Мәтінді есептерді шығару. Математика, 6 сынып, қосымша материал.

Сабақты өткізуге әдістемелік ұсыныстар.

Мәтінді есептерді шығару

6.5.2.4

мәтінді есептер шығаруда айнымалысы бар өрнектер мен формулалар құрастыру;

6.2.1.10

теңдіктерден бір айнымалыны екінші айнымалы арқылы өрнектеу;

Оқушылар келгенге дейін алдын ала дайындалған үлестірмелерді сынып бөлмесінің әр жеріне бекітіңіз.

Сабақты ұйымдастыру кезеңінен бастаңыз.

Үй тапсырмасы бойынша:

• шығармашылық жұмыс туралы пікір;
• мәтін ойлап, одан есеп құрастыру туралы ойлары;
• бір, екі оқушының (өз қалауымен) жұмысын тыңдау.

Бүгін де мәтінді есептерді шығаруға жұмыстанау; сабақ мақсаты мен бағалау критерийлерін бірігіп еске түсіру.

Балалар, сабақты бастамас бұрын шағын төрт топқа бөлінейік. Сынып бөлмесіне, айналаға көз салып қараңыздар, жер - жерге үлестірмелер бекітілген, сол үлестірмелерді бір – бірден алып, ондағы есептің мазмұны бойынша топтарға бірігіңіздер.

Үлестірмелер бойынша:

• жылдамдық;
• өзен ағысы;
• қоспалар;
• аралас.

Осындай төрт топқа бірігеді, енді осы топтар қолдарындағы есептерді бірігіп орындайды.

Жылдамдық тобы

№1.

Жүк көлігі бірінші күні барлық жолдың үштен бір бөлігін жүрді, екінші күні бірінші күнгі жолдың 90 % жүрді, ал үшінші күні қалған 440 км жолды жүрді. Жүк көлігі екінші күні қанша километр жол жүрді?

№2.

Саяхатшылар тобы 1 сағ автобуспен, содан кейін автобус жылдамдығынан 18 км/сағ – қа кем жылдамдықпен 6 сағ жаяу жүрді. Саяхатшылар тобы барлығы 67 км жол жүрген болса, автобус жылдамдығы мен жаяу жүргендегі жылдамдықты табыңыз.

№3.

Ара қашықтығы 256 км екі станцадан бір мезгілде, бір бағытта жүк пойызы мен жолаушылар пойызы жолға шықты. Жолаушылар пойызының жылдамдығы жүк пойызының жылдамдығының 50% - ға артық және 8 сағаттан кейін жолаушылар пойызы жүк пойызын қуып жетсе, онда олардың жылдамдықтары қандай болғаны?

Жауабы: 360 км; 25 км/сағ, 7 км/сағ; 64 км/сағ, 96 км/сағ;

Өзен ағысы тобы

№1.

Кемежайдан өзен ағысымен 4 км/сағ жылдамдықпен сал жіберілді. 3 сағаттан кейін салдың соңынан қайық шығады. Егер қайықтың меншікті жылдамдығы

9 км/сағ болса, ол салды кемежайдан қанша километр қашықтықта қуып жетеді?

№2.

Моторлы қайық су ағысының бойымен 105 км жүргенде, осы жолды ағысқа қарсы жүзгендегіден 2 сағ жылдам жүзді. Моторлы қайықтың тынық судағы жылдамдығы 18 км/сағ болса, су ағысының жылдамдығын табыңыз?

№3.

Моторлы қайық ағыспен жүзіп, А пунктінен В пунктіне 1,3 сағ – та барды. Моторлы қайық ағысқа қарсы жүзіп, осы қашықтықты 1,9 сағ – та жүрді. Ағыс жылдамдығы 2,4 км/сағ. Моторлы қайықтың өз жылдамдығын табыңыз.

Жауабы: км; 3 км/сағ; 12,8 км/сағ.

Қоспалар тобы

№1.

Сироп құрамында 18% қант бар. 40 кг сиропқа қанша килограмм су қосқанда, қанттың мөлшері 15% болады?

