықтың айырмашылығына өмірден мысал келтіріп, қорытындылай алатын болады.

Жеке жұмысты бағалау

Оқушының жеке ойын жеткізе алуы, сабақтың тақырыбы мен мақсатын ұсынуын бағалау

Оқушының дербес жұмыс жасауы, көздеген нәтижеге қол жеткізуі

Қалыптастырушы бағалау

Есептер шығарып, қатемен жұмыс жасау

Математика, тарих, орыс, ағылшын тілдері, АКТ.

Өмір бойы білуге құштарлық. Өзіндік ізденуге ұмтылыс.

Рефлексия

Сабақтың мақсаттары/Оқу мақсаттары шынайы ма? Сіз бүгін не оқып білдіңіз? оқу атмосферасы қандай болды? Мен дайындаған оқу дифференциациясы табыстыма? Мен уақытты сақтадым ба? Мен жоспарға қандай өзгеріс енгіздім және неге?

Жалпы бағалау

Сабақтың қандай екі аспектісі ең табысты (сабақ беру мен оқытуды қарастырыңыз)?

1:

2:

Қандай екі мезет сабақты жақсарта алар еді (сабақ беру мен оқытуды қарастырыңыз)?

1:

2:

Мен сабақтан топпен жекелеген адамдар туралы маған келесі сабаққа дайындалуға көмек беретіндей не білдім?