Параллель түзулердің белгілері. Геометрия, 7 сынып, презентация.

ПАРАЛЛЕЛЬ ТҮЗУЛЕРДІҢ БЕЛГІЛЕРІ

ОҚУ МАҚСАТТАРЫ:

7.3.2.11 екі түзу мен қиюшы қиылысқандағы бұрыштарды танып біледі (айқыш, ішкі тұстас, сәйкес бұрыштар);

7.3.2.12 түзулердің параллельдігінің белгілерін дәлелдейді;

7.3.3.6 түзулердің параллельдігінің белгілерін қолданып, есептеуге және дәлелдеуге берілген есептерді шығара алады;

p

О

q

b

a

ЖАЗЫҚТЫҚТАҒЫ ЕКІ ТҮЗУ ПАРАЛЛЕЛЬ ДЕП АТАЛАДЫ, ЕГЕР БҰЛ ТҮЗУЛЕРДІҢ ОРТАҚ НҮКТЕЛЕРІ ЖОҚ БОЛСА ( ЯҒНИ ТҮЗУЛЕР ҚИЫЛЫСПАСА)

a || b

ЕКІ КЕСІНДІ ПАРАЛЛЕЛЬ ДЕП АТАЛАДЫ, ЕГЕР ОЛАР ПАРАЛЛЕЛЬ ТҮЗУЛЕРДІҢ БОЙЫНДА ЖАТСА.

AB || DC

ПАРАЛЛЕЛЬ ТҮЗУЛЕРДІҢ БЕЛГІЛЕРІ

a ЖӘНЕ b ТҮЗУЛЕРІНЕ ҚАТЫСТЫ c ТҮЗУІ ҚИЮШЫ ДЕП АТАЛАДЫ, ЕГЕР ОЛ a ЖӘНЕ b ТҮЗУЛЕРІН ЕКІ НҮКТЕДЕ ҚИЯТЫН БОЛСА.

a

c

b

2

1

3

4

6

5

7

8

Ішкі айқыш бұрыштар: 3 және 5, 4 және 6

Ішкі тұстас бұрыштар: 4 және 5, 3 және 6

Сәйкес бұрыштар: 1 және 5, 4 және 8, 2 және 6, 3 және 7

1-есеп. АВЕ бұрышы суретте көрсетілген бұрыштардың қайсысымен:

а) ішкі айқыш бұрыштар жұбын;

б) ішкі тұстас бұрыштар жұбын;

в) сәйкес бұрыштардың жұбын құрайды?

D

A

C

B

F

E

K

2-есеп. Суретте көрсетілген:

1) ішкі айқыш бұрыштардың жұптарын;

2) ішкі тұстас бұрыштардың жұптарын ата.

1

2

3

4

1

2

3

4

5

6

7

8

1

2

3

4

а)

б)

в)

ТЕОРЕМА 1:

Егер екі түзу мен қиюшы жасайтын ішкі айқыш бұрыштар тең болса, ОНДА бұл түзулер параллель болады.

ДӘЛЕЛДЕУІ:

B

b

a

A

B

b

a

A

1

2

O

H

H1

ТЕОРЕМА 2:

Егер екі түзу мен қиюшы жасайтын сәйкес бұрыштар тең болса, онда бұл түзулер параллель болады.

ДӘЛЕЛДЕУІ:

ТЕОРЕМА 3:

Егер екі түзу мен қиюшы жасайтын ішкі тұстас бұрыштардың қосындысы 180º-қа тең болса, онда бұл түзулер параллель болады.

ДӘЛЕЛДЕУІ:

3-есеп. M және K нүктелерінен l түзуіне MD және KC перпендикулярлары түсірілген. Неліктен MD және KC түзулері өзара параллель болатынын түсіндір.

1

2

3

4

5

6

7

8

a

b

1

2

3

4

5

6

7

8

a

b

6-есеп. Суретте көрсетілген төртбұрыштардың AD және BC қабырғаларының параллель екенін дәлелде.

1

2

а)

б)

в)

A

B

C

D

A

B

C

D

A

B

C

D

7-есеп. Суретте көрсетілген төртбұрыштардың қандай қабырғалары параллель болатынын анықта.

а)

б)

A

B

C

D

A

B

C

D

8-есеп. Параллель түзулерді анықта. Жауабыңды түсіндір.