Электромагниттік сәуле(жарықтың) шығарудың табиғаты. Корпускулалық-толқындық дуализм. Физика, 11 сынып, сабақ жоспары.

Ұзақ мерзімді жоспар:

Атомдық және кванттық физика

Мектеп: НЗМ ХББ Петропавл қ.

Күні: _______________________

Мұғалім: Елеусізова Қ.А.

Сынып : 11 ____

Сабақтың тақырыбы

Электромагниттік сәуле(жарықтың) шығарудың табиғаты. Корпускулалық-толқындық дуализм.

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

11.8.1.10 – электромагниттік сәулеленудің корпускулалық және толқындық сипатын дәлелдейтіндігін түсіну туралы дәлелдер келтіру;

11.8.1.11 – жарықтың қасиеттерін зерттеу мысалында табиғат заңдылықтары туралы ғылыми білімнің тарихы туралы пайымдаулар жасау

Сабақтың мақсаты

-Электромагниттік сәулеленудің корпускуларлық сипатына дәлел келтіру;

-интерференция және дифракция құбылыстары электромагниттік сәулеленудің толқындық сипатын дәлелдейтіндігін түсіну;

-электрондардың дифракциясы арқылы элементтер бөлшектердің толқындық сипатының дәлелін сипаттау және сапалы түрде түсіндіру;

-=h/P толқын ұзындығын анықтауға арналған де Бройль формуласын білу және пайдалану;

Бағалау критерийлері

Сабақтың соңында:

-Электромагниттік сәулеленудің корпускуларлық сипатына дәлел келтіреді;

-интерференция және дифракция құбылыстары электромагниттік сәулеленудің толқындық сипатын дәлелдейтіндігін түсінеді;

-электрондардың дифракциясы арқылы элементтер бөлшектердің толқындық сипатының дәлелін сипаттау және сапалы түрде түсіндіреді;

-=h/P толқын ұзындығын анықтауға арналған де Бройль формуласын білу және пайдаланады;

Тілдік мақсаттар

Оқушылар :

-Электромагниттік сәулеленудің корпускуларлық сипатына дәлел келтіреді;

-интерференция және дифракция құбылыстары электромагниттік сәулеленудің толқындық сипатын дәлелдейтіндігін түсіндіреді;

-электрондардың дифракциясы арқылы элементтер бөлшектердің толқындық сипатының дәлелін сипаттау және сапалы түрде түсіндіреді;

-=h/P толқын ұзындығын анықтауға арналған де Бройль формуласын білу және пайдаланады;

Жазуда және диалог құруда баянды сөйлемдер

Корпускулалық-толқындық дуализм – бұл ...... теория

Жарықтың корпускулярлық қасиеті ….

Жарықтың толқындық қасиеті …..

Басқа пәндермен байланысы

Mathematics (Basic algebra/arithmetic): алгебралық есептеулер

Негізгі дағдылар

Құзіреттілік, зерттеушілік және АКТ

Негізгі құндылықтар

Прагматизм. Белсенді азаматтық позиция.

АКТ қолдану дағдылары

Интернеттегі ақпараттармен жұмыс.

https://phet.colorado.edu/en/simulation/legacy/davisson-germer (алдын-ала жүктеп алу)

https://www.cyberphysics.co.uk/Q&A/KS5/deBroglie/deBroglie.html

Бастапқы білім

Ядро, протон, нейтрон, электрон, интерференция, дифракция.

Lesson Proper

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Мұғалім оқушылармен амандасқаннан кейін берілген суретке мұқият қарап, бүгінгі сабақтаң тақырыбы қандай болуы тиіс екендігіне болжам жасауды ұсынады.

Оқушылар жауабына талдау жасау.

Мұғалім оқушылармен бірге бүгінгі сабақтың тақырыбын, оқу мақсатын және жетістіктік критерийлерін құрайды.

Әдіс «Қар кесегі»

Мұғалім оқушылардан корпускулалық-толқындық дуализм туралы не білетінін сұрайды. Мұғалім тақтаға жазады,содан кейін дұрыс жауаптарды оқушылар дәптерге жазады.

Сабақтың оқу мақсаты мен жетістік критерийлеріне анализ жасағаннан кейін сабақ жоспарын құрайды:

1. Корпускулярлық және толқындық теорияны дәлелдемесімен берілген кестені оқып-үйрену.

2. Жаңа дәлелдемелерді оқып-үйрену

3. Интерактивті зертханалық көмегімен электрондардың дифракциясын оқып-үйрену.

4. Есеп шығару.

Корпускулалық-толқындық дуализм принципіне анықтамасын дәптерге жазады: кез-келген объект табиғаты өзін бөлшек және толқын ретінде көрсетеді.

• Кестемен жұмыс ( pril2.doс).

Жарықтың корпускулярлық және толқындық теориясына берілген кестеге анализ жасау .

(Р) Кестеге тапсырма:

• Дәптерге қысқаша әрбір оқушы конспект жасау .
• . Жұппен біріге отырып, бір шын, бір жалған, бір ақпараты жоқ тұжырым дайындайды. Барлық тұжырымды А3 қағазға жасалынады..

