«Кроссинговер нәтижесінде белгілердің тұқым қуалау заңдылықтарының бұзылуы». Биология, 10 сынып, сабақ жоспары.

Бөлім: 10.3В

Мектеп: Павлодар қаласындағы ХББ НЗМ

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 10

Қатысқандар саны:

Қатысқандар саны:

Сабақтың тақырыбы

№1 Сабақ. «Кроссинговер нәтижесінде белгілердің тұқым қуалау заңдылықтарының бұзылуы»

Оқытудың мақсаты

Кроссинговер нәтижесінде белгілердің тұқым қуалау заңдылықтарының бұзылуын түсіндіру

Сабақтың мақсаттары

Оқушылар:

• Кроссинговер процесін түсінеді;
• Тұқым қуаланған белгілерді анықтайды;
• Кроссинговер нәтижесінде белгілердің тұқым қуалау заңдылықтарының маңыздылығын түсіндіреді.

Жетістік критерийі

Кроссинговер нәтижесінде тұқым қуаланған белгілерін анықтайды

 Тілдік мақсат

Оқушылар:

Мейоз туралы бастапқы білімдерін қолданып будандастыру сызбаларын ауызша түсіндіре алады

Пән лексикасы және терминология:

Генетикалық хромосомалар, аллельдер, генетикалық кеңес беру, болжау, генетикалық ауру, бұзылыс, тұқым қуалаушылық, тәуекел, ықтималдылық, диагностика. даму, салдары, табиғаты, мүмкіндіктері, отбасын жоспарлау, басқару, кеңес беру, қолдау.

Диалог құруға/жазылымға қажетті пайдалы сөздер топтамасы:

Генетикалық кеңес беру - бұл процесс

Тұқым қуалайтын аурулардың қаупі жоғары... адамдарға

X-нің даму ықтималдығы ...

Қол жетімді опциялар ...

Генетикалық кеңес берудегі кемшіліктердің бірі / артықшылықтарының бірі ...

Егер адамға X туралы айтылса, онда ...

Егер ата-ананың екеуі де болса, онда ...

 Құндылықтар

«Өмір бойы оқыту» және «Ынтымақтастық» құндылықтарын дамыту топта және жұпта жұмыс ұйымдастыру арқылы жүзеге асырылады

Пәнаралық байланыс

Цитология, математика

АКТ-ны пайдалану

Интернеттен түрлі көздерді пайдалану

Алдыңғы білімдер

Хромосомалар құрылымын және осы бөлімдегі материалды меңгеру үшін қажетті функцияларды қамтитын жасушалық биологияның негіздерін білу.

G6, G7 бөлімдерінде сипатталғандай көбейтудің негізгі білімі;

G8, G9 және G10 секцияларында сипатталғандай, тұқым қуалаушылық, оның ішінде генетикалық будандастыру

План

Сабақ барысына жоспарланған іс-әрекеттер

Ұйымдастыру кезеңі:

«Атом және молекула» стратегиясы арқылы топқа бөлуін ұйымдастыру

Вызов:

Проблемалық сұрақ:

Жүгеріде доминантты гендер қоңырқай түсті және тегіс пішінді дәндері қосылған және бір хромосомада жайылған. Рецессивті дәндері ақ түсті және пішіні кедір бұдырлы Талдаушы будандастыру кезінде таза сорттық және қоңырқай тегіс пішінді дегетерозиготалы өсімдіктер, ақ әжімді дәндерді беретін, ата-аналық пішіндеріне ұқсаса 4000 дәндер алынған, 152 ақ тегіс және 149 кедір бұдырлы қоңырқай. Будандастыру қорытындысын түсіндіріңіз.

Егер соңында рекомбинантты белгімен дәндер пайда болса, жүгері дәндерінің пішіні мен түсіне жауап беретін гендермен не болуы мүмкін.

Оқушылар өз ойларымен жұпта, топта және мұғаліммен бөліседі. Болжамды жауап: Тіркес тұқым қуалаудың бұзылуы мүмкін

Тақырыпқа шығу

Сабақтың мақсатын мұғалім мен оқушылар бірігіп анықтайды

Ұғыну.

Мұғалімнің түсіндіруі

Генетика ғылымы дами келе барлық белгілердің тұқымқуалауы Мендель заңына сәйкес келе бермейтіні анықталды. Мысалы, белгілердің тәуелсәз ажырау заңдылығы тек басқа жұп хромосомаларда орналасқан гендерде ғана байқалады.

