Әңгімелер ✍️

Соңғы жылдары Қазақстан жастарының шетелде білім алуға қызығушылығы айқын өсіп келеді. Мектеп бітірушілердің көбі шетелдік университеттерге құжат тапсырып, халықаралық диплом алуды мақсат етеді. Бұл құбылыс қоғамда әртүрлі пікір туғызады. Бірі — бұл үлкен мүмкіндік десе, енді бірі — ел үшін кадрлық шығын, яғни сын деп қарайды. Менің ойымша, бұл — екі жағы бар құбылыс, бәрі оның қалай пайдаланылатынына байланысты.

Ең алдымен, мүмкіндік жағын қарастырсақ, шетелде оқу — сапалы білім мен жаңа тәжірибе алудың жолы. Көптеген дамыған елдердің университеттері заманауи зертханамен, тәжірибеге бағытталған бағдарламамен және халықаралық оқытушылар құрамымен ерекшеленеді. Студент тек теория оқымайды, жобамен жұмыс істейді, практикадан өтеді. Бұл болашақ маман үшін өте маңызды.

Статистикаға сүйенсек,UNESCO дерегі бойынш 90 мыңнан астам қазақстандық студент шетелде білім алып жүр, және бұл көрсеткіш бойынша Қазақстан әлемде алғашқы он елдің қатарына кіреді.Бұл — жастардың білім сапасына талап күшейткенін көрсетеді.

Тағы бір маңызды артықшылық — тіл мен орта. Шетелде оқу арқылы жас адам шет тілін еркін меңгереді, басқа мәдениетті түсінеді, өздігінен шешім қабылдауға үйренеді. Бұл тек оқу емес, тұлғалық даму мектебі деп ойлаймын. Мұндай тәжірибе адамды жауапкершілікке және дербестікке тәрбиелейді.

Бірақ бұл үрдістің екінші жағы да бар. Ол  “ми ағуы”мәселесі. Кейбір студенттер шетелде оқып болған соң елге қайтпайды. Себебі жалақы, жұмыс жағдайы, ғылыми мүмкіндік шетелде тиімді болуы мүмкін. Сараптамалық басылымдарда бұл Орталық Азия елдері үшін ұзақ мерзімді тәуекел екені жиі айтылады . Егер ең мықты жастар елден тыс қалып қойса, бұл ғылым мен экономика дамуына кері әсер етеді.

Сонымен қатар шетелде оқу бәріне бірдей қолжетімді емес. Қаржылық мүмкіндік, дайындық деңгейі, тіл білу — бәрі әсер етеді. Гранттар бар, бірақ саны шектеулі. Сондықтан бұл бағытта әлеуметтік теңсіздік те байқалады.

Мәселені“кетпеу керек” деп шектеумен шешуге болмайды. Қазіргі әлем ашық, жастар бәрібір халықаралық білімге ұмтылады. Ең дұрыс жол — Қазақстандағы университеттердің сапасын көтеру және халықаралық бағдарламаларды ел ішінде көбейту. Қазір кейбір шетелдік университеттердің филиалдары ашылып жатыр — бұл жақсы қадам.

Қорытындылай айтқанда, жастардың шетелде білім алуға ұмтылысы — қауіп емес, сигнал. Бұл — жастар сапа іздеп жатыр деген белгі. Егер мемлекет пен университеттер осы сұранысқа жауап берсе, шетелде оқу — кадр жоғалту емес, керісінше елге тәжірибе әкелетін мүмкіндікке айналады. Болашақта жастар қай елде оқыса да, алған білімін Қазақстанның дамуына жұмсаса ,бұл бізге үлкен мүмкіндік.