Әдіс « Айналым»

Оқушылар бір-бірінің сұрақтарына сағат тілінің қозғалыс бағытымен жауап береді. Өз тапсырмасы өздеріне қайтып келген кезде басқа жұптардың жауабына баға береді. Содан кейін жалпы талдау жасалынады.

• Жеке жұмыс. Жаңа дәлелдемелер мен болжамдарды оқып-үйрену

Мәтінмен жұмыс ( duality.pdf)

Құралған тірек конспектісіне мыналарды қосу:

• Де Бройль болжамы
• Электрондар дифракциясы
• Гейзенбергтің анықталмағандық қатынасы

Оқушылар жеке жұмыс жасағаннан кейін негізгі тірек ұғымдарын талдау.

(G) Жұппен жұмыс. Модельге ссылка:

https://phet.colorado.edu/en/simulation/legacy/davisson-germer

Мұғалім үшін! Сапалы жағынан қарастыру!!! (Егермүмкіндік болмаса, барлығы интерактивті тақтадан жалпы орындпуға болады)

Барлығы бірігіп математикалық модель құру.

Екінші жағынан: Болжам бойынша Де Бройль толқын ұзындығы бөлшек импульсімен байланысты:

, мұндағы р- бөлшек импульсының байланысы . Егер бөлшек қозғалысының жылдамдығы артса, толқын ұзындығы кемиді. Басқа жағынан кристалл құрылысы электрондар үшін дифракциялық тор бола алады. Дифракциялық тор периоды атомдар аралығы мен кристалдық тор ұяшықтырындағы атомдар диаметрлерінің қосындысымен анықталады.

Транспортир мен интенсивтілік графигін пайдаланып, бірінші максимум қандай бұрышпен байқалатындығын анықтауға болады. Дифракциялық тор формуласы бойынша , бұрыш өзгерісі бойынша толқын ұзындығына тор периодын өзгертпей сипаттама беруге болады.

Мұғалім оқушыларға модельмен қалай жұмыс істеу керек екендігін көрсетеді және жұппен жұмыс істеу кезінде Де Бройль болжамын сапалы түрде қалай тексеруге болатындығын экспериментті қалай жүргізуге болатындығын ойлануға ұсыныс жасайды.

(G) Жұппен жұмыс.Оқушылар идеясын талдау.

Экспериментті түрде орындау. Қорытындыны тұжырымдау және талдау.

Заттың құрылысын зерттеу үшін электрондар дифракциясын қолдануға болады?

Талдау жасау

(І) Жеке жұмыс. Есеп шығару ережесі.

• Марк-схема арқылы өзіңді –өзің бағала.
• Түсінбеген сұрақтарыңа өзара көмек алу.
• Сайт бойынша есеп шығару.

Бағалау критерийлері: Де Бройль толқын ұзындығын анықтау формуласын білу және қолдану λ = h/P.

Есептер жиынтығы:

https://www.cyberphysics.co.uk/Q&A/KS5/deBroglie/deBroglie.html

Үйге : Үлгермеген есептерді шығару.

Оқушылар осы сабақтағы жетістігі мен қиыншылығын талдау.

Мен түсінігім бойынша ….

Маған қиын болғаны ….

Маған …. есеп шығару кезінде ....

Үйге :

-Оқулық бойынша қайталау (оқулықтың тақырып беті әртүрлі болуы мүмкін)

-Параграф соңындағы (өз бетімен шығаруға ) № 1 және 2 есептерді шығару

Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Оқушылар жеке өз бетімен жұмыс кезінде, жұппен және топпен жұмыс кезінде қолдау көрсету,ескерілмей қалған жерлерін толықтыру, түзету енгізуді бағыттау. сабақта барысы кезінде бірін-бірі тыңдай білуді бақылау және қажет болған кезде өз қателігін өзі табуға бағыттау.

Есеп шығаруда жылдамдықты және формуланы еске сақтауды қалай асыруға болатындығын оқушылардан ұсыныс алу

Зерттеу жұмысын өз бетімен орындау дағдысына көңіл бөлу және жұмыс ретін бағыттауға назар аудару

Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Неғұрлым қабілетті оқушылар жұппен өлшеулер жүргізгеннен кейін қорытынды шығарады,Сонымен қатар, есеп шығару ережесін тапсырмаларды тезірек орындауға көмек бере алады.

Оқушылардың барлығы

Көптеген оқушылар

Кейбір оқушылар

-Электромагниттік сәулеленудің корпускуларлық сипатына дәлел келтіреді;

-интерференция және дифракция құбылыстары электромагниттік сәулеленудің толқындық сипатын дәлелдейтіндігін түсіндіреді;

-электрондардың дифракциясы арқылы элементтер бөлшектердің толқындық сипатының дәлелін сипаттайды және сапалы түрде түсіндіреді;

-=h/P толқын ұзындығын анықтауға арналған де Бройль формуласын біледі және пайдаланады;

Сабақ бойынша рефлексия

Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба?

Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері / қиындықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда нені қарастыруым керек?