Суперпозиция принципі. Физика, 10 сынып, дидактикалық материал.

Оқушының аты-жөні:

Зертханалық жұмыс

Тақырыбы: Математикалық маятник көмегімен еркін түсу үдеуін анықтау

Мақсаты:

-Математикалық маятниктің формуласынан еркін түсу үдеуін анықтау;

-Периодтың квадраты маятниктің ұзындығынан тәуелділік графигін тұрғызу және талдау;

-Алынған нәтижелерді түсіндіру және қорытынды жасау.

Сіз бұл жұмыста математикалық маятникті зерттейтін боласыз. Суретке қарап, келесі нұсқауларды орындаңыз.

(a)Маятниктің ұзындығы l = 0,30 м болатындай етіп қойыңыз. Суретте көрсетілгендей l – ұзындық жүктің центріне дейін өлшенеді. l ұзындықты қалай дәл өлшегеніңізді қысқаша түсіндіріңіз.

(b)(i)Маятник жүгін тепе-теңдік күйінен 8-10 см жанға қарай ауытқытып, кейін еркін жіберіп тербеліске келтіріңіз. Маятник толық 10 тербеліс жасағандағы t уақытын өлшеңіз.

(ii)Маятниктің T периодын есептеңіз.

(c) (i) Неліктен 1 тербелістің емес, 10 тербелістің уақытын өлшеу Т мәнін дәлірек

 беретіндігін түсіндіріңіз.

(ii) Маятниктің толық тербелісін қай кезде есептеу керектігін анықтау үшін дұрыс жауапты белгілеңіз.

А. Оның тербелісі А нүктесіне жеткенде

В. Дәл сол бағытта В нүктесінен өткенде

С. Кез келген бағытта В нүктесінен өткенде

D. Оның тербелісі С нүктесіне жеткенде

[1]

(iii) ii –ғы таңдаған өз жауабыңызды негіздеңіз.

(d) (i) Тербеліс периодының бірнеше T мәндерін алу үшін маятниктің l ұзындығын 0,35; 0,40; 0,45; 0,50 м-ге өзгерте отырып (a) және (b) тапсырмаларын қайталаңыз.

 Кесте құрып, оған өлшенген және есептелген шамаларды енгізіңіз. Кестеге T² мәнін де енгізіңіз.

[5]

[5]

е (і) График бойынша G градиентті анықтаңыз. Қажетті мәліметтерді қалай алғандығыңызды графикте көрсетіңіз.

G =......................................................

[2]

(іі) (е)(iі)-дағы G-дің мәнін пайдалана отырып 4²G мәнін есептеңіз

[1]

(ііі) Қолданылған әдістер мен құралдарды есепке ала отырып, өзіңіздің алған 4²G мәніңіздің қаншалықты нақты екендігін түсіндіріңіз.

[Барлығы: 20]