Морган заңы бойынша: бір хромосомада орналасқан гендер көбінесе бірге тұқым қуалайды.

Бір хромосомада орналасқан гендер тіркескен гендер деп аталады. Бір хромосомада орналасқан гендер тобы тіркесу топтарын құрайды.

Бірақ кроссинговер немесе хромосомалардың айқасуы деп аталатын үрдістің нәтижесінде гендердің тіркесуі бұзылуы мүмкін. Кроссинговер-гомологтық I- де өзара гомологтық бөліктерімен алмасуы. Кроссинговердің нәтижесінде сапа жағынан жаңа хромосомалар пайда болады, яғни генетикалық рекомбинацияға әкеледі. Гендер бір-бірінен неғұрлым алыс орналасса раларында кроссинговер соғұрлым жиі болып тұрады. Яғни, кроссинговер жиілігі гендердің арақашықтығына тура пропорционалды. Осыған байланысты гендердің хромосомада қандай кезек пен орналасқанын және олардың бір-бірінен арақашықтығын есептеу арқылы генетикалық карталар құрылған.

Активити 1: «Қайда? Қашан? Неліктен? стратегиясы

Тапсырма: постер жасау

Оқушылар постер жасағанда «Қайда? Қашан? Неліктен? белгілердің тұқым қуалау заңдылықтары бұзылады деген сұраққа жауап беру керек.

Дифференциация: оқушыларға ақпарат парақшасы, қосымша ақпарат көздерін, видео, презентация, ноутбук қолдануға болады.

Оқушылар мұғаліммен бірге жетістік критерийлерін құрастырады (тақтаға жазу).

Жетістік критерийлері:

• Белгілердің бұзылуы қайда болады;
• Кроссинговер қай кезеңде болады;
• Айқасудың механизмдерін түсіндіреді;
• Кросинговердің жиілігіне факторлардың әсерін сипаттайды;
• тұқым қуалау заңдылықтарының бұзылуының себептерің түсіндіреді;

Қосымша сілтемелер:

• http://www.yourarticlelibrary.com/genetics/crossing-over-mechanisms-kinds-factors-and-significance-biology/26975

Https://www.brightstorm.com/science/biology/mendelian-genetics/chromosomes-crossing-over-linked-genes/

• http://stripe.colorado.edu/~didomeni/Chapter22.htm

Кері байланыс:: «+» и «-» стратегиясы бойынша (жетістік критерийлер бойынша).

Бағалау: «2 жұлдыз 1 тілек» стратегиясы бойынша

Рефлексия:

• Не білдім?
• Не үйрендім?
• Не білгім келеді?

Қосымша ақпарат

Дифференциалды оқыту - Сіз көбірек қолдау көрсету үшін не істейсіз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндеттер қоюды жоспарлайсыз?

Дифференциалды оқыту - Сіз көбірек қолдау көрсету үшін не істейсіз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндеттер қоюды жоспарлайсыз?

Дифференциалды оқыту - Сіз көбірек қолдау көрсету үшін не істейсіз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндеттер қоюды жоспарлайсыз?

Барлық оқушылар: вегетативті жүйке жүйесіне не жататынын айта алады

Оқушылардың көбі: вегетативті жүйке жүйесінің құрылысы және оның әртүрлі бөлімдерінің қызметін сипаттай алады

Кейбір оқушылар: симпатикалық және парасимпатикалық жүйке жүйесінің қызметтерін ажырата алады

• Өзара жұппен бағалау
• Танымдық тапсырмалар
• Кері байланыс

Жұппен жұмыс істегенде бір-бірлеріне құрметпен қарау

АКТ-ны дұрыс пайдаланып, қажетті ақпараттарды іздейді. Интерактивті тақтада тақырып бойынша презентациялар мен бейнероликтер көрсетіледі

Рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқыту мақсаттары жүзеге асырымды болды ма? Бүгін оқушылар нені үйренді? Оқыту ортасы қандай болды? Менің бөліп оқытқаным өз мәнінде жүзеге асты ма? Мен өз уақытымды ұтымды пайдалана алдым ба? Мен жоспарыма қандай өзгерістер енгіздім және неліктен?

Қысқаша бағалау

Қандай екі мезет ең табысты (сабақ беру мен оқытуды қарастырыңыз)?

1:

2:

Қандай екі мезет Сабақты жақсартты (сабақ беру мен оқытуды қарастырыңыз)?

1:

2:

Мен сабақтан топ пен жекелеген адамдар туралы не білдім, келесі сабақта не айтамын?