Холинергиялық синапстың құрылысы мен қызметі. Биология, 10 сынып, презентация.

Неге синапс арқылы импульстер тек бір бағытта қозғалады?

Холинергиялық синапстың құрылысы мен қызметі.

Оқыту мақсаты

Холинергиялық синапстың құрылысы мен қызметі арасындағы өзара байланысын орнату.

Бағалау критерийлері

1. Ацетилхолинді пайдаланып, синапстық берілу үдерісті сипаттай алу (және оның ыдырауы мен қайта құрылуын).

2.Холинергиялық синапстың құрылысы мен қызметінің арасындағы байланысты құрастыра алады.

Терминология

Синапстың терминалі/ пре және постсинаптикалық мембрана/нейрон

Синаптикалық саңылау

Нейромедиатор

Ацетилхолин

Холинергиялық синапс

Синаптикалық тасымал

Натрий каналдары / рецепторлар

Кальций каналдары

Синаптикалық көпіршіктер

Ацетилхолинэстераза

Митохондриялар / АТФ

1.Әрекет потенциалы пресинаптикалық мембрананы деполяризациялайды.

2.Кальций иондары нейронға енеді және синаптикалық көпіршіктердің құрамындағы ацетилхолиннің синаптикалық саңылауға экзоцитозын стимуляциялайды.

3.Ацетилхолин постсинаптикалық мембранада орналасқан рецепторлармен байланысады және оның деполяризациясын туғызады.

4.Ацетилхолиннің эффекті оның ыдырауынан кейін тоқтайды. Ацетилхолинэстеразе ферменті ацетилхолинді холин мен сірке қышқылының қалдығына дейін ыдыратады.

5.Холин пресинаптикалық аксонмен қайта сіңіріледі және жаңа нейромедиатордың синтезінде қайта қолданылады.

Химиялық синапс

Синапста жүретін оқиғалар

Әрекет потенциалы мембрананың деполяризациясын тудырады.

Ca++ каналдары ашылады.

Құрамында нейромедиаторлары бар көпіршіктер мембранаға қозғалады.

Синапс нейромедиаторларды бөледі  диффузия.

Нейромедиаторлар рецепторлы нәруыздармен байланысады.

Натрий каналдары ашылады.

Нейромедиаторлар ыдырайды және абсорбцияланады.

Ацетилхолинэстераза

Гидролитикалық фермент.

Ацетилхолинді (нейромедиатор) холина мен сірке қышқылының қалдығына дейін ыдыратады.

Ацетилхолинэстераза

Ацетилхолинэстереза ферментті ацетилхолинді холин мен сірке қышқылының қалдығына дейін гидролиздейді.

Постсинаптикалық мембранада орналасатын натрий каналдары жабылады.

Холин және сірке қышқылының қалдығы қайтадан пресинаптикалық аксонға диффузияланады.

Нейромедиаторлар қайта өндіріледі.

Ацетилхолиннің қайта қалпына келуі

Ацетилхолиннің холиннен және сірке қышқылының қалдығынан қайта құрлылуына АТФ жұмсалады.

Ацетилхолин синаптикалық көпіршіктерде жиналады.

Ацетилхолиннің көп мөлшері тегіс эндоплазматикалық торда өндіріледі.