№2.

Ылғалдылығы 85% құрайтын 8 кг балғын түймедақ гүлі жиналды. Гүлдер кептірілгеннен кейін олардың ылғалдылығы 20% болды. Кептіргеннен кейін түймедақ гүлінің массасы қандай?

№3.

10 кг салмағы бар мыс пен қалайы қорытпасы 70% калайыдан тұрады. Осы қорытпаға 8 кг мыс қосылды. Қоспадағы қалайының концентрациясы мыстың концентрациясынан үш есе артық болуы үшін қанша килограмм қалайы қосу керек?

Жауабы: 8 кг; 1,5 кг; 26 кг.

Аралас тобы

№1.

Кафеде бірінші күні барлық шырынның бөлігі сатылды, екінші күні қалғанының бөлігі сатылды. Егер екінші күні сатылған шырын 60 л болса, барлығы неше литр?

№2.

Математикадан бақылау жұмысында 8 оқушы «5» алды, 18 оқушы «4» алды, 12 оқушы «3» алды және бірнеше оқушы «2» алды. Егер бақылау жұмысы бойынша орташа балл 3,8 болса, онда «2» алған оқушы саны қанша?

№3.

Қабырғалары 20 см, 30 см болатын тік төртбұрыштың ұзындығын 10% - ке арттырып, ал енін 10% -ға кемітсе, онда тік төртбұрыштың ауданы қанша пайызға өзгереді?

Жауабы: 140; 2; 1% кемиді.

Топтар жұмыстарына слайдта көрсетілген дайын жауап арқылы өзін – өзі бағалау жүргізеді, кемшілік болған жағдайда мұғаліммен пікірлеседі.

Бөлім бойынша жиынтық (ББЖ) бағалау тапсырмалары: 20 мин.

№1. Өрнекті ықшамдаңыз:

a) .

№2. Алгебралық өрнекпен берілген тепе – теңдікті дәлелдеңіз:

.

№3. Катер 5 сағ ағыспен және 6 сағ ағысқа қарсы жүзді. Егер катердің меншікті жылдамдығы км/сағ, ал өзен ағысының жылдамдығы х км/сағ болса:

a) катердің ағыспен жүрген жолын;

b) катердің ағысқа қарсы жүрген жолын;

c) барлық жолды;

d) ағыспен жүрген жолдың ағысқа қарсы жүрген жолға қарағанда қаншаға көп екенін математикалық модель түрінде көрсетіңіз.

«Алгебралық өрнектер» бөлімі бойынша жиынтық бағалаудың

нәтижесіне қатысты ата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған рубрикалар

Білім алушының аты-жөні: ______________________________________________

Үй тапсырмасы:

Сағат 11 – де А қаласынан жүк машинасы 60 км/сағ жылдамдықпен В қаласына шықты. Жүк машинасы 1,5 сағ жүрген соң, оған қарсы В қаласынан 100 км/сағ жылдамдықпен жеңіл машина шықты.Олар сағат 14 – те кездесті. Машиналардың кездескен жері қай қалаға жақын?

Сабақты қорытындылау:

• мәтінді есептерде есеп шартын оқып түсіну;
• есеп шарты бойынша айнымалысы бар өрнектерді құрастыру;

Сабақ соңында оқудағы іс – әрекеті туралы рефлексия жүргізіңіз.

Ресурстар:

• Математика. Жалпы білім беретін мектептің 6-сыныбына арналған оқулық, 2- басылымы, Т.А. Алдамуратова, Т.С., Байшоланов, Е.С., Байшоланов . – Алматы: Атамұра, 2015 ж. ISBN 9965-34-442-6
• А.П.Ершова, В.В.Голобородько. Математика. 5 класс. Самостоятельные и контрольные работы. Москва. Илекса. 2015 г.
• Математика 6 класс, Н.Я. Виленкин, В.И. Жохов 32-е издание, Москва 2014 г. ISBN 978-5-346-03018-8