Су потенциалы. Биология, 11 сынып, сабақ жоспары.

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: Заттардың тасымалдануы

Мектеп:

Күні

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 11

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Су потенциалы.

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

түрлі концентрациялы тұз ерітінділеріндегі жасушалардың су потенциалын зерттеу

 Сабақ мақсаттары

• Су потенциалына анықтама беру
• Су потенциалының туындау себептерін қарастыру
• Су потенциалының түрлерін білу
• Әр түрлі концентрациялы ерітіндінің жасушаға әсерін зерттейді
• Су потенциалының маңызын сипаттау

 Бағалау критерийлері

Диффузия, осмос және су потенциалы туралы бұрыннан бар білімді пайдаланады. Су потенциалы мәнісін түсіндіреді.

 Тілдік мақсаттар

Оқушылар орындай алады:

өсімдіктердегі заттар транслокациясы механизмін түсіндіру ырықсыз етіс жұрнағын дұрыс пайдалана отырып (мысалы, негізгі етіс формасы: Мен қабық сегментін алып тастаудамын»; ырықсыз етіс: «Қабық сегменті алынып тасталды»), ауызша талқылау және көрсету.

Пәнге тән лексика мен терминология:

жаппай ағын гипотезасы, жылжу, флоэма, сахароза, ерітінді, сүзгілі түтік, акцепторлық мүше, (өсу және жинақталу орталықтары), жылдық сақина, біте, стилектомия, бізтұмсық, балтамша , тургорлық қысым, сүзгілі түтік пластинкалары, цитоплазма, жүктеме, босату қабық (ағаштың)

Диалог пен жазу үшін пайдалы сөздер мен тіркестер:

Жаппай ағын гипотезасына сәйкес…

Жылдық сақинамен жүргізілетін эксперименттен алынған гипотезаны негіздейтін деректер:

Қабық сегменті ағаштан сылынып алынған кезде, ағаштың жоғарғы бөлігінде ағаш безі (буылтығы) түзіледі

Бітемен жүргізілген эксперименттен алынған гипотезаны негіздейтін деректер:

Бітенің басы/бізтұмсығы кесілген кезде одан сұйықтық тамшыларының бөлінуі жалғасып жатады

Гипотезаны жоққа шығаратын/оның мәселелері … болып табылады..

 Құндылықтарды дарыту 

Бәсекеге қабілетті ұрпақтарды үштілде білім алуға итермелеу. Оқушыларды патриотты сезімге тәрбиелеу. Болашақ ұрпақтарды өмір бойы білім алуға бағыттау. Салауатты өмір салтын сақтау. 

 Пәнаралық байланыстар

Химия, физика.

 АКТ қолдану дағдылары

Интербелсенді тақта, флипчарт, ғаламтор, ноутбуктер

Ұсынылатын бастапқы білім

Жасушалық биология – 9 – 10 сыныптар

Молекулалық биология – 9 – 10 сыныптар

Тасымалдау – 7 – 10 сыныптар

Координация және регуляция – 10 сынып

Қоректену – 9 сынып

Сабақ барысы

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Амандасу. Ұйымдастыру кезеңі.

Сыныпта жақсы көңіл-күй қалыптастыру. Оқушылардың түгелдігін, сабаққа даярлығын қадағалау.

Ой қозғау:

Иондардың қозғалуына мембрана потенциалы себеп болса, судың қозғалуына не себеп болуы мүмкін?

Тақырып пен оқыту мақсаты, сабақтың мақсаттары, бағалау критерийлері тұжырымдалады.

(W) Оқушыларға үлкен (қабығы аршылып, иондалмаған суға бірнеше күнге салынған) және қалыпты (ол да қабықсыз) тауық жұмыртқасын көрсетіледі. Оқушылар жұпта бақылайды талдайды.

КБ: мұғалім оқушыларға қажетті жерде көмек көрсетеді.

(G) (f) Сынып шағын топтарға бөлінеді, олардың диффузияны, осмос пен су потенциалын қалай түсінетіндіктерін тексеріледі

ҚБ: оқушылармен сұрақ-жауап жұмыстарын жүргізеді:

• Осмос процессінің мәні неде?
• Осмос жүру үшін қандай жағдайлар қажет?
• Неліктен су топырақтан тамыр түгінің жасушасына қарай өтеді?
• Судың тамырдың бойымен жоғары көтерілуіне себеп болатын негізгі күш не?
• Потенциал дегеніміз не?
• Су потенциалының туындау себептеріне нені жатқызуға болады?
• Су потенциалы тамыр түгі жасушасы мен топырақтың қайсысында жоғары болады деп ойлайсыздар?

КБ: мұғалім оқушылардың жауаптарын бағалайды.

(W) Оқушыларға су потенциалы туралы ақпараттар беріледі. Сосын сол ақпаратпен танысқан соң, жұпта оны талқылайды.

(W) Молекулалардың суреттерін пайдалана отырып, су потенциалы мен судың «бос энергиясы» ұғымы туралы талқыланады /су қалыпты бөлме температурасында сұйық, ал температура көтерілгенде газ күйіне төмендегенде мұзға айналады. Бір күйден екінші күйге ауысқанда көп мөлшерде жылу бөлінеді. Себебі судың меншікті жылу сыйымдылығы болады.

(W) (f) Осы тақырыпта пайдаланылатын терминологияның алуандығын түсіну үшін «сауда автоматының» анимациясын жобалайды

(W) Оқушыларға су потенциалы туралы ақпарат беріледі. Олардан Ψ, Ψs және Ψp, сонымен қатар пайдаланылған элементтер, кПа ұғымдары мен символдарын түсіндіріп, су потенциалының мәнін түсіндіру сұралады. /Қысқа есептеуді көрсету қажет/

Әр оқушы ноутбукті пайдалана отырып, берілген қосымша ақпараттармен жекелей жұмыс жүргізеді.

Оқушыларға мына сілтемелер таратылады:

http://www.s-cool.co.uk/a-level/biology/cells-and-organelles/revise-it/movement -су потенциалы туралы ақпарат, анимациялар мен есептеулерді пайдаланады

http://www.kscience.co.uk/animations/turgor.htm -осмос

http://www.kscience.co.uk/animations/plasmolysis.htm -плазмолиз анимациялары көрсетіледі.

ҚБ: оқушыларға тапсырмалар таратылады.

Рефлексивті экран

Әрбір оқушы экрандағы сөздерді бір сөзбен кезегімен жалғастырады. :

1.Мен бүгін білдім…

2.Қызықты болды…

3.Қиын болды…

4.Мен тапсырманы орындадым…

5.Мен түсіндім, келесіні…

6.Енді мен білемін…

7.Мен істейалдым…

Жалпыбаға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?