Трофикалық деңгейлер. Қарым-қатынас типтері. Биология, 11 сынып, презентация.


Аляскада, қорықтардың бірінде төрт мың бұғыларды қорғау үшін, қасқырларды толық ату ұйымдастырылды.

Нәтижесінде 10 жылдан кейін бұғы өле бастады.

Австралияға әкелінген қояндар соншама көбейіп, қойларды азайтты және фермерлерге үлкен шығын әкелді.

Стартер:

Дескрипторлар :

Ақпаратты талдау

Осы екі оқиғаны не байланыстырып тұрғанын түсіндіру.

Тақырыбы:

Трофикалық деңгейлер.

Қарым-қатынас типтері.

Оқу мақсаты :

Экожүйеде трофикалық деңгейлердің сызбаларын құру.

Қоректік тізбек ұғымын түсіндіру..

Энергия ағыны мен заттар айналымын сипаттау.

Әр түрлі ағзалар арасындағы қарымқатынасты түсіндіру .

Сабақтың мақсаты :

Бағалау критерийлері :

Қоректік тізбек ұғымын түсіндіреді.

Заттар айналымы мен энергия ағынын негізге ала отырып, экожүйедегі трофикалық қарым- қатынасты  

Қарым –қатынас типтері

1. жыртқыштық

2.Симбиоз

3.аменсализм

4.Түрішілік бәсекелестік

5.Түр аралық бәсекелестік

6.Арамтамақтық

7.Протокоперация

8.Мутуализм

9. Комменсализм

10.Нейтрализм

Мысалдар :

А.шыршаның қалың өскіндері

Б.қасқыр мен бұғы

В.шырша астындағы шөптер

Г.қыналар

Д.аскарида және адам

Е.Адмирал көбелегі және сұлу Телекия өсімдігі

Ж.Прусак пен қара тарақан

З.Акула мен жабысқақ балық

И. Ара мен шалғындық гүлдер

К.шымшық торғай мен бақа

Дескрипторлары :

1.Қарым қатынас типін атау

2.Мысалдар келтіру

Кілті

Трофикалық деңгейлер

 

Топтық жұмыс :

Оқушылар топта жұмыс жасай отырып, презентация дайындайды : экологиялық жүйенің құрамы бойынша - «Экологтар» тобы, қоректік тізбек бойынша Диетологтар», қоректік тізбектің ұзындығы бойыншаМатематиктер ».

Дескрипторлары :

Қоректік тізбектің негізгі деңгейлерін жазып алу.

Экожүйенің (биоценоздың) компоненттерін жазу.

Бір деңгейден, екінші деңгейге берілетін энергия мөлшерін жазу.

(А)мына жануарлардың қоректік тізбектегі деңгейі қандай ?

Қоректік тізбектің мысалдары (зат айналымы мен энергия ағыны өтетін)

брусника ––> орман тышқаны ––> сарыбас жылан ––> түлкі ––> сілеусін ––> қасқыр;

зоопланктон ––> қанды құрт ––>жыртқыш дернәсіл ––> торта ––> шортан ––> адам;

жасыл өсімдік ––> бұлан ––> қасқыр ––> редуценттер;

шөп ––> қоян ––> түлкі

(Т)Тапсырма : Мына қоректік тізбектен трофикалық деңгейді анықтаңыз :

жапырақ шіріндісі ––> шұбалшаң ––>жертесер

Проблемалық жағдай: қоректік тізбек өсімдік қоқысынан басталады, содан кейін редуценттер жүреді, егер негізгі энергия жеткізушісі күн болса, мұны қалай түсіндіруге болады?

«Диетологтар» тобы

Дескрипторлар

1.Ақпаратты зерттеп оқу.

2.Экожүйелердегі трофикалық деңгейлердің пайда болу механизмін түсіндіріңіз.

Кері байланыс:

Сабақта не сіз үшін қызықты болды?

Сабақта нені үйрендің ?

Сабақта қандай қиындықтар кездесті ?

Үй жұмысы:

Ақпараттық парақты оқу. Қосымша № 1-3

Жұмыс парағын толтыру (сабақ үстінде үлгермесеңіз)



Толық нұсқасын 30 секундтан кейін жүктей аласыз!!!


Әлеуметтік желілерде бөлісіңіз:
Facebook | VK | WhatsApp | Telegram | Twitter

Қарап көріңіз 👇



Пайдалы сілтемелер:
» Туған күнге 99 тілектер жинағы: өз сөзімен, қысқаша, қарапайым туған күнге тілек
» Абай Құнанбаев барлық өлеңдер жинағын жүктеу, оқу
» Дастархан батасы: дастарханға бата беру, ас қайыру
Пікір жазу