Векторлар. Векторларға қолданатын амалдар. Физика, 9 сынып, презентация.

ОМ: 9.1.1.1 - параллель және параллель емес векторларды қосу және азайту амалдарын орындау.

БК:

Параллель (коллинеар) векторлардың қосу және азайту тәсілдерін демонстрациялайды;

Параллель емес (коллинеар емес) векторлар үшін үшбұрыш ережесін қолданады;

Параллель емес (коллинеар емес) векторлар үшін параллелограмм ережесін қолданады;

9.1А: Векторларға қолданылатын амалдар

Тақырып: Векторлар. Векторларға қолданылатын амалдар.

7-сынып материалын еске түсірейік!

1. Физикалық шамалар қандай түрге бөлінеді?

2. Векторлық шамаларға анықтама беріңіз. 3 векторлық шаманы атаңыз.

______________________________

3. Скаляр шамаларға анықтама беріңіз. 3 скаляр шаманы атаңыз.

______________________________

Векторларға қолданылатын амалдар:

Вектор деп бағытталған кесіндіні айтады.

Вектордың скалярға көбейтіндісінің мысалы

2. Векторларды қосу.

Вектор модуль мен бағытымен анықталады!

Егер вектордың өз-өзіне параллель көшірсек, ол өзіне тең болып қалады.

Үшбұрыш ережесі

Үшбұрыш ережесі бойынша:

1-ші вектордың басынан 2-ші вектордың ұшына қарай жүргізілген вектор сол екі вектордың қосындысын береді.

Параллелограмм ережесі

Праллелограмм ережесі бойынша:

2 векторды бастарын түйістіре параллелограмның екі қабырғасы болатындай етіп өз-өзіне параллель көшіріп, екі вектордың шыққан нүктесінен диагональ қорытқы вектор болып табылады.

Нәтижелерді салыстырайық:

Денелердің орын ауыстырулары.

Бірнеше векторларды қосу.

Бір денеге түсірілген күштер.

Көпбұрыш ережесі

R- қорытқы вектор

Геометриялық оптикада кездеседі

3. Векторларды азайту.

Қосуды азайтуға келтіру

Азайту үшін үшбұрыш ережесі:

Екі вектордың бастары бір нүктеден шығып, олардың ұштарын азайтқыштан азайғышқа қарай бағытталған вектор қорытқы вектор болады.

Азайту үшін параллелограмм ережесі:

Тапсырма-1.

1-суретте көрсетілген а мен b векторлардың қосынды векторын (үшбұрыш ережесі бойынша )

І және ІІ жағдай үшін тұрғызыңыз.

1-сурет

Дескрипторлар: - үшбұрыш және параллелограмм ережесін қолданады;

- а және b векторлардың қосынды векторын кескіндейді.

Тапсырма-2.

2-суретте көрсетілген а мен b векторлардың айырым

векторын І және ІІ, ІІІ жағдай үшін тұрғызыңыз..

2-сурет

Дескрипторлар: - үшбұрыш және параллелограмм ережесін қолданады;

- а және b векторлардың қосынды векторын кескіндейді.

- а және b векторлардың айырым векторын кескіндейді.

Тапсырма-3

Үш векторларының бір жазықтықта жататын қосынды векторын тұрғызыңыз (4 және 5-суреттер).

3-сурет 4-сурет

Дескрипторлар: - векторларды қосу кезінде көпбұрыш ережесін қолданады;

- қорытқы векторды кескіндейді.

РЕФЛЕКСИЯ