Электромагниттік сәуле(жарықтың) шығарудың табиғаты. Корпускулалық-толқындық дуализм. Физика, 11 сынып, қосымша материал 2.
Жарықтың корпускулалық -толқындық табиғатының біртұтастығы (дуализмі)
Қосымша № 2
Жарықтың электромагниттік теориясы | Жарықтың кванттық теориясы | ||||||
Толқындық теорияның негізгі ережелері | Эксперименттік негіз бен құбылыстың пайда болуы | Практикалық қолданылуы | Кванттық теорияның негізгі қағидалары | Эксперименттік негіз бен құбылыстың пайда болуы | Практикалық қолданылуы | ||
оптикалық сәулелену нүктелік көзден диапазоны 1*10-2 -нен 1*1011-і м сфералық толқын түрінде таралады | 1, Интерференция (екі немесе бірнеше толқындардың қабаттасуы кезінеде кеңістіктің әртүрлі нүктелеріндегі өорытқы тербелістер амплиудаларының таралуы (максимум мен минимумудары кезекпен орналасқан) уақыт өтуісен өзгермей тұрақты қалатын құбылыс). Демонстрация: Ньютон сақинасы | 1. Интерферометрлер – өте кішкене бұрыштарды өлшеуге,жарық толқынының ұзындығын, кіші кескіндердің ұзындығын, әртүрлі заттардың сыну көрсеткіштерін, беттің өнделу сапасын тексеруге және беттің жылтырау дәлдігін анықтауға арналған сезімтал аспап. 2. Оптикалық аспаптардың беттерінің өңделу сапасын зерттейді. | 1. Электромагниттік өріс дискретті. 2. Жарық массасы m= hv c2 , импульсі p= h , λ энергиясы Е=hv фотондар ағыны | 1.Фотоэффект (жарықтың әсерінен электрондардың ұшып шығуы) Демонстрация: жарықты теріс зарядталған пластинаға түсірген кезде электрондардың ұшып шығуы 2. Фотоэффект заңы А) 1с ішінде металл бетінен ұшып шыққан электрондар саны осы уақыт ішінде түскен жарық толқынының энергиясына тура пропорционал б) Фотоэлектрондардың максимал кинетикалық энергиясы жарық жиілігінен сызықты өседі жәнежарықтың интенсивтілігіне тәуелді емес | Фотоэлементтер -жарықтануды өлшейді, фото мен кино түсіруде экспозиция уақытын өлшейді. | ||
Жарықтың электромагниттік теориясы | Жарықтың кванттық теориясы | ||||||
Толқындық теорияның негізгі ережелері | Эксперименттік негіз бен құбылыстың пайда болуы | Практикалық қолданылуы | Кванттық теорияның негізгі қағидалары | Эксперименттік негіз бен құбылыстың пайда болуы | Практикалық қолданылуы | ||
2.Дифракция (түзу сызық бойымен таралудан ауытқуын немесе толқындардың тосқауылдарды орағытып өтуі). Демонстрация: сымнан, құс қанатынан,жіңішке жіптен дифракия байқалуы 2. Жарық дисперсиясы (жарықтың сыну көрсеткіші тербеліс жиілігіне немесе толқын ұзындығына тәуелді) Ньютонның үшбұрыш призмасымен тәжірибесі | 1. Микроскоп пен телескоптың айыру қабілетін ұлғайту. 2. Дифракциялық торлар-жарық толқынының ұзындығын дәл өлшеу. 1. Табиғаттағы түстер мен түс бояуларының пайда болуын түсіндіреді 2. Бинокльдердегі призма. | 3. Материядағы кез-келген сәулелену бөлінбейтін бөлшек және толқын түрінде болады. | 3. Жарықтың сәулеленуі және жұтылуы. Жарықтың химиялық әсері. | Спектрлер және спектрлік анализ. Фотография. | |||
б) Жарықтың электромагниттік теориясы бойынша электромагниттік толқын көлденең толқын | 1.Жарықтың поляризациясы (табиғи жарықтың тербелісінен белгілі бір тербелістегі жарықты бөліп алу құбылысы) | 1. Сахариметрлер-поляризация жазықтығында айналу құбылысы. 2. Фотоаппараттарда фильтр үшін. 3. Мөлдір техникалық деталь модельдері көмегімен деформацияны зерттеу 4. минералдарды оқып-үйрену. 5. көне картинкаларды зерттеу. | |||||
Қорытынды: жарықтың толқындық және кванттық қасиеттері:
- Жарық сәулеленгенде және жұтылғанда толқын ретінде және бөлшек ағыны ретінде таралады.
- Материяның кез-келген түрі,яғни зат және жарық толқындық қасиетке ие.
Әлеуметтік желілерде бөлісіңіз:
Facebook | VK | WhatsApp | Telegram | Twitter
Қарап көріңіз 👇
Пайдалы сілтемелер:
» Туған күнге 99 тілектер жинағы: өз сөзімен, қысқаша, қарапайым туған күнге тілек
» Абай Құнанбаев барлық өлеңдер жинағын жүктеу, оқу
» Дастархан батасы: дастарханға бата беру, ас қайыру