Адамның қан тобының тұқымқуалауы және қан топтарын анықтау механизмі. Биология, 9 сынып, дидактикалық материал.

ҚОСЫМША1

Оқушының жеке парағы

Фамилиясы,аты ....................................................... Сынып .............

Тапсырма 1  Ассосциация 

Қан- бұл….

Тапсырма 2 Сөйлемді аяқтаңыз:

«Менің қан тобым   ….(?)….. Менің анамда …..(  ?),, қан тобы. Әкемде …(?)…қан тобы».

Екі тапсырма бойынша талдау

Барлығы- ... адам, оның:

Тапсырма 3 Бүгінгі сабақта...

Тапсырма4 Есімізге түсірейік:

Қан топтарының құйылу сызбасының дұрыс нұсқасын ұсыныңыз:

Жауаптарыңызды жұбыңызбен алмасып тексеріңіз.

Тапсырма5. Анықтама беріңіз :

Донор- бұл ..

Реципиент- бұл..

Әмбебап донор..

Әмбебап реципиент-…

Жауаптарыңызды жұпта талқылаңыз.

Жаңа тақырып:

Қан топтарының тұқым қуалауы .

 Қан топтарының тұқым қуалауы Мендель заңы бойынша жұзеге асады. Адамда 4 қан тобы бар. Қан топтарының тұқым қуалауы көптік аллель сипаты ретінде жүреді

 Көптік аллелизм  (генетикалық полиморфизм) – бір белгінің дамуына бірнеше аллельді гендердің жауап беру құбылысы.

Қан топтарының тұқым қуалауы, А. В. О. деп белгіленетін үш аллельді гендердің әрекеттерімен анықталады.Үш ген 6 түрлі генотиптер бере алады (ОО,АО,АА,ВО,ВВ,АВ).

Екіден үйлесіп, бұл гендер алты генотиптер береді : АА,ОО,АВ,АО,ВВ,ВО.

Ген О – рецессивті. Гендер А және В ген О ға қарағанда домининантты, бірақ та бір-бірін баса алмайды .

 Тапсырма 6 Кестені толтырыңыз

Тапсырма 7. Қан топтарына есептер шығару

Бағалау критерийлері:

• талаптарға сәйкес тапсырманың шешімін рәсімдейді;
• генетикалық таңбаларды пайдаланады;
• гаметаларды анықтайды;
• Пеннет торын пайдаланады;

генотип пен фенотип бойынша ажырауды көрсетеді.

Рефлексия:

- нені білдім, үйрендім .............................................................................................................

- не түсініксіздеу .............................................................................................................

- нені жетілдіруім керек ......................................................................................................